nieuws

AFM ziet beter hypotheekadvies, maar mist nog cultuuromslag

Archief

Adviseur moet

 

vaker doorvragen

 

bij consument

 

De kwaliteit van hypotheekadviezen is volgens de AFM aanzienlijk verbeterd sinds 2007, al ziet de toezichthouder nog geen marktbrede cultuuromslag waarbij de klant écht op de eerste plaats komt. Consumentenorganisaties blijven kritisch: "Eigenlijk is het nog bar en boos."

 

De AFM maakte op een seminar haar conclusies bekend naar aanleiding van een onderzoek van 214 adviezen bij 21 financiële ondernemingen. "Er is minder sprake van te hoge hypotheken, oversluitadviezen passen vaker bij de klant en de vermogensopbouw voor de aflossing van de hypotheek past beter bij de risicobereidheid van de klant", zo noemde bestuurder Theodor Kockelkoren enkele van de verbeteringen. Anderzijds zijn te veel adviezen nog niet passend. "Voor een meer fundamentele verbetering moeten adviseurs het klantbelang voorop stellen en dat vraagt om een cultuuromslag die nog niet voldoende zichtbaar is."

 

Drie jaar terug kwalificeerde de AFM bijna driekwart van de onderzochte adviezen als redelijk tot goed. Nu is die groep gegroeid tot zo’n 85%. Het gemiddelde rapportcijfer is gestegen naar 7-, terwijl dat in 2007 nog een 5,8 was.

 

"Het is nog bar en boos", vond Carel van Vredenburch van de Consumentenbond desondanks. "Van elke zes adviseurs is er een niet goed, dus heel veel consumenten krijgen nog steeds slecht advies. Het gaat om zo’n 48.000 klanten in 2009", berekent Van Vreedenburg. Nico Stolwijk van de Vereniging Eigen Huis valt hem bij: "Het aandeel goede adviezen is 24% gebleven, terwijl de AFM zelf aangeeft dat er veel slechte adviseurs zijn verdwenen. De markt is gekrompen van 11.000 naar 9.000 adviseurs. Bovendien geeft de grootste groep ‘redelijk’ advies. Wat moet je daar onder verstaan?"

 

Fidin-directeur Niels Mourits ergerde zich aan de kritische noten van de consumentenorganisaties. "Zij kunnen nooit uit hun strot krijgen dat er een positieve ontwikkeling gaande is. Terwijl nu 85% van de adviezen redelijk tot goed is en ik durf te stellen dat daarmee 99% van de markt is afgedekt."

 

Meer vragen

Een verbeterpunt is volgens Kockelkoren dat er meer moet worden doorgevraagd bij de consument. "De financiële dienstverlener kan in de fase van de beeldvorming nog vollediger en diepgaander te werk gaan. Ook is niet altijd duidelijk welke prioriteiten de consument stelt. Het spanningsveld tussen de wens van lage maandlasten en de wens geen risico’s te willen lopen over de opbouw van vermogen, is hiervan een goed voorbeeld. Vooral als de consument meerdere doelstellingen heeft, is het van belang dat de financiële dienstverlener deze doelstellingen juist prioriteert, zodat hij in het belang van consument kan adviseren." Ook de informatieverstrekking over zaken als variabele rente en risicoverzekeringen kan beter. "Bij risicoverzekeringen is soms een hoger bedrag verzekerd dan volgens de analyse nodig is."

 

Adviesvaardigheid

Adfiz, de daaraan gelieerde lobbyorganisatie Fidin en koepelorganisatie OVFD zijn tevreden met de verbetering die de AFM heeft geconstateerd op het gebied van hypotheekadvies. De belangenbehartigers voor het intermediair sluiten zich aan bij de wens van de toezichthouder om de adviesvaardigheden van adviseurs te verbeteren. Hoewel adviseurs over voldoende inhoudelijke kennis beschikken, kunnen zij de toepassing ervan nog verbeteren, zo constateert de AFM. "Wij zijn al lang van mening dat het wettelijk deskundigheidsbouwwerk veel dichter op de dagelijkse adviespraktijk moet aansluiten. In de evaluatie hiervan moet nadrukkelijk gekeken worden naar zowel efficiency- als effectiviteitswinst. Het meenemen van adviesvaardigheden past daar goed in", aldus Adfiz/Fidin, die zelf activiteiten aankondigen om de adviesvaardigheden aan te scherpen.

 

Het Verbond van Verzekeraars vindt in het AFM-rapport steun voor de overtuiging dat beloning zonder provisie de kwaliteit van het advies ten goede komt. "Dat blijkt ook al uit de positieve AFM-beoordeling van kantoren die al volgens dit beloningsmodel werken. Deze groep dienstverleners kent volgens de AFM een goede tot excellente adviespraktijk", zegt directeur Richard Weurding.

 

Advies in zes uur

Bestuursadviseur Paul Heuperman stelde dat in de oude situatie 60% van de adviezen beloningsgedreven was. Hij is tevens kritisch over de papierberg die de consument over zich uitgestort krijgt. "Een dossier over een complex product telt wel 220 pagina’s. Daarvan gaan er meer dan 210 over de bemiddeling en niet over het advies. Ik vind het niet logisch dat de bemiddelingskosten met een uurtarief tot de advieskosten gerekend gaan worden. Volgens mij is vier tot zes uur voldoende voor het geven van een goed advies." Heuperman daagde vervolgens de bemiddelende aanwezigen uit om twintig dossiers beschikbaar te stellen aan de hand waarvan hij die stelling kon onderbouwen. Hypotheker-directeur Karel Pauw durfde die uitdaging wel aan te gaan. "Op voorwaarde dat je het dan ook toegeeft als het advies niet in dat tijdsbestek gegeven kon worden."

 

Pauw had nog een wens richting de AFM: "Ik vind dat de toezichthouder vaker moet uitspreken welke typen producten en welke adviezen niet goed zijn." Zo’n ‘naming and shaming’-beleid lijkt in strijd met de geheimhoudingsplicht, maar Kockelkoren wuifde de suggestie van Pauw niet meteen weg. "Ik vind het een interessante gedachte."

 

bedrag verzekerd dan volgens de analyse nodig is."

Reageer op dit artikel