nieuws

Topman is vaak ‘goedbedoelende, maar agressieve, liegende en bedriegende primaat’

Archief

Volgens de Tilburgse hoogleraar corporate finance en governance Kees Cools moeten financiële instellingen veel meer aandacht besteden aan het karakter van de topman en de hoogte van zijn bonus. Dat zijn namelijk betere voorspellers van rampspoed.

Topman is vaak ‘goedbedoelende, maar agressieve, liegende en bedriegende primaat’

Cools hield vrijdag zijn oratie aan de Universiteit van Tilburg. In zijn onderzoek heeft hij 16 Amerikaanse banken met elkaar vergeleken, 8 die de kredietcrisis prima door stonden en 8 die door hun hoeven zakten en failliet gingen of alleen met overheidssteun konden overleven.

Narcisme
Cools vindt de onderscheidende elementen tussen de twee groepen vooral in gedrag. Het narcisme van de leider bijvoorbeeld, meetbaar gemaakt door te kijken hoe vaak een topman in de media is terug te vinden. De ceo van de zwakke banken scoort gemiddeld twee keer hoger qua media-aanwezigheid.

Gescheiden of niet
Belangrijk is ook of de topman iemand thuis heeft die hem corrigeert en weer terug op aarde brengt. Belangrijke indicator hierbij is de vraag of hij gescheiden is of niet. Bij de succesvolle banken waren alle leiders nog bij hun eerste partner. Van de slechte instellingen waren drie van de acht ceo’s gescheiden.

Eenvoudige afkomst
Sociale afkomst telt ook: mensen van eenvoudige komaf hebben een grote geldingsdrang om zich te bewijzen, te laten zien dat zij erbij horen, schrijft Cools. Zij hebben er erg veel voor over om succes te hebben.

Bestuurderstoets
Karakter en afkomst zijn zachte aspecten die sinds de kredietcrisis snel aan gezag winnen, niet alleen in de wetenschap. De Nederlandsche Bank neemt ze mee in de bestuurderstoets. En dan is er natuurlijk ook de variabele beloning.

De cashbonus was bij de zwakke banken circa 90% hoger dan bij de sterke. Dat is niet het gevolg van de bedrijfsomvang. Het vaste salaris bij de zwakkere financiële instellingen lag slechts 8% hoger. “De financiële prikkel bij de slechte Amerikaanse banken was tien keer groter dan bij de ceo van een doorsnee AEX-bedrijf en twee keer zo groot als bij de top van de goede banken.”

Liegende primaten
Persoonskenmerken en financiële prikkels zijn sterker dan welke set regels, controlesystemen of toezicht ook, concludeert Cools. “Goed bestuur is geen vanzelfsprekendheid. We zijn een stelletje goedbedoelende maar agressieve, liegende en bedriegende primaten.”

Reageer op dit artikel