blog

Belangenbehartiging via verenigingen werkt niet meer

Branche

Het doel van deze blogserie is het bevorderen van de positie van het intermediair in Den Haag. Daartoe geven we tips, maar benoemen we ook wat er anders moet. Daarbij is het natuurlijk niet onze bedoeling om partijen aan- of af te vallen, maar een blad voor de mond om partijen te sparen nemen we niet.

Belangenbehartiging via verenigingen werkt niet meer

De politieke realiteit vraagt om andere vehikels dan de verenigingen waarmee we nu werken. Wij zullen dit thema in de komende maanden verder uitdiepen, in de hoop daarmee een zinvolle bijdrage te leveren aan de verdere discussie over de toekomst van intermediaire belangenbehartiging. En dat kan een hele mooie toekomst zijn, want het intermediair heeft alles in huis om de meest succesvolle lobby van Nederland op te zetten!

De ingrediënten
De overheid en de Autoriteit Financiële Markten streven naar zuivere en transparante financiële markten, waarin het klantbelang voorop staat. Het intermediair speelt een deskundige en centrale rol in de distributie van financiële diensten en producten aan consumenten. In die rol vervult het intermediair een controlefunctie richting de financiele sector, waardoor zij bij uitstek een waardevolle bijdrage kan leveren aan de gewenste hervormingen.

Bovendien bestaat het intermediair bijna volledig uit mkb’ers. Het belang van een sterk mkb wordt door alle instanties erkend als één van de pijlers van onze economie. Dat maakt dat er maatschappelijk breed draagvlak bestaat om te zorgen dat (ook) het intermediair voldoende ruimte krijgt om te ondernemen.

Maar waarom krijgen we dan zo weinig gedaan in Den Haag?
Intermediaire belangenbehartiging verloopt nu via een diversiteit aan brancheverenigingen, die slechts een deel van de markt vertegenwoordigen. Deze brancheverenigingen formuleren verengingsstandpunten op beleidsdossiers, waarna zij met man en macht proberen om deze standpunten ‘verkocht’ te krijgen in Den Haag.

Deze methodiek past uitstekend daar waar wetgeving tot stand komt via een consensusmodel, waarin alle partijen zeggenschap hebben. Een manier van werken die in Nederland bekend staat als het Poldermodel. De realiteit is echter dat beleidsbepaling in de financiële sector al jaren niet meer via het Poldermodel verloopt.

Het Poldermodel
In het Poldermodel doet de overheid een voorstel voor een maatregel. Vervolgens worden alle branchevertegenwoordigers uitgenodigd om standpunten te formuleren en hun eisen op tafel te leggen. Daarna wordt er onderhandeld totdat er een akkoord is bereikt.

Vandaag de dag worden besluiten over onze sector echter hoofdzakelijk in internationaal verband genomen. Niet in Den Haag. Nederlandse ambtenaren en politici zijn daarmee niet (langer) bepalend voor de hoofdlijnen, maar zijn ‘slechts’ bezig met de vertaling en implementatie van internationale afspraken. Als de sector op dát proces invloed wil uitoefenen, dan heeft het natuurlijk geen zin om eisen te stellen, dan vraagt dat om geraffineerde beïnvloeding op basis van kennis. Scandeer publiekelijk dat ambtenaren fout zitten, en je maakt het hen onmogelijk om jouw kennis alsnog op te nemen in hun beleid. Dat zou immers bewijzen dat ze zelf hun vak niet verstaan. Maar help de ambtenaar in stilte via de achterkamertjes aan jouw kennis en kunde, en hij of zij kan pronken met jouw veren!

Intermediaire belangenbehartiging via (branche)verenigingen, waarin honderden leden zeggenschap hebben over de koers van de vereniging, valt niet te rijmen met het achterkamertjes-model. Wat daarvoor nodig is, is een (externe) professionele lobbyorganisatie.

Wat is dan het verschil tussen een branchevereniging en een lobby organisatie?
Een branchevereniging heeft als primair doel om de leden te faciliteren. Een branchevereniging stelt de leden centraal; de organisatie is hier volledig op ingericht. Lees ter illustratie het interview met Adfiz-voorzitter Heeres, waarin hij dit nog eens benadrukt.

Bij een professionele lobby organisatie werkt het echter precies andersom. Een lobby organisatie is niet gericht op de leden, maar is volledig ingericht op de ONTVANGER van de lobby, namelijk de overheid. Dat is de partij die moet worden “beïnvloed” of “bediend”. Dat vraagt om een andere organisatiestructuur dan een traditionele vereniging. Met als resultaat dat je als (mede-)architect aan tafel zit op het moment dat het beleid wordt gevormd. Dat is vele malen krachtiger, dan te vuur en te zwaard strijden tegen beleid dat al is uitgetekend.

De meeste succesvolle (internationale) lobbyactiviteiten vinden dan ook plaats vanuit een (kleine) stichting of een commerciële organisatie. Een zelfstandig organisatie welteverstaan, zodat er voldoende autonomie bestaat om discreet en slagvaardig te kunnen opereren. Vanuit een traditionele verenigingsstructuur (waar de ledenvergadering het voor het zeggen heeft) kan dat niet of nauwelijks worden gefaciliteerd.

Dus, opheffen die handel?
Nee, absoluut niet! Brancheverenigingen kunnen hun leden voldoende meerwaarde (blijven) bieden. Denk bijvoorbeeld aan bedrijfsondersteuning, aan inkoopvoordelen of door opleidingen voor hun leden te faciliteren. Er zijn veel mogelijkheden waarop een branchevereniging een buitengewoon waardevolle bijdrage kan leveren.

Maar als brancheverenigingen daadwerkelijk een moderne, professionele lobby willen, dan doen ze er verstandig aan om dit (gezamenlijk) uit te besteden aan een externe lobby-organisatie. Een lobby-organisatie die voldoende autonomie en budget krijgt om in de luwte te doen wat nodig is. Denk vijf fte in een torentje in Den Haag. Vijf fte die investeert in een goede relatie met de ambtenarij, zodat ze op ieder moment van de dag langs kunnen wandelen om te benadrukken dat het intermediair van grote waarde is voor Nederland, en dat (aankomende) regelgeving zodanig moet worden vormgegeven dat het intermediair haar controlerende rol optimaal kan vervullen. En als het lukt om dát te organiseren, dan ligt in Den Haag de wereld aan je voeten!

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.