blog

Wat schort er nou écht aan de huidige opleidingen en examens?

Branche

U zou het als ervaringsdeskundige misschien niet zo snel zeggen, maar het huidige Wft-vakbekwaamheidsgebouw en zijn directe voorganger hebben veel gemeen. Dit komt doordat veel oude, nog goed bruikbare kennis-, begrips- en toepassingstoetstermen wederom een plekje hebben gekregen in het nieuwe gebouw. En dat hergebruik is logisch. Want we blijven natuurlijk wel Nederlanders…

Wat schort er nou écht aan de huidige opleidingen en examens?

Er zijn bij de verdere invulling van het vakbekwaamheidsgebouw veel manuren gaan zitten in de beschrijving van de overige vaardigheden, competenties en professioneel gedrag. Maar door deze focus op vernieuwing raakte het kennisgedeelte ondergesneeuwd.

Kennisgat
De beschreven kennis- en begripstoetstermen bieden namelijk binnen de meeste beroepskwalificaties onvoldoende basis om op het examen op het gewenste vaardigheden- en competentieniveau te kunnen presteren. Er is dus een mismatch tussen de geformuleerde kennis- en begripstoetstermen en de beschreven vaardigheden en competenties. De focus op de beschrijving van de hogere beheersingsniveaus heeft geleid tot onvoldoende invulling van de lagere beheersingsniveaus. Met andere woorden: er is een ‘kennisgat’.

Het kennisgat en de opleiders
Opleiders hebben hun theorieboeken gebaseerd op de geformuleerde kennis- en begripstoetstermen. Je mag er als opleider vanuit gaan dat er binnen een kwalificatie een duidelijke relatie bestaat tussen kennis/begrip enerzijds en vaardigheden en competenties anderzijds. Zonder kennis kan vaardigheid of competentie (kennis/inzicht, vaardigheden en houding) immers niet bestaan. Maar door het kennisgat is onduidelijk wat de vaardigheden en competenties precies inhouden. Deze kennen namelijk geen duidelijk niveau. En ik zie dus nu vrij regelmatig examenvragen die direct of indirect verband houden met het kennisgat. En furieuze reacties van examenkandidaten die niet snappen waarom sommige vragen niet te herleiden zijn naar het verstrekte leermateriaal.

Boze cursisten
Er zijn veel gefrustreerde cursisten die van opleiders verwachten dat zij het kennisgat zo snel mogelijk dichtfietsen. Maar de vraag is hoe. Volstaat een aanvullende reader of moet er een complete encyclopedie worden uitgeleverd? Is het een kwestie van een eenvoudig opstel of een dissertatie? Wie het weet mag het zeggen. Een betere dekking van de vereiste kennis zou daar veel meer richting aan kunnen geven.

Binnen het reguliere onderwijs heeft men met hetzelfde probleem geworsteld. In de eerdere competentieprofielen en kwalificaties ontbrak een kennisbeschrijving zelfs volledig. Kennis werd binnen competentiegericht opleiden als ondergeschikt gezien en eindigde daarom in het verdomhoekje. Daar is het onderwijsveld van teruggekomen. Kennis verdient ook specifieke aandacht. Het is immers een wezenlijk onderdeel van een competentie. Toetsing van vaardigheden en competenties moet een sterke relatie hebben met de beroepspraktijk, maar kennis blijft wel de basis om een goede beroepsbeoefenaar te worden (Initieel) en te zijn (PE-Plus).

Onaangename en kostbare verrassing
Dat het Wft-examenniveau is verhoogd, vind ik positief. Maar je moet examenkandidaten (en opleiders!) wel een eerlijke kans geven. Door de huidige toetstermen vallen nieuwkomers tussen wal en schip. Het onduidelijke niveau genereert vragen die voor deze groep zonder praktijkervaring te hoog zijn gegrepen. Terwijl het nieuwe vakbekwaamheidsgebouw toch echt voor deze doelgroep is bedoeld.

En de huidige PE-Plusexamens blijken ook voor veel bestaande ervaren adviseurs een onaangename en kostbare verrassing te zijn. Omdat de PE-vragen uit een en dezelfde vragenbank worden getrokken, is het voor PE-Plusexamenkandidaten dan ook aan te raden de initiële Wft-opleiding nog eens heel goed door te akkeren. Die biedt in ieder geval veel meer informatie dan de huidige PE-syllabi. Je wonden likken en je kennis opfrissen/bijspijkeren lijkt daarom voor dit moment het beste motto.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.