blog

Fraudeloos of frauduleus? That’s the question

Branche

Onlangs heeft het CDFD aan ons (exameninstellingen) gevraagd hoe vaak en hoe kandidaten voorafgaand aan en tijdens PEplus- en Wft-examinering proberen te frauderen. Er waren ondertussen zo’n 160.000 examens afgenomen, een mooi moment om dit eens na te gaan.   

Fraudeloos of frauduleus? That’s the question

Wat bleek? Er waren nul (!) fraudegevallen geweest… Ik kan je vertellen: dat leverde fronsende en verbaasde collegeleden op. En trouwens ook wat gniffelende exameninstituten. De impliciete aanname is dat het eigenlijk niet kan bestaan dat er zoveel examens worden afgenomen zonder dat daarbij fraude wordt gepleegd. Want: in een interessante presentatie van de Examenkamer van vorig jaar stelde men dat de belangen die tegenwoordig met het behalen van de juiste diploma’s zijn gemoeid zo hoog zijn, dat daardoor ook de neiging om te frauderen is toegenomen.

De vraag is dus nu: gebeurt het wel en wordt het niet opgemerkt (oftewel: wij doen ons werk niet goed) of gebeurt het niet en is er niets te constateren (en is er dan een andere reden)?

Mogelijkheid 1: er wordt wel degelijk gefraudeerd, maar niet goed (genoeg) gecontroleerd.
Dat was de eerste reactie op het, zo leek het bijna, teleurstellende cijfer van nul fraudegevallen. Als je als CDFD aanneemt dat er wel degelijk fraude moet zijn geweest maar uit de cijfers blijkt dat er nul fraudegevallen zijn gemeld, dan moet het wel aan het toezicht liggen. ‘Er wordt gewoon niet goed genoeg gecontroleerd en opgelet’. Een opmerking die wél met een lach en korrel zout werd gebracht uiteraard, want het is eigenlijk best een ernstige insinuatie.

Naast ernstig is het vooral ook heel onwaarschijnlijk. De Examenkamer houdt immers toezicht op exameninstellingen. Toezicht op de toezichthouders als het ware. Met name op een correcte afwikkeling van de identiteitscontrole en fraudemaatregelen die wij als exameninstelling (moeten) treffen is de Examenkamer zeer alert. En, in hoeverre je ooit ‘genoeg’ kan doen om fraude te voorkomen, doen we best veel:

Je hoeft, om toegang te krijgen tot het examen, nog net niet door een bodyscanner zoals die men op Schiphol gebruikt. Maar verder is er een batterij aan voorschriften en regels waar kandidaten zich aan moeten houden: mobiel en horloge in een locker, geen eigen rekenmachine toegestaan, colbertje of andere ‘overkleding’ moet uitgetrokken worden, controlevragen van een in je legitimatiebewijs kijkende toezichthouder moeten zonder aarzeling beantwoord worden, en zo zijn er nog wel een paar maatregelen te noemen. Enfin, het woord ‘disproportioneel’ dringt zich wel eens op. Naast dat al deze maatregelen al aardig ‘afschrikken’ is frauderen hierdoor vooral niet erg gemakkelijk…

Mogelijkheid 2: er wordt niet (ok, of nauwelijks) gefraudeerd.
Kan hè?! Dat we met z’n allen werken in een sector waarin we gewoonweg niet frauderen. En misschien komt dat dan weer omdat integriteit de belangrijkste pijler en drijfveer is en we nog liever niet adviseren en onze baan opzeggen dan dat we adviseren op basis van een oneerlijk behaald ‘papiertje’? Kan!

Wat zou ik dat toch graag geloven he… Maar helaas. Ik ben bang dat het iets heel anders is…
Er is namelijk een veel plattere en simpelere reden waarom er niet tot nauwelijks gefraudeerd wordt:

Frauderen is kansloos maar vooral: onnodig
De stof leent zich niet echt voor spiekbriefjes en doordat vragen ad random worden gesteld, bieden de handgebaren die je misschien op de middelbare school gebruikte, niet echt een helpende hand. Nee, om hier succesvol te frauderen moet je het echt in de inventieve techniek zoeken. Superkleine verborgen camera en oortelefoon om zo vanaf een afstand geholpen te worden met het invullen van de juiste antwoorden. Of een andere trukendoos opentrekken en gaan voor het inhuren van dubbelgangers of het vervalsen van je legitimatiebewijs. Kortom: professionele en georganiseerde fraude. Klinkt heftig he? Misschien zelfs als fictie. Máár: het gebeurt! We volgen immers niet voor niets masterclasses over fraude-innovatie…

Maar waarom zou je de moeite doen of de gok wagen? De vragen uit de (zeker destijds) summiere vragenbank hebben immers lange tijd op straat gelegen (en nog?). Laten we eerlijk zijn, zo moeilijk is het voor kwaadwillende examenkandidaten niet geweest: sommige opleiders en werkgevers maken er een kunst van om de randen van het toegestane op te zoeken en hier en daar misschien wel ongestraft te overschrijden. Door bijvoorbeeld circulaires in het leven te roepen waar men onthouden vragen, inclusief antwoorden, in opneemt. Of te faciliteren dat er ‘praktische kennis’ wordt gedeeld. Denk aan de situatie waarin je met een groepje opgaat voor (hetzelfde) examen, zakt, overlegt met je medecursisten/collega’s en vervolgens gewoon een uurtje later (met alle antwoorden op zak) weer examen doet. Hoppa, geslaagd én in een recordtijd! Het zijn immers soms maar 18 vragen voor een PEplus-examen of 32 vragen voor een Wft-examen. Je hoeft dus nog geeneens een bijster goed geheugen te hebben.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.