nieuws

Leiderschap vereist een doel en een bruine broek

Archief 1343

Mission statement

Leiderschap vereist een doel en een bruine broek

Koersbewustzijn lees je af aan het mission statement van een bedrijf, aldus Claassen. “En dat is niet een slogan die medewerkers niet begrijpen. Betrokkenheid creëer je met een duidelijke missie, niet met arbeidsvoorwaarden. Die zorgen er vaak alleen maar voor dat mensen te lang de verkeerde dingen blijven doen.” Leiders maken vaak een plan van hoe het moet zijn en organiseren dan een event voor de medewerkers, waar T-shirts met de nieuwe slogan worden uitgedeeld. “Of ijskrabbers, terwijl het al maart is. Uiteindelijk komt dat erop neer dat medewerkers precies hetzelfde blijven doen, alleen in een schoon T-shirt. Mensen willen en kunnen wel veranderen, maar ze willen niet veranderd wórden. Een mission statement is pas waardevol als medewerkers het dagelijks gebruiken.”

Moed
Standvastigheid en moed vormen de tweede pijler van leiderschap. Claassen illustreerde dat aan de hand van een mop waarin een kapitein om een rood vest vraagt, telkens als het schip onder vuur komt te liggen. De kapitein legt aan een matroos uit dat dat vest bedoeld is voor het geval hij gewond raakt: de bemanning ziet dan het bloed niet en zal dan niet in paniek raken. Op een dag wordt het schip van vier kanten aangevallen. De kapitein roept de matroos bij zich en vraagt zoals gewoonlijk om het rode vest. Maar hij voegt daaraan toe: “En breng me mijn bruine broek.” Moed en inzet zijn onmisbaar, aldus Claassen, maar die moeten wel op de juiste koers worden ingezet. “Anders raak je alleen maar heel veel energie kwijt.”

Aanvallen op het sterkste punt
Michiel Muller was een van de ondernemers die een parallelsessie verzorgden. Hij stond aan de basis van tankketen Tango en pechhulpdienst Route Mobiel. Hij toonde een aantal van zijn favoriete boeken over leiderschap (“ik heb ze niet allemaal gelezen, want ze zijn best wel dik”), waaronder boeken van ‘Ja-maar’-goeroe Berthold Gunster, topondernemer Richard Branson en de oprichter van online schoenenreus Zappos. Lessen die Muller daaruit heeft gehaald, zijn ‘omarm onzekerheid’ en ‘val je tegenstander aan op zijn sterkste punt’.

Van het een komt het ander
Een andere les van Muller is ‘van het een komt het ander’: “Het echte succes van Tango was eigenlijk wat er ná het basisidee kwam.” Doordat de tankstations onbemand waren, was een winkel niet nodig. Klanten rekenden vooraf per pinpas af, zodat tankbeurten veel korter duurden en er minder pompen nodig waren. Dat scheelde meer dan 2/3 van de oppervlakte die een station nodig had. De kosten waren daardoor al veel lager. “Dankzij de pinbetalingen stond onze omzet gemiddeld na 1,2 dag al op de rekening. We hadden dus snel veel werkkapitaal en hadden geen financiering nodig.”

Muller ging vervolgens de concurrentie aan met de ANWB door een pechhulpdienst op te zetten. Een startup die veel kosten met zich meebrengt, zo erkent Muller. “Maar wij zijn naar Europ Assistance gegaan om te vragen of wij van hun wagenpark gebruik konden maken. Dat scheelde enorm in de kosten en uiteindelijk hebben we voor het starten van Route Mobiel alleen een 0800-nummer aangevraagd. “Sommige dingen liggen gewoon op straat. En als je niet bekend bent in een branche, praat dan met vijf mensen die al wat langer meedraaien. Dan weet je al 80%. Zo ingewikkeld zit het vaak niet in elkaar.”

Aan de andere kant kan nieuw bloed ook het verschil maken: “Laat je jongere medewerkers of stagiairs meedenken over het bedrijf. Dat vinden ze leuk en het vergroot de betrokkenheid. En accepteer risico’s. Dat moet echt. Het gevaarlijkste wat je nu kunt doen, is geen risico’s nemen.”

Picnic
Muller is nu druk met Picnic, een online boodschappendienst die sinds eind vorig jaar draait in Amersfoort en onlangs is gestart in Utrecht. “We bezorgen gratis en zijn in Amersfoort al vier keer zo groot als Albert Heijn in online bestellingen.” Een van de succesfactoren is dat er gebruik wordt gemaakt van een centraal distributiecentrum in Nijkerk en dat de bezorgauto’s rijden vanuit een lokale vestiging. “We hebben drie vaste bezorgmomenten en alleen tussen drie uur ’s middags en tien uur ’s avonds. Daardoor hebben we meer precieze bezorgtijden en hoef je niet twee uur thuis te wachten tot je bestelling wordt bezorgd. We kunnen het op een half uur nauwkeurig aangeven.”

Risicolijst
Gerard Rooks (Avéro) en zelfstandig risicomanager Martin van Staveren presenteerden een sessie over risicoleiderschap. “Er zijn veel tools op risicomanagementgebied, maar er is te weinig communicatief risicomanagement”, vond Van Staveren. Hij illustreerde aan de hand van de nieuwbouw van de Isala Ziekenhuizen in Zwolle hoe het ook kan. “Als dingen fout gaan, weten mensen dat soms eigenlijk al vooraf. Bij dit project zijn mensen verzameld om vooraf de dingen op te schrijven waarvan zij dachten dat ze fout zouden gaan. Daarmee is een risicolijst gemaakt. Er is niemand die dat beter kan doen dan de mensen in de organisatie zelf.”

Weet wat je doelen zijn
In een organisatie zijn verandering en tijdsgebrek twee kenmerkende punten, aldus Van Staveren. “Die staan in de weg aan het omgaan met onzekerheid.” Hij noemde de risicoparadox: “Er wordt vaak onderkend dat er risico’s zijn en ze kunnen ook worden benoemd, maar in de praktijk wordt er niets aan gedaan.” Risico is het effect van onzekerheid op de doelstellingen, zo haalde Van Staveren de ISO-definitie aan. “Risico wordt dus heel duidelijk gekoppeld aan doelen. Weet je niet wat je doelen zijn, dan kun je de risico’s ook niet inschatten.”

Carlos-momentje
De afsluiting van de dag werd verzorgd door Jaap Bressers. Een sit-down comedian die tot zijn 21e alles uit het leven wilde halen en dat ook deed, tot hij zijn nek brak bij een ongelukkige duik in het zeewater. Op cabareteske wijze vertelde hij zijn verhaal met tal van levenslessen over kleine dingen die veel meer verschil maken dan grote dingen. Zoals de broeder Carlos die hem in het ziekenhuis kalmeert door een arm op zijn schouder te leggen. “Iets wat misschien ‘gewoon’ bij je werk hoort, kan voor een ander juist die toegevoegde waarde hebben. Creëer je eigen Carlos-momentjes. Dat maakt het verschil tussen meetbaar en merkbaar.”

Avéro-directeur Jack Hommel sloot de dag in stijl af: gekleed in rood vest en bruine broek en met een ijskrabber voor de aanwezigen in de hand.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.