nieuws

Miss Woekerpolis scherpt nagels voor 2009

Archief

Antoinette Hertsenberg is een populaire televisiepersoonlijkheid, het kijkcijferkanon van de Tros. Daarentegen is het gezicht van consumentenprogramma Radar, uitvinder van het woord woekerpolis, in de verzekeringsbedrijfstak gevreesd en door menigeen zelfs gehaat. Toch is de sfeer in de studio volgens haar meer ontspannen dan de kijker denkt: "We drinken na afloop meestal wat met de gasten." Het weerhoudt haar niet om de verzekeringsbedrijfstak op de korrel te blijven nemen. Zo wordt 2009 bijvoorbeeld het jaar van de pensioenverzekering.

 

In de verzekeringsbranche wordt gesproken over de beklaagdenbank van Radar. En presentatrice Hertsenberg is de verpersoonlijking van de boze buitenwereld, die verzekeraars en assurantietussenpersonen portretteren als kwaliteitsarme grootverdieners. De manier waarop Hertsenberg verzekeraars en tussenpersonen de maat neemt, draagt bij aan de afkeer. "Kan best", lacht ze, "maar ik trek het me niet persoonlijk aan. Het hoort een beetje bij mijn rol. Ik stel scherpe vragen, maar ik probeer het wel netjes te doen. De sfeer in het programma is, denk ik, veel meer ontspannen dat de gemiddelde kijker denkt. Het gebeurt maar zelden dat mensen hier na de uitzending boos weggaan."

 

  &nbspIn het echt valt ze best me, vindt ze zelf. "Ik ben niet zo’n kenau als mensen schijnen te denken. Dat oordeel is vaak gebaseerd op mijn rol in Radar. Daar kan ik inderdaad fel van leer trekken, maar eigenlijk schiet ik alleen in die rol als mensen er omheen draaien en niet willen toegeven dat ze fout zitten."

 

Zware dobber

Sommige geïnterviewden pakken het volgens Hertsenberg ook volledig verkeerd aan en vragen daarmee om problemen. "Als iemand die aantoonbaar fout zit, dat probeert te maskeren door wollig gepraat, blijf ik natuurlijk doorvragen. Het is natuurlijk goed dat mensen zich voorbereiden door middel van een mediatraining, maar laat je nooit trainen om een antwoord te vermijden, want dat is voor mij juist reden om door te vragen. Mensen die toegeven dat er iets fout is gegaan en toezeggen dat ze verbeteringen zullen aanbrengen, komen meestal goed weg bij ons. Waarom zou je als journalist nog iemand doorzagen die zijn fout al heeft toegegeven? Als journalist ben je dan eigenlijk uitgepraat."

 

  &nbsp"Iemand die het lef heeft om in ons programma te komen uitleggen wat er fout is gegaan, scoort al bij het publiek. Als hij er dan ook nog in slaagt om niet steeds in de verdediging te schieten, zal ik aan hem een zware dobber hebben", vat Hertsenberg haar ‘mediatraining’ samen.

 

Weigeren

Het meest spraakmakend in het programma zijn vaak de organisaties die zich niet aan deze ‘raad’ van Hertsenberg houden en weigeren in het programma tekst en uitleg te geven omdat " de beschuldigende toon" hun niet aanstaat. In het verleden weigerde Rabobank Nederland bijvoorbeeld tweemaal te verschijnen om uitleg te geven over de Opmaathypotheek. Uiteindelijk ging de bank door interne druk overstag. "Twee keer weigeren en dan toch komen: dan maak je het jezelf toch nodeloos moeilijk", zegt Hertsenberg. "Als Rabobank ben je niet zomaar een financier uit een achterafstraatje. In die positie kun je het je gewoon niet permitteren om zomaar weg te blijven."

 

  &nbspOok de vertegenwoordigers van assurantietussenpersonen, de NVA en de NBVA, sloegen recent een uitnodiging van Radar af om commentaar te leveren op een aantal met een verborgen camera gefilmde adviesgesprekken. De aanpak van Radar zou te ongenuanceerd en te negatief zijn. Wel wilde de NVA informeel met de redactie praten. "No way", zegt Hertsenberg. "Daar ga ik geen tijd meer aan besteden. "Ze hebben hun kans gehad in het programma. Wij willen onze kijkers informeren; aan praatjes achteraf hebben zij niets."

 

  &nbsp"Ik vind zelf dat de NVA eigenlijk niet kon wegblijven. Het ging hier ook niet zomaar om een individuele tussenpersoon, maar om vijf willekeurig geselecteerde adviseurs, die stuk voor stuk erg vaag waren over de vraag hoeveel provisie zij precies kregen. De informatie daarover was in alle gevallen onder de maat; we hebben maar enkele gedeeltes van de gesprekken uitgezonden, maar andere fragmenten hadden we ook kunnen gebruiken; er was materiaal genoeg. Het lijkt me toch vreemd dat een van de belangrijkste belangenorganisaties daar geen mening over heeft."

 

Adviseur belangrijk

Volgens Hertsenberg is het onzin dat Radar negatief zou zijn over de rol van de tussenpersoon. "Financieel adviseurs spelen een heel belangrijke rol in deze branche en zullen dat ook blijven doen. Veel verzekeringsproducten zijn voor een doorsnee-consument gewoon veel te ingewikkeld om te doorgronden. Ik vind alleen dat er aan de transparantie van de dienstverlening nogal het een en ander schort."

 

  &nbspVolgens de Radar-presentatrice gaat het er echt niet om dat volledig duidelijk wordt wat een tussenpersoon verdient. "Want dat interesseert me helemaal niet. Maar ik vind wel dat je mag weten wat je voor zijn diensten moet betalen. De consument heeft recht op die minimale transparantie. Van een advocaat wil je ook weten wat je per uur aan hem kwijt bent. Als iemand niet transparant durft te zijn, is dat in mijn ogen een veeg teken."

 

Karakter

De rol van spreekbuis namens de consument heeft haar altijd gelegen, zegt Hertsenberg. Ze viel de programmaleider van de Tros indertijd op, toen zij als woordvoerder van de Dierenbescherming bij Nova een jager het vuur na aan de schenen legde. Daardoor kreeg ze de kans om veertien jaar geleden met het programma Radar te starten. Ook daar valt ze op door een scherpe, soms wat harde vraagstelling, waarbij ze lange verhalen van de geïnterviewden resoluut afbreekt. "Dat is ook mijn taak. Door een lang verhaal wordt de boodschap vaak onduidelijk en ik zit daar natuurlijk om heldere televisie te maken. Bovendien is er meestal wel wat loos als ik in Radar iemand vragen stel. Ik geef toe dat ik in die stoel niet meer het aardige buurmeisje ben en dat dit ook wel bij mijn karakter past", lacht ze. "Verdediging van consumentenbelangen zit me wel in het bloed, denk ik."

 

Christelijke overtuiging

De suggestie dat een en ander te maken zou hebben met haar christelijke levensbeschouwing (Hertsenberg is Zevende Dag-adventiste), wijst zij van de hand. "Ik werk in de redactie heel goed samen met mensen die helemaal niet christelijk zijn en die hanteren dezelfde normen. Streven naar een rechtvaardige samenleving is niet per definitie een exclusief christelijk standpunt."

 

  &nbspOndanks de simpele, bijna oubollige formule met de bekende warme en koude douche staan programma’s als Radar, garant voor een enorme kijkdichtheid. In het veertienjarig bestaan is het kijkerspubliek van Radar gestaag gegroeid en schommelt nu zo rond de twee miljoen kijkers. Het is dan ook geen wonder dat de foto van de blonde presentatrice prominent in de ontvangsthal van de Tros hangt, vóór andere coryfeeën van die omroep, zoals Lucille Werner en Jack van Gelder. "Wij staan zelf ook wel eens te kijken van het succes. Het geheim is waarschijnlijk dat het programma praktische informatie biedt over zaken waar iedereen mee te maken heeft."

 

Balkenende-norm

De kijkcijfers en de positie van de anchorwoman van twee succesvolle programma’s hebben de positie van de Tros-presentatrice ijzersterk gemaakt en de beloning is navenant. Gaat het in een programma als Radar wel eens over wat er aan de strijkstok blijft hangen en wordt er ook wel eens gesproken over zakkenvullers bij verzekeraars; het salaris van Hertsenberg mag er ook wezen. Ze geeft toe dat het ruimschoots boven de Balkenende-norm ligt. "Inderdaad een prachtig salaris. Maar je moet wel bedenken dat ik niet alleen twee programma’s presenteer, maar ook nog eindredacteur ben en daarnaast een tijdje lid ben geweest van het directieteam van de Tros. Ik verdien veel geld, maar werk er ook hard voor."

 

  &nbspAls eindredacteur heeft Hertsenberg de beschikking over een betrekkelijk kleine redactie, alle technische medewerkers niet meegerekend. Naast Hertsenberg zijn dat een mede-eindredacteur, vijf redacteuren en vijf verslaggevers. De redacteuren hebben geen van allen een verzekeringsachtergrond. "De meesten hebben een journalistiek verleden of komen bij een universiteit vandaan", zegt ze. "Ik vind dat een goede zaak. Mensen die uit de branche zelf komen, zijn vaak vergroeid met gewoontes in zo’n bedrijfstak, terwijl anderen die van buiten de branche komen zich veel eerder de vraag stellen waarom iets gebeurt zoals het gebeurt en waarom dat niet op een andere manier kan."Independer

 

De onderwerpkeuze wordt door Hertsenberg in samenspraak met de redactie gemaakt . Veel onderwerpen komen uit de koker van mensen uit de branche zelf of van deskundigen die Radar zo nu en dan laat opdraven. Eén van die deskundigen is directeur Edmond Hilhorst van vergelijkingssite én tussenpersoon Independer. Radar en Independer lijken een duo te vormen en elkaar de bal toe te spelen.

 

  &nbsp"Onzin", zegt Hertsenberg. "Independer is een commercieel bedrijf. Wij hebben zeker in het begin vaak gebruik gemaakt van hun cijfers. De reden is dat zij een van de weinige bronnen waren die én uiterst betrouwbaar én ook nog eens zeer toeschietelijk waren bij het vrijgeven van informatie."

 

  &nbspDaarnaast heeft Radar een tijdlang een aantal internetfunctionaliteiten van Independer op de eigen website gehad. "Wat ons betreft was dat puur bedoeld om te informeren. Via onze site kon je echt niet rechtstreeks een offerte bij Independer opvragen." Volgens Hertsenberg was het louter de bedoeling om op de Radar-site aanvullende informatie bij de site van Independer te geven, zodat je de naam kon zien van de verzekeraar die het goedkoopst was.

 

Missers

Een andere belangrijke bron van nieuws is volgens Hertsenberg de website van Radar, waar hele discussies worden gevoerd over producten en missers van tussenpersonen of verzekeraars. Het is niet zo dat elk verzekeringsproduct binnen Radar op een negatieve pers kan rekenen, vindt zij. "Ons criterium is: hoe duidelijk wordt er gecommuniceerd over een product. Een gewone beleggingshypotheek, waarbij duidelijk wordt gezegd dat het geld wordt belegd en dat daar een risico aan kleeft, is bij ons nog nooit een item geweest. Anders is het als je als bedrijf een depotconstructie aanbiedt, of een hypotheek met een spaargedeelte wat uiteindelijk niet wordt gespaard. Als je bij zo’n product niet duidelijk bent over de risico’s, ben je bezig met misleiding, omdat die producten veel te ingewikkeld zijn voor een gemiddelde consument."

 

  &nbspMisleiding in advertenties komt regelmatig in Radar aan de orde. "Ik herinner me nog van de Legio Lease-zaak, dat er paginagrote advertenties waren waar woorden als krediet en lenen zorgvuldig werden vermeden", zegt Hertsenberg. "Er werd alleen over rente gesproken, maar niet iedereen haalt daaruit dat hij dan wel geld geleend zal hebben. Dat is bewust een rookgordijn optrekken, terwijl dat hele Legio Lease-verhaal in vier zinnen uit te leggen is. Je leende een zak met geld waarmee Legio Lease dan ging beleggen, terwijl zij de rente die je over dat bedrag betaalde in hun zak staken. Als ergens in die advertentie een klein blokje had gestaan, dat je op die aandelen ook verlies kon lijden, hadden wij er nooit een item aan gewijd. Maar ja, dat stond er niet."

 

Pensioenverzekeringen

In 2009 wil Radar veel aandacht gaan besteden aan pensioenverzekeringen. "Ik ben daar erg bezorgd over", zegt Hertsenberg. "Ik denk dat veel mensen met een polis op beleggingsbasis niet beseffen dat het risico op die aandelen rechtstreeks op de consument rust."

 

  &nbspDe zwarte piet moet volgens haar niet alleen bij de verzekeraars worden gelegd, maar ook bij de vakbonden. "Die hebben dat ook laten lopen, terwijl zorg voor de pensioenen toch eigenlijk een van hun kerntaken is. Het gaat toch om een groep van zo’n 600.000 à 700.000 verzekerden. Terwijl het woonhuis en het pensioen zo’n beetje de spaarpotjes van de gewone man zijn. Ik ben heel benieuwd naar de overzichten van de Commissie De Ruiter om te kijken wat er heel gebleven is van die pensioenen."

 

  &nbspHertsenberg constateert overigens een kentering in de houding van organisaties als bijvoorbeeld het Verbond van Verzekeraars. "Ze zijn minder terughoudend met informatie en opereren klantgerichter. In die andere aanpak passen bijvoorbeeld ook de schikkingsvoorstellen van Delta Lloyd en Nationale-Nederlanden met de Stichting Verliespolis en de Stichting Woekerpolisclaim. Voor mensen die hele grote bedragen hadden belegd, is het misschien geen oplossing, maar dan loont het wellicht de moeite om naar de rechter te gaan. Dat is natuurlijk wel een risico. Je moet investeren in zo’n zaak, terwijl je nog niet weet hoe de rechter zal oordelen, omdat er nog geen jurisprudentie is."

 

Nooit zo kwaad geweest

Het onderwerp dat Hertsenberg in al die jaren het langst is bijgebleven is de Dexia-zaak. En dan vooral het onderzoek naar Dexia door een studente van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. "Negen dagen na de uitzending trok de Universiteit zich terug en gaf daarover samen met Dexia een persbericht uit zonder mij daarvan op de hoogte te stellen. Naar later bleek omdat bestuursleden van de universiteit deeltijdfuncties hadden bij Dexia. Ik geloof dat ik in mijn leven nog nooit zo kwaad en gegriefd ben geweest."

 

Antoinette Hertsenberg (44) volgde ooit een opleiding Hoger Sociaal en Agogisch Onderwijs en verschillende opleidingen op het gebied van communicatie en pr. Voor haar televisieloopbaan werkte zij onder meer in een meidenwegloophuis, bij de Anti Vivisectie Stichting, bij een ziekenhuis en als woordvoerder voor de Dierenbescherming. In die laatste rol werd zij ‘ontdekt’ als presentatrice en startte in 1994 bij de Tros met de presentatie en eindredactie van de nieuwe consumentenrubriek Radar. Als presentatrice neemt ze regelmatig verzekeraars onder vuur en verzon onder andere het woord woekerpolis. Hertsenberg, overtuigd vegetariër, is getrouwd met Eerste Kamerlid Nico Koffeman van de Partij voor de Dieren en heeft drie kinderen.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.