blog

Consultatie richtlijn verzekeringsdistributie: direct writer wordt gelijkgeschakeld met bemiddelaar!

Branche 6370

Eind vorig jaar startte het Ministerie van Financiën een consultatie over de implementatie van de EU- richtlijn verzekeringsdistributie. Kort voor Kerst zag het voorstel tot wijziging van de Wft het licht én de toelichting daarop. Het lijkt erop dat de wetgever op zeker wil spelen en – anders dan bij de implementatie van de thans toepasselijke richtlijn verzekeringsbemiddeling – de Wft op de voorgeschreven datum wil hebben aangepast. De richtlijn schrijft voor dat dit uiterlijk op 23 februari 2018 het geval moet zijn. Per deze datum wordt de richtlijn verzekeringsbemiddeling ingetrokken.

Consultatie richtlijn verzekeringsdistributie: direct writer wordt gelijkgeschakeld met bemiddelaar!

Echt spannend is het nu voorliggende consultatiedocument niet. Dat wordt anders wanneer het BGfo wordt geconsulteerd. Daarin worden de transparantieregels vastgelegd en de details van de informatieverplichtingen.

Liever implementeren in een sectorale wet
Uit het ter consultatie voorgelegde wetsvoorstel blijkt dat de richtlijn verzekeringsdistributie zich het korset van de Wft lastig laat aanmeten. De keuze van de wetgever om het toezichtregime voor nagenoeg alle financiële producten en diensten vast te leggen in één kaderwet en een uitwerking daarvan in nadere regelgeving zoals het Besluit prudentiële regels Wft (Bpr) en het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (BGfo) resulteerde in een inmiddels centimeters dikke en voor ondernemingen voor welke dit regime geldt nauwelijks toegankelijke bundel. Volgens de Raad van State is er daarom “aanleiding om de opzet van de Wft tegen het licht te houden en nader te bezien op welke wijze de Nederlandse financiële toezichtwetgeving het beste kan worden opgezet om deze beter toegesneden te laten zijn op de voorliggende Europese regels en de ontwikkeling daarvan. Daarbij zou de toegankelijkheid van de wetgeving voorop moeten staan”. Mede naar aanleiding hiervan startte het Ministerie van Financiën onlangs een consultatie over een mogelijke herziening van de tien jaar geleden van kracht geworden Wft.

Er is voldoende aanleiding om de richtlijn verzekeringsdistributie niet te implementeren in een wet, die wellicht kort daarna plaats moet maken voor – ook door de AFM bepleite – sectorale regelgeving. Wat mij betreft zou de slechts 40 pagina’s tellende richtlijn, aangevuld met enkele (herziene) bepalingen uit de Wft, kunnen worden omgezet in een Wet verzekeringsdistributie.

Wat regelt de richtlijn verzekeringsdistributie?
De reikwijdte van de richtlijn verzekeringsdistributie gaat verder dan die van de momenteel in de Wft verwerkte richtlijn verzekeringsbemiddeling. Waar de richtlijn verzekeringsbemiddeling enkel ziet op verzekeringstussenpersonen en herverzekeringstussenpersonen, geldt de richtlijn verzekeringsdistributie ook voor direct writers en voor exploitanten van vergelijkings- of andere sites die de mogelijkheid bieden om een verzekering af te sluiten. De richtlijn geldt bovendien voor zogenaamde nevenverzekeringstussenpersonen. Dit zijn ondernemers en ondernemingen die bij wijze van aanvulling op de goederen of diensten die zij verkopen een verzekering verkopen. Denk hierbij aan verkopers van witgoed of mobiele telefoons, reisbureaus, autoverhuurbedrijven etc.

De richtlijn verzekeringsdistributie kent verdergaande gedragsregels dan de huidige richtlijn verzekeringsbemiddeling. In veel gevallen gaat het om soortgelijke regels als de gedragsregels die we kennen uit de Wft respectievelijk het BGfo. De Nederlandse informatieverplichtingen voor bemiddelaars en de voor hen geldende transparantieregels hebben hiervoor duidelijk model gestaan. Een belangrijke uitbreiding is, dat een gestandaardiseerd informatiedocument moet worden gebruikt bij de distributie van een schadeverzekering. Dit document, dat moet voldoen aan een aantal in de richtlijn vastgestelde eisen ende daarin genoemde gegevens moet bevatten, moet worden opgesteld door de ontwikkelaar van de betreffende verzekering.

Voor verzekeringstussenpersonen, nevenverzekeringstussenpersonen en herverzekeringstussenpersonen geldt een registratieplicht. Deze houdt in dat zij moeten worden ingeschreven in het door de AFM gehouden register als bedoeld in art. 1:107 Wft. Voor direct writers geldt deze verplichting niet.

De richtlijn verzekeringsdistributie is gericht op minimale harmonisatie. Dit houdt in dat EU-lidstaten uit oogpunt van consumentenbescherming strengere voorschriften mogen handhaven of invoeren. Nederland hoeft dus het Wft-vergunningenstelsel voor verzekeringstussenpersonen niet af te schaffen en kan de verplichte registerinschrijving voor gevolmachtigd agenten handhaven. Dit laatste ondanks het feit dat de richtlijn niet rept over deze uitvoerders van door verzekeraars aan hen uitbestede werkzaamheden.

Bemiddelaars, vergelijkingssites en direct writers vallen onder de richtlijn
Vasthouden aan de Wft-systematiek brengt met zich dat, waar de richtlijn het verzamelbegrip ‘verzekeringsdistributie’ hanteert en een verzekeringstussenpersoon, nevenverzekeringstussenpersoon en verzekeringsonderneming aanmerkt als verzekeringsdistributeur, dat in het consultatiedocument sprake is van ‘adviseur’, ‘bemiddelaar’ en ‘verzekeraar’. Zou de richtlijn worden verwerkt in een sectorale Wet verzekeringsdistributie, dan zou het onderscheid tussen adviseren en bemiddelen niet hoeven worden gemaakt omdat verzekeringsdistributie volgens de richtlijn-definitie zowel het adviseren als de eigenlijke bemiddelingsactiviteiten omvat.

Momenteel worden exploitanten van een vergelijkingssite in de Wft niet expliciet als bemiddelaar aangemerkt. Teneinde hen als bemiddelaar te kunnen aanmerken wordt voorgesteld om de Wft-definitie ‘bemiddelen’ uit te breiden met een onderdeel e, luidende:

het in de uitoefening van beroep of bedrijf op basis van criteria die een cliënt via een website of andere media kiest, verstrekken van informatie aan een cliënt over een of meer financiële producten, met uitzondering van een financieel instrument of het opstellen van een ranglijst van het desbetreffende financieel product, met inbegrip van prijsvergelijkingen of productvergelijkingen, of het verstrekken van een korting op de premie of de rente, indien de cliënt via een website of andere media het desbetreffende financieel product kan afsluiten;

Los van het feit dat je deze bepaling minstens drie keer moet lezen voordat je enig idee hebt wat hiermee kan zijn bedoeld, kun je je afvragen of deze definitie in overeenstemming is met wat de richtlijn voor ogen staat. De toelichting brengt daarin duidelijkheid: de vergelijkingssite moet erop gericht zijn om een overeenkomst van verzekering tot stand te brengen. Is dat niet het geval, zoals bij een door een consumentenorganisatie beheerde website die louter een vergelijkingsmogelijkheid biedt van op de markt beschikbare verzekeringsproducten, dan kwalificeert dit niet als bemiddelen. Overigens is het blijkens de toelichting de bedoeling om vergelijkingssites voor alle financiële producten (met uitzondering van financiële instrumenten) van toepassing te verklaren. Dit blijkt uit de woorden ‘of de rente’.

Een verzekeraar die verzekeringsproducten zonder tussenkomst van bemiddelaars, waaronder begrepen door derden geëxploiteerde vergelijkingssites, verkoopt, is evenals een verzekeringstussenpersoon een verzekeringsdistributeur. De in hoofdstuk V van de richtlijn vastgelegde informatievereisten en gedragsregels voor verzekeringsdistributeurs gelden dus ook voor de verzekeraar die zich – al dan niet uitsluitend – bezighoudt met ‘direct writing’-activiteiten. Voor zover de Wft momenteel voor bemiddelaars verdergaande verplichtingen kent, wil dit overigens niet zeggen dat deze automatisch één op één worden overgenomen voor deze verzekeraars.

Reageer op dit artikel