nieuws

‘Voorzitter PVK schiet uit zijn slof’

Archief

Kijkend naar de voorpagina van AM 13 (12 juni 2001) werd actuaris Jaap Sijmons getroffen door een citaat van Dirk Witteveen, de nieuwe voorzitter van de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK). Hij zet vraagtekens bij het openlijk afvallen van actuarissen en accountants. Het vertrouwen in de beroepsgroep is in het geding.

“Geprikkeld door het citaat van Witteveen bladerde ik snel door naar het bewuste artikel. Boven het artikel staat de kop “Tien procent van de verzekeraars heeft ‘extra toezicht’ nodig”. Het artikel eindigt met het tussenkopje ‘Accountants en actuarissen’. Witteveen benadrukt daaronder de noodzaak voor een te sluiten kaderovereenkomst met het Nivra en het Actuarieel Genootschap (AG) over de wijze waarop actuarissen informatie moeten uitwisselen met de toezichthouder. “Wij willen rechtstreeks een signaal krijgen als er iets mis is”.
Naar de mening van Witteveen is zo’n overeenkomst niet overbodig, want, zo stelt hij volgens het artikel: “We hebben bij een handvol accountants en actuarissen de indruk dat ze dubieuze verklaringen ondertekenen. Zij vullen dan ‘goed’ in waar ze zouden moeten zeggen ‘hier heb ik twijfels over’. Dergelijke accountants en actuarissen willen we niet meer tegenkomen. Wij moeten op hun verklaringen af kunnen gaan, in plaats van hun werk nog een keer overdoen.”
In het openbaar
De vraag die bij mij boven komt als ik dit lees is: mag je als voorzitter van de PVK dit soort meningen in de openbaarheid brengen? Laten we eerst eens nagaan wie er bij zo’n uitspraak betrokken zijn. Naast de PVK zelf zijn dat natuurlijk ten eerste accountants en actuarissen, maar wie? Ben ik dat, of is het één van mijn collega’s of misschien een actuaris bij de concurrent? En zo kun je natuurlijk ook het rijtje accountants af. Daarnaast zijn natuurlijk de instellingen waarbij gecertificeerd wordt betrokken bij deze uitspraak. En ten slotte het maatschappelijk verkeer, zeg maar de klanten van de instellingen waarvoor wij als actuarissen certificeren.
De vraag blijft dan: welke informatie heeft de PVK om tot zo’n uitspraak te komen? Om wat voor situaties gaat het? Om welke instellingen gaat het? Wie zijn de zwakke broeders in het gilde van accountants en actuarissen? Ik mag hopen dat de direct betrokkenen op de hoogte zijn van het gevoel van de PVK over hun handelen.
Er moeten toch wel zwaarwegende argumenten zijn om zo’n uitspraak in het openbaar te doen. Is het zo maar een gevoel of een zeker weten? Als het een zeker weten is, staan de PVK diverse middelen ter beschikking tegen onwillige certificeerders. Zo kan de PVK bepalen dat een actuaris die zijn taken als certificeerder niet naar behoren vervult, niet bevoegd is (art. 72 lid 4 WTV). Hetzelfde geldt voor de accountant (art. 72a lid 5). Nu zijn dit zware sancties, dus ik kan me voorstellen dat de PVK daar niet onmiddellijk toe overgaat. Passend is dan een gesprek met de betreffende actuaris om hem op zijn handelwijze attent te maken.
Moeilijke positie
Is het in de door de PVK bedoelde gevallen soms zo dat deze gesprekken al achter de rug zijn en niet tot het door de PVK beoogde resultaat hebben geleid? Dat kan een aantal redenen hebben. De actuaris wordt door zijn werkgever onder druk gezet om toch maar te tekenen en doet dit vanwege zijn job, of vanwege de omzet. Dat zou een kwalijke zaak zijn en zou niet moeten kunnen.
Het kan echter zo zijn dat de actuaris volledig te goeder trouw is en, ondanks de gesprekken met de PVK, meent dat hij terecht een handtekening zet. In dat geval is het zo dat naar het professioneel oordeel van de actuaris de voorzieningen inderdaad toereikend zijn, althans zich niet op een niveau bevinden dat er twijfel uitgesproken moet worden. Je bevindt je dan als actuaris in een moeilijke positie. Er bestaat immers zoiets als loyaliteit aan de opdrachtgever, maar ook loyaliteit aan je eigen waarden en normen. Eén en ander zal de actuaris niet direct in willen ruilen voor het gevoel van de PVK.
Een mogelijkheid die zeker ook overwogen moet worden, is of er niet een tuchtrechtzaak aangespannen moet worden door de PVK tegen de betreffende actuaris, als deze zich niet houdt aan de door de beroepsgroep uitgevaardigde beroepsregels. Het risico voor de PVK daarbij is dat het college voor de tuchtrechtspraak de betreffende actuaris in het gelijk stelt, waarmee een deel van het beleid van de PVK niet meer uitsluitend door haar zelf bepaald wordt.
Vertrouwen
Als we denken aan de instellingen die onder toezicht staan, is de uitspraak van de PVK evenzeer merkwaardig. Immers, ook bij deze instellingen staan de PVK allerlei middelen open. Mochten de voorzieningen te laag zijn, dan kan de PVK aanwijzingen geven hoe men het wil hebben; de PVK kan om een financieringsplan vragen. En in uiterste nood kan men een bewindvoerder aanwijzen, die aangeeft hoe men het wil hebben. En dat dit gebeurt, blijkt wel uit het artikel in AssurantieMagazine. De PVK doet verder geen mededelingen over de bedrijven waar een curator is ingesteld. Des te merkwaardiger de uitspraak dat er actuarissen en accountants zijn die dubieuze verklaringen ondertekenen.
Ook het maatschappelijk verkeer, de klanten van verzekeraars, accountants en actuarissen kunnen niets met zo’n uitspraak. Ook zij hebben niet de benodigde informatie om er goed mee om te gaan. Dit maakt in feite toch dat de hele beroepsgroep in het beklaagdenbankje komt te zitten.
Mijn conclusie is dat een dergelijke uitspraak van de PVK het vertrouwen van het publiek in het actuariaat in zijn algemeenheid ondermijnt. Wreekt zich hier de omstandigheid dat in het bestuur van de PVK geen actuaris meer aanwezig is? Immers, het Reglement van Orde vermeldt in artikel 3 de volgende basisregel: “De actuaris onthoudt zich van al hetgeen het vertrouwen van het publiek in het actuariaat en in zijn eigen integriteit kan ondermijnen.” Een actuaris had dus op grond van bovenstaand artikel op zijn handelwijze aangesproken kunnen worden. Thans dient bezien te worden wat voor maatregelen geëigend zijn om het geschonden vertrouwen weer te herstellen. Mijns inziens rest niets anders dan diepgaand overleg tussen het bestuur van het AG en de PVK over de handelwijze van de PVK en over herstel van het verloren gegane vertrouwen.”
Watson Wyatt Brans &Co.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.