blog

Meer macht voor de toezichthouder, hoe effectief is dat?

Branche

Na scherpe kritiek van de Raad van State, kwam afgelopen week in het nieuws dat Dijsselbloem heeft besloten om een wetsvoorstel toch maar niet in te dienen. Het gaat hier om een wetsvoorstel waarmee onze financieel toezichthouders meer macht zouden krijgen, en daarmee om een wetsvoorstel dat past in een trend die al langer zichtbaar is.

Meer macht voor de toezichthouder, hoe effectief is dat?

Tijdens de kredietcrisis moesten er onder hoge tijdsdruk een aantal buitengewoon impactvolle beslissingen worden genomen, terwijl de gevolgen van die beslissingen niet duidelijk waren. Denk bijvoorbeeld aan de nationalisatie van ABN AMRO en het laten omvallen van DSB Bank. Beslissingen die -als ze verkeerd uitpakten- konden leiden tot megaclaims aan het adres van de toezichthouder. En dat zou betekenen dat de rekening indirect terecht zou komen bij de samenleving, terwijl het doel van toezicht juist is om de samenleving te beschermen. Dus zolang het risico van megaclaims inherent is aan het werk van de toezichthouder, kan een overheidsorgaan als DNB het niet maken om scherp aan de wind te zeilen. Iets dat politiek gezien buitengewoon onwenselijk was, want de druk op de politiek om in te grijpen in de financiële sector werd groter en groter. Om die impasse te doorbreken is er in 2012 een wet aangenomen die de aansprakelijkheid van DNB en AFM sterk beperkt.

‘Schuldig tot het tegendeel bewezen is’
Schijnbaar is Dijsselbloem er van overtuigd dat de financiële sector nog altijd niet in staat is om zelf te veranderen. En schijnbaar gelooft Dijsselbloem dat verandering wel tot stand kan worden gebracht door de toezichthouder meer macht te geven. Want ook het wetsvoorstel waarop de Raad van State vorige week stevige kritiek heeft geuit, past in de lijn van maatregelen die het onze toezichthouders mogelijk maakt om (steeds) harder in te grijpen. Dit wetsvoorstel zou het de toezichthouder mogelijk maken om bestuurders te straffen nog voordat vaststaat of ze überhaupt schuldig zijn. Iets dat natuurlijk absoluut niet past in een rechtsstaat, dus het is weinig verbazend dat de Raad van State kritisch reageerde. Maar los van de vraag of dit specifieke wetsvoorstel wel of niet moet worden ingevoerd, is de vraag of meer macht voor de toezichthouder überhaupt kan leiden tot de gewenste verandering.

Gedragsverandering
Het was de bedoeling dat onze toezichthouders scherper aan de wind gingen zeilen, en dat lijkt gelukt. Kijk naar de (gerechtelijke) procedures die de afgelopen jaren zijn gevoerd tégen de toezichthouder, dan zie je dat de toezichthouder steeds vaker het onderspit delft als een zaak voor de rechter komt. Dat doet geloven dat de toezichthouder bij twijfel inderdaad vaker ingrijpt, maar zou net zo goed kunnen betekenen dat de kwaliteit van ingrepen is afgenomen. En als dat tweede het geval is, dan moet de toezichthouder vooral niet meer macht krijgen! Gelukkig kan uit cijfers over het aantal ingrepen eenvoudig worden herleid welke van deze twee het geval is.

En mocht Dijsselbloem dat nog niet hebben gecheckt? Dan is het misschien een idee voor onze brancheorganisaties om die cijfers eens op te diepen. Voor hen is de omvang en positie van onze toezichthouders immers een punt dat doorlopend op de agenda staat, en dat gesprek kan beter worden gevoerd als je goed op het netvlies hebt hoe effectief onze toezichthouders eigenlijk zijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.