nieuws

Advies beleggingspolis is meestal slecht vastgelegd

Archief

Bij circa 80% van de partijen die adviseren over beleggingspolissen, is het adviesproces onvoldoende ingericht, constateert de AFM uit haar onderzoek naar de adviespraktijk op dit terrein. “Bovendien geldt bijna twee jaar nadat het opstellen van een klantprofiel wettelijk verplicht werd, voor de hele markt dat het adviesproces nog onvoldoende wordt vastgelegd.”

De toezichthouder beoordeelt de kwaliteit van 20% van de marktpartijen als goed, van 55% als redelijk en van 25% als matig tot slecht. "Wij vinden 25% nog een te grote groep", aldus AFM-bestuursvoorzitter Hans Hoogervorst. "Het advies moet dus beter." Kernpunten in de kritiek van de AFM zijn dat de informatie over de klant in veel gevallen onvoldoende is en dat er geen goede vergelijking is gemaakt tussen verschillende producten.
 
   Doelstelling van de AFM was het uitvoeren van een nulmeting. "Daarnaast willen we een handreiking doen aan adviseurs, waarmee de kwaliteit van het advies verbeterd kan worden", aldus Hoogervorst. "Wat we nadrukkelijk niet willen doen, is het dichttimmeren van de open normen." Ten derde wil de toezichthouder de bevindingen gebruiken om tips te geven aan consumenten; dat heeft zich onder meer geuit in een brochure, die in de jij-vorm is geschreven.
 
   In totaal zijn de 36 grootste partijen in de financiële dienstverlening onderzocht, samen goed voor zo'n 70% van de markt voor beleggingsverzekeringen. Hoogervorst zegt dat er tussen banken, verzekeraars of tussenpersonen "geen merkelijke verschillen" zijn in de kwaliteit van het advies. "Overigens krijgen we signalen dat de kleine tussenpersoon het ook niet altijd goed doet." Die overige 30% van de markt wordt momenteel al gevolgd. "Waar nodig treden we direct op", aldus AFM-directeur Theodor Kockelkoren.
 
Passend advies
Belangrijkste criterium voor de beoordeling van de partijen was of er een passend advies is gegeven. Daarnaast is gekeken of er een goed klantdossier is gemaakt op basis van voldoende klantinformatie en of er een goede vergelijking is gemaakt tussen de diverse beschikbare producten. Aan aanbiederszijde is tevens gekeken naar het berekenen van de historische fondsrendementen. "Ook hebben we bekeken of er bepaalde begrenzingen zijn aangehouden voor bepaalde doelgroepen, zoals het vermijden van beleggingspolissen voor klanten die niet willen beleggen." Volgens Hoogervorst is de rol van een verkeerde rendementsberekening door de verzekeraar in het advies vrij klein. "Dat is niet het meest belangwekkende element. De verschillen zijn vaak klein: er wordt dan bijvoorbeeld met 6,5% gerekend in plaats van 6,5%."
 
   Overigens vindt ook de AFM dat de consument een eigen verantwoordelijkheid heeft. "Mensen hebben het verzekeringselement vaak afgenomen enkel en alleen vanwege het fiscale voordeel", aldus Kockelkoren.
 
Algemeen probleem
Bij 55% van de onderzochte partijen is het advies 'redelijk'. "In veel gevallen hebben wij de passendheid van het advies niet kunnen vaststellen vanwege de slechte documentatie van het advies", zegt Kockelkoren. Daarmee geldt voor 80% van de partijen dat het adviesproces onvoldoende is ingericht en dat slecht wordt vastgelegd hoe er is geadviseerd. "Voor de hele markt geldt het probleem dat het adviesproces onvoldoende wordt vastgelegd."
 
   Hoogervorst merkt op dat in het onderzoek naar hypotheekadvies vorig jaar ook al een percentage van 25% uit de bus rolde: een kwart van de hypotheekadviezen werd toen als slecht gekwalificeerd. "Je zou kunnen stellen dat dit kennelijk geldt voor de advisering in bredere zin. We hebben de indruk dat er een algemeen probleem speelt in de advisering van complexe producten. Bovendien denk ik dat het percentage verkeerde adviezen in het verleden nog veel groter is geweest. Overigens: kijkende naar hoeveel onrust er is geweest over deze producten, hadden we wel betere resultaten mogen verwachten." Overigens constateerde de AFM in het rapport over hypotheken dat het advies over de vermogensopbouwcomponent in bijna de helft van de gevallen onvoldoende was.
 
   "De verbetering moet nu snel komen", waarschuwt Kockelkoren. "Bijna twee jaar nadat de nieuwe regels zijn ingegaan, wordt in veel gevallen de informatie nog niet goed vastgelegd." De onderzochte adviezen zijn overigens gegeven tussen half 2006 en begin 2007.
 
Studiesparen
Kockelkoren legde nog de nadruk op de constatering dat een groot deel van de niet-passende adviezen betrekking had op producten waarmee klanten wilden sparen voor de studie van hun kind. "Daar zie je vaak dat kennelijk vanuit fiscale motieven wordt gekozen voor een overlijdensrisicodekking van 110% van de opgebouwde waarde. Alleen valt bij deze producten helemaal geen belastingvoordeel te halen. Het lijkt erop dat het een automatisme is geworden om zo'n advies te baseren op fiscale mogelijkheden die er helemaal niet zijn."
 
   Kockelkoren liet een voorbeeld zien van een studieplan dat uiteindelijk op een netto productrendement van 1,7% uitkwam en een koopsompolis met een inleg van _ 600 en een looptijd van 6,5 jaar die 0,28% opleverde. "In zulke gevallen kun je dus veel beter je geld op een spaarrekening zetten."
 
   Eén van de aanbevelingen van de toezichthouder is dan ook dat de adviseur zowel de fiscaliteit van het product als de situatie van de klant goed moet begrijpen.
 
Maatregelen
Met veel partijen heeft de AFM de resultaten al besproken. "Iedereen is verbeterprogramma's gestart", aldus Kockelkoren. "De maatregelen die wij tegen slecht adviserende bedrijven nemen, hangen ook af van de bereidheid die er is om de bestaande praktijk aan te passen." Om slecht advies in de toekomst te voorkomen, beschikt de AFM over de gebruikelijke middelen als aanwijzingen en lasten onder dwangsom. "Anderzijds kunnen wij gericht op het verleden ook boetes uitdelen. Daarbij wegen we mee dat een partij zaken wil rechtzetten." Zo zijn er partijen in de onderste 25% van de markt die al plannen aan het maken zijn voor compensatieregelingen. "Aan de hand daarvan zullen wij vervolgens de boete bepalen. Uiteraard zijn plannen alleen niet genoeg: die compensatieregelingen moeten ook wel uitgevoerd worden."
 
van het advies niet kunnen vaststellen vanwege de slechte documentatie." (blokje}
 
Het volledige AFM-rapport lezen? Kijk op www.amweb.nl onder 'Dossiers'.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.