nieuws

Top 3 heeft nu ruim helft markt in handen

Archief

De aanhoudend moeilijke hypotheekmarkt heeft in 2010 opnieuw voor enkele opmerkelijke verschuivingen gezorgd bij de grootste geldverstrekkers. BNP Paribas komt de top 10 binnen en verdringt meteen Aegon van de vierde plaats. De drie grootste partijen hebben ondertussen hun toch al forse greep op de markt verder verstevigd.

 

Aan de positie van de top 3 valt vooralsnog niet te tornen. Rabobank, ING en ABN Amro hebben in 2010 hun gezamenlijke marktaandeel zelfs zodanig uitgebreid dat zij nu meer dan de helft van alle hypotheken in ons land verstrekken. De top 3 heeft het gezamenlijke marktaandeel in 2010 verder vergroot tot 50,6%; een jaar eerder was dat nog 49,3%.

 

Dat is voornamelijk te danken aan het herstel van ING, dat in 2009 de productie nog met 45% zag inklappen. In 2010 komt het fusieresultaat van Postbank en ING Bank weer voorzichtig terug met een omzetstijging van ruim 9%. De tweede plaats op de ranglijst is overigens nooit in het geding geweest. Het ING-concern doet het als geheel overigens sterk: WestlandUtrecht maakt zijn entree in de top 10 en Nationale-Nederlanden stabiliseert het marktaandeel rond de 3%, net niet genoeg voor een notering bij de tien grootste geldgevers. Dat laatste is overigens opmerkelijk: over de eerste zes maanden was NN nog de helft van zijn marktaandeel kwijtgeraakt.

 

Marktleider Rabobank levert geen productiecijfers aan voor het overzicht. Wel meldt het concern in het jaarverslag de marktaandelen van de eigen labels. Op grond daarvan bedraagt de geschatte productie _ 16,4 (17,2) mld, bijna 5% minder dan in 2009, maar nog altijd goed voor ruim een kwart van de markt. Het intermediairlabel Obvion – voor 20% in handen van ABP – geeft wel inzicht in de cijfers, die exact dezelfde omzet laten zien als in 2009. Daarmee blijft Obvion op de 8e plaats staan.

 

Bij nummer drie ABN Amro is de productie met ruim een half miljard toegenomen, wat ruim een procentpunt extra marktaandeel oplevert. De bank heeft in de aangeleverde cijfers al de eerdergenoemde correctie toegepast voor de extra ingeschreven RBS-hypotheken.

 

Concerns

De drie grote concerns hebben in 2010 hun greep op de markt niet verder kunnen verstevigen; zij komen tezamen zelfs tot een iets kleiner marktaandeel dan in 2009, toen het belang 69% bedroeg. In 2010 leveren zij een half procentpunt in. Dat is precies het verlies van Rabobank, al gaat ABN Amro harder achteruit (-0,7%). Bij dat concern zijn nu ook de voormalige Fortis-labels opgeteld en die zorgen voor de afname. Fortis Bank is als verstrekker opgegaan in ABN Amro en Direktbank is eind vorig jaar gestopt met het hypotheekbedrijf, nadat de productie al was teruggelopen.

 

Ondanks de sterke marktconcentratie ziet mededingingsautoriteit NMA geen reden om concurrentiebevorderende maatregelen te treffen; vermeende hoge rentemarges waren in 2010 nog wel aanleiding om een onderzoek te starten. De daarna weer verkleinde marges maakten ingrijpen overbodig, concludeerde de NMA. Die spreekt wel van "duurzame, significante prijsverschillen" tussen de grote banken en de overige banken. "Dit is een indicatie dat de grote banken over marktmacht beschikken." Gemiddeld zijn grote banken 0,12 procentpunt duurder; in sommige gevallen loopt het verschil op tot 0,37%.

 

Op concernniveau is SNS Reaal net ingehaald door het sterk gegroeide BNP Paribas, doordat BLG sterk is gekrompen en DBV als label uit de markt is verdwenen.

 

BNP Paribas

De meest opvallende partij in de top 10 is BNP Paribas Personal Finance. De van origine Franse geldgever – die in 2009 de productie met 10% wist te vergroten – liet vorig jaar al weten een sterke omzetstijging te boeken en maakt die voorspelling waar: het ingeschreven hypotheekvolume is met zo’n 150% vergroot, wat een prominente plek oplevert in de top 10, achter de drie grootmachten Rabobank, ING en ABN Amro. "Van de nieuwe productie was 75% met NHG", laat directeur Reinier van Fulpen weten. Zijn bedrijf liet als eerste weten de nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen niet toe te passen op hypotheken die voor een NHG in aanmerking komen. "Naar onze mening is de consument gebaat bij een mogelijkheid van NHG voor zijn hypotheek. Daarbij in overweging nemende dat er sprake is van 2% meer aan loan tot value zien wij geen extra gevaar voor de consument. Wel zullen wij de NHG-aanvragen afhandelen als een explain-situatie binnen de gedragscode. Wij zullen zaken afwijzen waarbij de extra 2% gebruikt gaat worden voor aflossing van andere schulden of box 3-bestedingen."

 

De grootste distributiepartijen voor BNP Paribas zijn HQ Hypotheken en Reaal. HQ is het zogeheten marktplaatsmodel dat De Hypotheker gebruikt voor de eigen Solide Koers-hypotheken. Daarvoor fungeert BNP Paribas nog steeds als enige geldgever.

 

Aegon en Florius

Aegon moet de vierde positie afstaan doordat de omzet met 10% is afgenomen. Vlak daarna volgt Florius, dat een half miljard productie wint. De cijfers over het eerste halfjaar van 2011 laten echter een omgekeerd beeld zien: op basis van Kadaster-cijfers heeft IG&H al geconcludeert dat Aegon in de eerste zes maanden van 2011 ruim 2% marktaandeel heeft teruggewonnen en daarmee opnieuw op de vierde plek terechtkomt, terwijl Florius juist sterk terugvalt: met een verlies van bijna 2,5% marktaandeel komt de ABN Amro-dochter halverwege 2011 niet eens meer voor in de top 10.

 

Beloning

Bij de distributie van hypotheken via het intermediair is provisie inmiddels niet meer de meestgebruikte beloningsvorm. Aegon meldt dat in 2010 de meeste hypotheken op fee-basis zijn gesloten: 52% van de nieuwe leningen werd verstrekt zonder provisie. In 2009 was dat nog 23%. In november was zelfs bijna twee derde van alle hypotheken een zogeheten zero-hypotheek. Bij de ABN Amro Hypotheken Groep wordt eveneens het gros van de hypotheken zonder provisie verstrekt.

 

Bovendien hebben Aegon, NN en SNS Bank absolute maxima verbonden aan de beloning voor het sluiten van een hypotheek. Boven die grenzen moet de bemiddelaar uitleggen waarom hij tot een hoger bedrag is gekomen.

 

ING geeft aan dat inmiddels meer dan 80% van de adviseurs provisie wil uitruilen, waarbij zo’n 40% kiest voor een volledig provisieloze hypotheek. Het aandeel van het intermediair in de productie van de op een na grootste geldgever van ons land was jarenlang 60%, maar is eind 2010 gestegen tot 75%. "Vorig jaar hebben we onze groei met name geboekt dankzij het intermediairkanaal", zo meldt de bank, die voor het directe en het intermediaire kanaal hetzelfde rentetarief gaat hanteren en daarnaast ook de advieskosten van de eigen bankadviseurs inzichtelijk gaat maken.

 

Markttotaal

De totale markt bestaat uit alle woninghypotheken die in 2010 bij het Kadaster zijn ingeschreven. Welk bedrag daar nu precies mee gemoeid is, blijft voor discussie vatbaar. Volgens cijfers die het Kadaster in de eigen kwartaalrapportages heeft gepubliceerd, is de markt in 2010 met 7% gegroeid tot _ 66,3 (61,9) mld. Dat hogere bedrag geeft een vertekend beeld, aangezien ABN Amro _ 2,5 mld aan bestaande hypotheken opnieuw heeft moeten laten inschrijven in verband met de juridische afwikkeling van de splitsing van ABN Amro en RBS. Dat bedrag heeft dus geen betrekking op nieuw gesloten leningen; derhalve komt de werkelijke productie volgens Kadaster-cijfers uit op _ 63,8 mld (+3,1%). Het aantal ingeschreven hypotheken is volgens die gegevens gedaald tot 254.923 (256.628); dat cijfers is inclusief de door ABN Amro opnieuw geregistreerde leningen.

 

Het Kadaster leverde tot eind vorig jaar nog separaat maandelijks cijfers aan bij AM. Die weken standaard af van de eigen kwartaalrapportages; het 2010-totaal is volgens die gegevens uitgekomen op _ 69,0 (66,0) mld (+4,5%) uit bijna 265.000 nieuwe leningen. Het aantal ingeschreven hypotheken ligt iets meer dan 1% lager dan in 2009, dat uitkwam op 268.400.

 

Voor het berekenen van de marktaandelen in de overzichten op deze pagina’s is uitgegaan van de totalen met betrekking tot woonhuishypotheken die het Kadaster zelf heeft gepubliceerd, minus – voor 2010 – de opnieuw door ABN Amro ingeschreven leningen.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.