blog

Solvency II: Europa, ready for take-off?

Branche

Het zoemt al enige tijd rond in de sector: Solvency II komt er na lang wachten eindelijk aan. Maar wat is het precies? En wat betekent de invoering ervan voor de sector? Directeur Leo de Boer en adviseur Europese Zaken Maria van Duijvenbode van het Verbond van Verzekeraars laten in de aanloop naar 1 januari 2016 maandelijks hun licht schijnen over Solvency II.

Solvency II: Europa, ready for take-off?

In het laatste blog voor het zomerreces van mijn collega Leo de Boer ging hij in op de vraag: waar staan we nu? Een terechte vraag: over een paar maanden is Solvency II een feit. En dat voelt toch als een vliegtuig dat voor het eerst de lucht in gaat: het moet goed gaan! In Nederland is de generale repetitie hiervoor in volle gang. De vraag is hoe andere lidstaten er voor staan. Hoe staat het daar met de implementatie van de wetgeving? En zijn de verzekeraars daar net zo eager in hun voorbereidingen, of wachten zij rustig 1 januari 2016 af? Een impressie.

Te late implementatie
In meer dan de helft van de lidstaten zou de Solvency II richtlijn nog niet zijn omgezet in nationale wetgeving. Hierdoor wordt anticiperen op wat komen gaat voor de verzekeraars in die landen wel erg lastig. Ook moeten verzekeraars in een groot aantal lidstaten van tevoren goedkeuring krijgen voor bepaalde optionele elementen in het framework, zoals voor het gebruik van interne modellen (modellen op basis waarvan verzekeraars hun kapitaal berekenen, afwijkend van het voorgeschreven standaardmodel). Dat kan ook gelden ook voor andere elementen – waaronder de garantiemaatregelen voor de lange termijn zoals de volatility en matching adjustment, en voor de transitional measures.

In deze landen nodigen toezichthouders verzekeraars uit om op informele wijze en vrijwillig alsnog een aanvraag hiervoor te doen. Deze maatregelen zullen namelijk de nodige impact hebben op zowel de waardering van de aansprakelijkheden als de berekening van de kapitaalsvereisten.

Traag goedkeuringsproces
Vele Europese verzekeraars legden hun interne modellen al eerder ter goedkeuring voor aan hun toezichthouders. Controles van de interne modellen nemen veel tijd in beslag, het gaat immers in sommige gevallen om duizenden, zelfs tienduizenden bladzijden onderbouwing. Het wachten is dus, ook in Nederland, op de toezichthouders en verzekeraars willen graag zo snel mogelijk duidelijkheid. Toezichthouders zijn kritisch. De Duitse toezichthouder BaFin keurde bij hoge uitzondering enkel het interne model van Hannover Re goed. Dik drie maanden voor de invoering van Solvency II zijn ze de enige in Europa. De Engelse toezichthouder PRA ontving ongeveer 20 verzoeken tot goedkeuring, maar heeft inmiddels aangegeven niet voor december met een beslissing te komen.

In Italië maken verzekeraars zich zorgen omdat er nog steeds onduidelijkheid is over het proportionaliteitsprincipe, de organisatie van de nieuwe actuariële functie en statistische verslaglegging. In Zweden is de implementatie zelfs nog verre van rond wat leidt tot zeer grote zorgen. De vertraging heeft tot gevolg dat ook de toezichthouder niet in staat is haar regelgeving te finaliseren. Wel heeft de toezichthouder op informele basis de aanvraag voor bepaalde optionele elementen opengesteld, al is hier weinig belangstelling voor.

Extra vereisten
De Europese verzekeraars die al goed op weg waren met de implementatie van pillar I en II, lopen nu vast met pillar III vanwege verlate finale versies van de zogenoemde quantitative reporting templates. Maar ook additionele vereisten op het laatste moment door toezichthouders gooien roet in het eten. Zo lijken de meeste toezichthouders toch mee te willen gaan met 700 guidelines van EIOPA (ruim 1000 pagina’s). Echter, in veel lidstaten is dit besluit nog steeds “pending”. En daar waar de wetgeving op tijd geïmplementeerd is wordt door vele Europese verzekeraars aangegeven dat de toezichthouder vaak verder gaat dan de tekst van de richtlijn, het zogenoemde “gold plating”. Vanzelfsprekend creëren al deze ontwikkelingen een enorme last en onzekerheid voor Europese verzekeraars.

Inzoomen op Duitsland
De Duitse toezichthouder BaFin maakte eind juli via een persbericht bekend dat naar aanleiding van een tweede (levens)verzekeraarsonderzoek de Duitse (levens)verzekeraars voorbereid zijn op Solvency II. Zelfs ondanks de zeer lage aanhoudende rente. Op basis van het onderzoek was het volgende duidelijk geworden: mede dankzij het gebruik van de langetermijn garantiemaatregelen zullen bijna alle Duitse verzekeraars voldoen aan de vereiste kapitaalsvoorwaarden. Een van die maatregelen is de transitional measure. Deze houdt in dat Duitse verzekeraars over een periode van 16 jaar (!) geleidelijk van hun eigen (veel lichtere) Solvency I regime naar het veel strengere Solvency II regime mogen toegroeien. Met de maatschappijen die wat meer moeite lijken te ondervinden tijdens de lancering van Solvency II, houdt de Duitse toezichthouder nauw contact, aldus het persbericht.

Europese vergelijkbaarheid
Een ding is wel duidelijk: hoewel Solvency II het wettelijke kader is dat voor alle Europese verzekeraars geldt, zullen de vergelijkingen tussen landen moeilijk te maken zijn omdat nationale verschillen ertoe leiden dat verzekeraars in het ene land veel meer gebruik zullen maken van bepaalde maatregelen dan andere. Zoals eerder gesteld zullen de cijfers van de Duitse verzekeraars gedurende 16 jaar nog deels gebaseerd zijn op hun veel lichtere Solvency I regime. Nederlandse verzekeraars hadden reeds een redelijk zwaar regime waardoor Nederlandse verzekeraars geen gebruik maken van deze transitional measure. Voor de Nederlandse verzekeraars geldt daarmee wel dat de cijfers ook letterlijk zullen tonen hoe de sector er onder Solvency II voor staat: ‘what you see is what you get’. Het betekent wel het vergelijken van de cijfers uit Europese landen moeilijk is.

Hindernissen
Verschillende factoren bepalen dus in hoeverre verzekeringsmaatschappijen voorbereid zijn en kunnen zijn. De wil lijkt er te zijn, ondanks de enorme uitdagende omgeving waarin men zich thans bevindt. Maar vaak lijken onzekerheid over de definitieve tekst vanwege te late implementatie, onzekerheid over mogelijke nationale koppen en trage toezichthouders in goedkeuringstrajecten voorlopig de weg naar een efficiënte en tijdige voorbereiding op Solvency II te hinderen. Europa, ready voor take-off? We taxiën richting startbaan, maar nog niet alle knopjes in de cockpit geven groen licht.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.