blog

Solvency II: van informeel gesprek naar enorme impact

Branche

Het zoemt al enige tijd rond in de sector: Solvency II komt er na lang wachten eindelijk aan. Maar wat is het precies? En wat betekent de invoering ervan voor de sector? Directeur Leo de Boer en adviseur Europese Zaken Maria van Duijvenbode van het Verbond van Verzekeraars laten in de aanloop naar 1 januari 2016 maandelijks hun licht schijnen over Solvency II.

Solvency II: van informeel gesprek naar enorme impact

Herinnert u zich nog de bemoeienis van Brussel over het verbod op olijfoliekannetjes in restaurants? Velen realiseren zich niet dat ongeveer 80% van de Nederlandse wet- en regelgeving direct of indirect haar oorsprong heeft in Brussel. Voor de verzekeringssector is dat niet anders, vandaar dat ik meerdere keren per maand in de Thalys stap om ontwikkelingen in Brussel nauwgezet te volgen. En waar nodig te beïnvloeden. Zo ook gedurende het wetgevingsproces de afgelopen (ruim!) 10 jaar inzake de invoering van Solvency II. Voor de volledigheid duiken wij daarom in deze blog in de geschiedenis en de ontwikkelingen die zich op Europees niveau afspeelden én afspelen – want klaar zijn we nog niet.

Richtlijnen vs. verordeningen
De wet- en regelgeving uit Brussel kent simpel gezegd twee vormen: verordeningen en richtlijnen. Deze komen tot stand door onderhandelingen tussen drie instellingen: de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Verordeningen hebben rechtstreekse werking in de lidstaten. Dit betekent dat de regels zonder tussenkomst van de nationale wetgever door burgers en bedrijven moeten worden nageleefd. Richtlijnen moeten eerst door de nationale wetgever worden omgezet in nationale regels, waardoor de implementatie meestal meer tijd kost. Solvency II is een duidelijk voorbeeld van een richtlijn die de Nederlandse verzekeringssector raakt en inmiddels al in nationale wetgeving is omgezet. De datum van inwerkingtreding is 1 januari 2016.

Verouderd toezichtregime
In onze eerste blog gaven we al aan dat het oude toezichtregime, Solvency I, dateerde uit de jaren zeventig en daardoor verouderd was; regels die een goed inzicht in aard en omvang van risico’s zouden moeten bewerkstelligen, ontbraken eenvoudigweg. Niet echt heel erg veilig en efficiënt dus. Reden dat aan het begin van de 21ste eeuw, zo rond 2004, de eerste informele en informatieve besprekingen plaatsvonden tussen Brusselse topambtenaren en de verzekeringswereld. Informele gesprekken met een enorme impact tot op de dag vandaag…

Solvency II richtlijn: wijziging na wijziging
Een eerste voorstel van de Europese Commissie kwam in 2007. Dit leidde aanvankelijk tot grote weerstand vanuit de verzekeringssector: grote verzekeraars vreesden voor zeer hoge kapitaalseisen op grond van de nieuwe solvabiliteitsmaatregelen, en kleine verzekeraars waren bang voor forse kostenstijgingen vanwege toegenomen interne vereisten. Ondanks de weerstand werd de Solvency II richtlijn al bijzonder snel aangenomen in 2009, nadat ook het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie zich erover hadden uitgesproken. Snelheid gaat echter vaak ten koste van zorgvuldigheid: de richtlijn was toch nog niet zo afgerond als we dachten en de invoeringsdatum is daarna meerdere keren gewijzigd.

De vertraging: Omnibus II richtlijn
De meest omvangrijke wijziging werd doorgevoerd door de in 2011 voorgestelde Omnibus II richtlijn. Relevante onderwerpen in deze richtlijn zagen op:

  • de uitbreiding van de rol van de nieuwe Europese toezichthouder EIOPA (voorheen CEIOPS),
  • de introductie van langetermijngarantiemaatregelen,
  • de introductie van twee nieuwe typen van gelijkwaardigheid voor regimes van derde landen (derde landen zijn USA en Japan bijvoorbeeld),
  • de introductie van overgangsrecht.

In het najaar van 2012 werden de onderhandelingen tussen de drie Europese instellingen (de trilogen) echter opgeschort om EIOPA de mogelijkheid te geven om op basis van een zogenaamde Long Term Guarantee Assessment (LTGA) de drie partijen advies te kunnen geven over de behandeling van langetermijnproducten. In maart 2014 werd de richtlijn uiteindelijk goedgekeurd. Waarschijnlijk nooit eerder is de datum van inwerkingtreding van een richtlijn zo vaak verplaatst als die van Solvency II.

Duizenden pagina’s regels en regeltjes
De Solvency II richtlijn is in essentie een raamwerk van wetgeving. Nadere technische en uitvoeringsnormen worden in lagere Europese regelgeving neergelegd: deze kunnen in de vorm van zogenoemde Delegated Acts, Regulatory Technical Standards, en/of Implementing Technical Standards voor komen. De eerste worden door de Europese Commissie voorgesteld en vervolgens kunnen het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie goedkeuren of afkeuren. De laatste twee worden door de Europese Commissie vastgesteld op voorstel van EIOPA. Een derde laag aan regelgeving is volledig door EIOPA opgesteld, de zogenoemde richtsnoeren. Deze richtsnoeren zijn niet alleen gericht tot de toezichthouders, maar richten zich ook direct tot verzekeraars; voor het Verbond reden om ze woord voor woord uit te pluizen. De duivel zit ‘m soms in de details. De richtsnoeren zijn niet bindend, maar toezichthouders moeten wel aangeven of zij ze zullen naleven. De lagere regelgeving betreft een immens pakket aan vrij gedetailleerde regels (zo’n 4000 pagina’s in totaal); op de verstrekkende bevoegdheid van EIOPA valt nog wel het een en ander af te dingen.

Brussel is nog niet klaar, ik ook niet…
U denkt nu vast : ze zullen nu wel klaar zijn op Europees niveau. Helaas, niets is minder waar. Het grootste werk is uiteraard gedaan, maar het wachten is nog op Delegated Acts die het issue omtrent de hierboven genoemde gelijkwaardigheid voor regimes van derde landen regelen; spannende tijden dus voor verzekeraars met dochtermaatschappijen in deze derde landen. Ook door toegepaste “trucjes” tijdens het wetgevingsproces mag EIOPA twee jaar na datum inwerkingtreding delen van de lagere technische regelgeving op het tweede niveau nog aanpassen. En na datum inwerkingtreding zullen de Europese Commissie en EIOPA zich ook al gaan bezighouden met de geplande “review” van de Solvency II richtlijn, die voor 2018 dient plaats te vinden. Naast de nationale ontwikkelingen dienen de Europese ontwikkelingen daarom ook na 1 januari 2016 goed in de gaten gehouden te worden. De Thalys heeft ook de komende periode een goede klant aan mij.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.