blog

Falend toezicht van de AFM door wegkijken van feiten

Branche

De AFM is verantwoordelijk voor het toezicht op de financiële markten en pretendeert eerlijke financiële markten te bevorderen. In veel gevallen moet een financieel dienstverlener een AFM- goedkeuring en/of registratie hebben. De vraag is echter wat we daaraan hebben, wanneer de toezichthouder wegkijkt van de feiten. Zo nu en dan komt naar buiten hoezeer het toezicht faalt. Bij de AFM lijkt er veel aan gelegen om het falen vooral niet naar buiten te laten komen. Het aanzien van de AFM lijkt zelfs een hogere prioriteit te hebben dan het effectief toezicht houden en het formuleren en uitdragen van het beleid.

Falend toezicht van de AFM door wegkijken van feiten

Raad van Toezicht
Onlangs is op aansporen van de Minister van Financiën, de Raad van Toezicht van de AFM opgestapt nadat de AFM jarenlang ongestoord haar gang leek te kunnen gaan. De Raad van Toezicht keek slechts naar hoe het beleid bij de AFM was geformuleerd. Voor wat betreft toezicht op de uitvoering van het beleid verwees de Raad van Toezicht zelfs weer terug naar de AFM en conformeerde de Raad van Toezicht zich daaraan.

Werkwijze AFM
Wat te denken van het volgende. Als tijdelijk bestuurder van een financiële instelling heeft een persoon het beheer van gelden van honderden beleggers in handen gelegd van iemand die onbetrouwbaar is verklaard door de AFM en door het DSI is geroyeerd. Deze ex-bestuurder wilde weer aan de slag als commissaris bij een beursgenoteerd vastgoedfonds. Door beleggers waren aangiftes tegen hem gedaan vanwege vastgoedfraude, valsheid in geschrift en verduistering. Als overheidstoezichthouder op de financiële markten moest de AFM een verklaring afgeven wanneer de betrouwbaarheid van iemand “buiten twijfel” staat. Ondanks alles kwam die verklaring er voor deze persoon. De betrokken toezichthouder blijkt de feiten naast zich te hebben neergelegd. Er wordt bij de AFM een correctieverzoek ingediend. De AFM vervangt daarop de senior toezichthouder die zich met de zaak bezighield door een nieuwe toezichthouder.

Vervolgens wordt er opnieuw goedkeuring verstrekt zodat deze persoon ook commissaris kan worden bij de fondsbeheerder van het betreffende vastgoedfonds. Los van het feit dat dit in strijd is met de regels van corporate governance (in verband met een belangenconflict), heeft de AFM opnieuw naar aanleiding van een nieuw concreet toetsingsverzoek
weggekeken van de feiten. De nieuwe toezichthouder laat weten niet op de hoogte te zijn geweest van deze tweede goedkeuring omdat zij meer dan een week geen post had geopend en niet wist wie deze laatste goedkeuring had verstrekt. Door die goedkeuring ligt er echter geen concreet toetsingsverzoek meer. De leidinggevende bij de AFM bracht eerder al ‘met een glimlach’ naar voren dat buiten concrete goedkeuringsverzoeken de AFM in het kader van doorlopend toezicht aan ‘prioritering’ doet en naar eigen keuze bepaalt of iets wordt opgepakt en deze zaak vormde geen prioriteit.

AFM bepaalt vervolgingsbeleid
De politie heeft in de betreffende zaak de strafaangiftes bij het Financieel Expertise Centrum (FEC) ingebracht. Het FEC is een samenwerkingsverband tussen politie, justitie, AFM, DNB en de belastingdienst. Binnen het FEC is de kwestie aan de AFM toebedeeld. Bestuurslid Harman Korte van de AFM is voorzitter van het FEC. Naast het feit dat de Raad van Toezicht niet naar de uitvoering van het AFM-beleid kijkt, bepaalt de AFM de facto dus ook nog eens welke financiële misdrijven worden vervolgd. Zo kan falend toezicht door de AFM in de doofpot verdwijnen en kunnen financiële misdrijven onbestraft blijven.

Wegkijken van feiten
Waar falend toezicht en jarenlang wegkijken toe kan leiden hebben we vorig jaar in de media kunnen zien met betrekking tot de drie uit Soest. Na vele miljoenen euro’s aan schade greep de AFM na acht jaar alsnog in. Over het optreden van de AFM bij de goedkeuringsprocedure van de bovengenoemde commissaris vindt ten kantore van de AFM een persoonlijk overleg met mij plaats. De AFM wil dan nadrukkelijk niet bevestigen naar de feiten te hebben gekeken. De AFM wil slechts verklaren dat ‘in zijn algemeenheid’ naar de feiten wordt gekeken. De ervaring leert dat het een structureel probleem lijkt te zijn dat bij de AFM niet naar de feiten wordt gekeken. Zo werden de in 2010 gemaakte fouten niet hersteld en verdween in plaats daarvan de betrokken AFM’er naar elders. In 2012 wilde de AFM niet op een herstelverzoek ingaan en werd vanuit directieniveau tijdens een gesprek met de General Counsel aangegeven bij de feiten te willen wegblijven. Bestuurslid Theodor Kockelkoren zag tijdens een daarop volgend persoonlijk onderhoud dat wij beiden een eigen interpretatie van de feiten hadden. Objectieve feiten zouden volgens het bestuurslid niet bestaan en de AFM zou de feiten anders zien. Harde feiten, het standpunt van het OM en een officiële rapportage werden daarbij door de AFM terzijde geschoven.

Toezicht houden zonder naar de feiten te kijken, kan naar mijn mening niet. De feiten verdraaien om het eigen straatje schoon te vegen, past een fatsoenlijk en redelijk handelend toezichthouder niet. Wanneer de AFM de capaciteit en expertise mist om doelmatig toezicht te houden op basis van de feiten zou het wellicht wenselijker zijn om waar mogelijk brancheorganisaties en beroepsgroepen kwaliteit- en betrouwbaarheidstoetsingen te laten uitvoeren. Zoals Edwin Herdink gister aangaf, zou een tuchtrecht geïntroduceerd kunnen worden. Daarmee kan dan tevens een halt worden toegeroepen aan de alsmaar stijgende toezichtkosten zonder dat daar effectief toezicht tegenover staat.

____________________________________________________________________________

De AFM stuurde onderstaande reactie naar aanleiding van bovenstaand blog:

De AFM herkent zich niet in de opvattingen van mevrouw De Rooy. Als belanghebbende in het betreffende dossier is mevrouw De Rooy eerder herhaaldelijk over de zienswijze van de AFM geïnformeerd. De AFM betreurt het dat mevrouw De Rooy er nu voor heeft gekozen om via deze weg een eenzijdige, onvolledige en onjuiste voorstelling van zaken te presenteren. Mede gezien het individuele en vertrouwelijke karakter van de casus kan en wil de AFM niet verder via deze weg op de kritiek van mevrouw De Rooy reageren.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.