blog

Kan de verzekeringsbranche leren van de problemen bij Volkswagen?

Branche

Om daadkracht en visie te tonen heeft Volkswagen in de raad van bestuur een oud-rechter aangesteld als Chief Compliance Officer. Christine Hohman-Dennhardt is aangesteld om toe te zien op de naleving van wet- en regelgeving. Zij is afkomstig van Mercedes en staat bekend als een ‘strenge oud-rechter’. ‘De volgende paukenslag van de nieuwe baas van Volkswagen’, aldus de Süddeutsche Zeitung. Maar wat kan de verzekeringsbranche eigenlijk leren van de ontwikkelingen bij Volkswagen?

Kan de verzekeringsbranche leren van de problemen bij Volkswagen?

De Chief Compliance Officer heeft bij Volkswagen feitelijk dezelfde taken als in de verzekeringsbranche; als intern toezichthouder eindverantwoordelijk voor de integriteitshandhaving binnen de organisatie en erop toezien dat de organisatie en haar medewerkers de procedures en de wet- en regelgeving handhaven. Tot zover de formele functieomschrijving. Maar missen we niet iets wezenlijks? Jazeker, dat er vaak te weinig aandacht is voor de ‘zachte’ kant van vertrouwen. Een Chief Compliance Officer zal, naast het naleven van de regels, wetgeving en protocollen, vooral ook het geweten van de organisatie moeten zijn en er waakzaam op zijn dat medewerkers en klanten, maar ook overheid en toezichthouders vertrouwen houden in de organisatie. Een Chief Compliance Officer heeft ons inziens dus niet alleen een naar binnen gekeerde, procedurele taak, maar juist in deze tijden een belangrijke en zichtbare rol naar buiten.

Compliancefunctie
De compliancefunctie is, net zo min als in de verzekeringsbranche, niet nieuw bij Volkswagen. Al eerder, in 2011, werd Frank Fabian bij VW benoemd. Hij rapporteerde rechtstreeks aan CEO Martin Winterkorn, die bij die aanstelling de volgende ronkende woorden zei: “Volkswagen’s good name is our most valuable asset. There can be no compromises as far as complying with our code of conduct is concerned. Volkswagen is adopting an innovative approach by bringing together Governance, Risk and Compliance in a single department.” Kennelijk kon de benoeming van Dr. Fabian Dieselgate niet voorkomen.

Zachte kant van vertrouwen
Hoe zit het dan met de aanstelling van mevrouw Hohman bij Volkswagen? Haar aantreden wordt algemeen gezien als een stap in de goede richting. Maar wat gaat Hohman anders doen? Is haar toetreden tot de Raad van Bestuur een garantie dat ook de zwaar onderschatte zachte kant van compliance, vertrouwen, op het allerhoogste niveau is geborgd? Is zij onafhankelijk genoeg waardoor schandalen als Dieselgate de wereld dus niet meer kunnen verrassen? Oftewel: is de aanstelling van iemand die gaat toezien of de wettelijke regels worden geschonden genoeg in deze voor Volkswagen zo turbulente tijden? Heeft zij ook als duidelijke taak om integriteit naar buiten uit te dragen of blijft zij hangen in de cijfers, protocollen en procedures? Te vaak hebben we mensen het afgelopen jaar horen zeggen: “maar het mag toch volgens de wet?”

Als recentste voorbeeld de boete die Starbucks onlangs opgelegd heeft gekregen voor belastingontwijking. Wettelijk mag het allemaal, maar sociaal-maatschappelijk een onethische kwestie.

Veranderende rol
Compliance-experts Van Beusekom en Raaijmaakers voorspelden in 2010 al de veranderende rol van de Compliance Officer. Zij gaven toen reeds aan dat organisaties, door een te enge definitie van de rol van de Chief Compliance Officer, vooral de nadruk leggen op het naleven van wettelijke regels. In de loop der jaren zijn er bovendien nog allerlei extra taken op het bordje van de officer gelegd. Automatiseren van compliance-processen, big data en de gevolgen rondom privacy, het identificeren van frauderisico’s en allerhande anti-corruptiemaatregelen. Allemaal feitelijke, numerieke taken, die natuurlijk allemaal wel met vertrouwen te maken hebben, maar nog altijd met een cijfermatige insteek. En dat is anno 2015 feitelijk nog steeds zo. Het naleven van die wettelijke regels kan nu nog steeds betekenen dat het vanuit maatschappelijk, milieutechnisch of collegiaal oogpunt schadelijk of onwenselijk is. En juist dat zorgt voor discussies over vertrouwen, met toezichthouder, medewerkers, maatschappij en klanten.

Vertrouwen is in onze ogen bij Volkswagen maar zeker ook in de verzekeringsbranche een mix van ratio én emotie en juist die laatste component hoort dan ook thuis bij Compliance. Hoog tijd dus voor de herdefinitie van de Chief Compliance Officer. Een man of vrouw die naast het rationeel naleven van wettelijke regels, juist ook als emotioneel geweten als een soort ‘advocaat van vertrouwen’ opereert binnen een organisatie. Die als het nodig is dwingend kan zeggen, ‘dat mag dan wel wettelijk toegestaan zijn volgens de regels, maar moeten we dat ook willen?’

Op 17 november tijdens de am:dag geven Schrage en Fellinger een workshop over het herwinnen van vertrouwen. Kijk hier voor informatie en inschrijven.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.