blog

Pleidooi voor versterking

Branche 1994

Het economisch bedrijfsmodel van aanbieders is dat zij via de klant geld willen verdienen met de door hen aangeboden financiële producten. Daar is niets mis mee. Zolang er maar een evenwicht is tussen de werkelijke waarde die het financiële product voor de klant heeft en de wens van de aanbieder om winst te behalen.

Pleidooi voor versterking

Onafhankelijk financieel adviseurs vervullen een essentiële rol in het bevorderen van dit evenwicht. Zij zorgen namelijk voor extra concurrentie op het gebied van prijzen en voorwaarden bij aanbieders. Onafhankelijk adviseurs dragen er ook aan bij dat de informatiescheefheid die onvermijdelijk bestaat tussen aanbieder en consument beperkt  blijft.  Het is dan ook met grote zorg dat ik waarneem dat er vanuit verschillende partijen eenzijdige voorstellen worden gedaan die, zonder flankerend beleid, de kracht van de onafhankelijk financieel adviseurs aantasten en schadelijk zijn voor de consument. Ik doel op voorstellen om de provisie bij schadeverzekeringen actief transparant te maken of om de portefeuillerechten af te schaffen. Deze voorstellen staan niet op zichzelf. De voorstellen komen boven op een reeks van maatregelen die in de afgelopen jaren zijn doorgevoerd en die vrij eenzijdig met name het functioneren van de onafhankelijk financieel adviseurs hebben geraakt.

Wettelijke bescherming

Elke maatregel op zichzelf kun je geïsoleerd beoordelen. Maar je moet ook kijken naar het gezamenlijke effect van die maatregelen. Het is mogelijk dat, terwijl elke maatregel individueel verdedigbaar is, het totaal van maatregelen leidt tot een onwenselijk resultaat. Verzwakking aan de ene kant moet gelijktijdig gepaard gaan met maatregelen die leiden tot versterking aan de andere kant.

Wat kunnen die aanvullende versterkende maatregelen dan zijn? Laat ik een paar voorbeelden geven. De Europese wetgever maakt het mogelijk om het begrip ‘onafhankelijk’ en ‘advies’ een wettelijke bescherming te geven. Op deze wijze kan een aanbieder die spreekt met klanten over zijn eigen producten dit niet langer aanduiden met het misleidende begrip ‘advies’.

Bewijslast omdraaien

Een ander voorbeeld is de verplichting van aanbieders om voor elk financieel product dat ze op de markt willen brengen, te bepalen voor welke doelgroep dit geschikt is en redelijke maatregelen te nemen die voorkomen dat het product wordt aangeschaft door consumenten waarvoor het product niet geschikt is. Ik merk in de praktijk niet dat dit uitgangspunt krachtig gehandhaafd wordt. Het is daarom wellicht beter om de bewijslast om te draaien: het is niet de klant die moet bewijzen dat het product voor hem evident ongeschikt was. Laat aanbieders maar bewijzen dat het door hen geleverde product voor deze specifieke klant wél geschikt was. Of neem de lachwekkende kennis- en ervaringstoetsen. Ook daar is er alle reden om tot strakkere wet- en regelgeving te komen.

Verzekering binnen een verzekering

Alles wat bij aanbieders fout kan gaan, kan ook verkeerd gaan bij onafhankelijk financieel adviseurs. Maar die adviseur is eigenlijk een verzekering binnen een verzekering. Want bewaakt de adviseur de belangen van de klant niet goed, dan kan de klant de adviseur hiervoor aansprakelijk stellen. Het is om deze reden dat ik denk dat het goed is om ook aandacht te vragen voor maatregelen die onafhankelijk adviseurs krachtiger maken als maatschappelijk noodzakelijk tegenwicht tegen aanbieders.

Reageer op dit artikel