nieuws

‘Vergeten’ wetsartikel levert tijdwinst op bij personenschade

Archief

Met de invoering in 1987 van het ‘deskundigenrapport’ had de wetgever een grotere proceseconomie of zelfs het voorkomen van een gerechtelijke procedure voor ogen. Het deskundigenrapport heeft in de personenschaderegeling – in tegenstelling tot in andere rechtsterreinen – geen opgang gemaakt, ondanks de door slachtoffers vaak als ‘te langdurig’ ervaren schade-afwikkeling. Maar daar kan verandering in komen, want onlangs verzocht de Amsterdamse rechtbank het Nederlands Rekencentrum Letselschade om met behulp van het Audalet-systeem een deskundigenrapport op te stellen.

De 18-jarige Michael* is door vijf daders in elkaar geslagen. De blijvende invaliditeit bedraagt 92%. De aansprakelijkheid staat vast, maar de daders weigeren schadevergoeding te betalen. In verband met de kwetsbare geestelijke toestand van Michael, wenst zijn advocaat een snelle afwikkeling.
Deze advocaat doet een ongebruikelijke stap. Hij verzoekt de rechtbank een onafhankelijke deskundige te benoemen om de arbeidsvermogensschade van Michael in kaart te brengen. Sinds 1987 biedt artikel 221 van het Wetboek Burgerlijke Rechtsvordering deze mogelijkheid.
Vijf advocaten
Het is in de praktijk gebruikelijk om eenzijdig opdracht te geven voor het opstellen van een schaderapport. In dupliek en repliek kunnen dan de vele aspecten die aan personenschade eigen zijn, aan bod komen.
Met het oog op Michael’s toestand en het vooruitzicht van een procedure met vijf weigerachtige daders en vijf advocaten besluit Michael’s advocaat van de geijkte weg af te wijken. De rechter honoreert zijn verzoek. Dit betekent dat het rapport van de deskundige de basis zal gaan vormen van de procedure. Met de aanstelling van de deskundige doet de advocaat van Michael bewust zelf een stapje terug uit de schaderegeling. De vijf advocaten van de tegenpartijen dwingt hij zo ook daartoe. Het is nu de rechter die een actieve rol speelt en direct een oordeel velt. Wel hebben alle partijen tijdens de mondelinge behandeling van het verzoek bij de rechtbank de gelegenheid hun inbreng te doen. De advocaat van Michael had al in de vraagstelling van zijn verzoek aangegeven welke elementen voor de schadeberekening hij van belang acht. De rechtbank past zonodig, mede aan de hand van het commentaar van de tegenpartijen, deze vraagstelling aan.
Objectiviteit?
De vraag werpt zich op hoe een ‘objectieve’ deskundige iets kan zeggen over een onzeker en subjectief terrein als personenschade. De te berekenen schade betreft voor het grootste deel de toekomst. En de toekomst is per definitie onzeker.
De advocaat heeft de rechter verzocht “als deskundige te benoemen een onafhankelijke expert die gewoon is de berekeningen als noodzakelijk uit te voeren met gebruikmaking van het Audalet-systeem”. De rechtbank benoemt het Nederlands Rekencentrum Letselschade (NRL) te Utrecht.
Feitelijke gegevens
Bij personenschade willen verzekeraar en belangenbehartiger de zaak graag goed en snel afwikkelen. De complexe situatie maakt dit niet altijd gemakkelijk. Het NRL biedt hierin ‘OnderhandelingsOndersteunende Rapportage’ (OOR). De opbouw van de schadeberekening gaat uit van zo veel mogelijk feitelijke gegevens en/of van dat waar partijen het al over eens zijn. Vervolgens maakt het inzichtelijk welke elementen een discussiepunt vormen en welke impact elk punt heeft op de berekende schade.
Complexe schadeberekeningen voert het NRL uit met behulp van het Audalet-systeem. Dit is een landelijk rekensysteem voor arbeidsvermogensschade. De ontwikkeling en instandhouding ervan wordt ondersteund door een College van Advies. In dit college hebben zitting alle grote verzekeraars en belangenbehartigers als de advocatuur, de ANWB en de FNV. De ‘neutraliteit’ van het Audalet-systeem vloeit voort uit de gemengde samenstelling van dat college en betreft dus de rekenmethodiek en niet de te hanteren uitgangspunten.
Van OOR naar oordeel
Het OnderhandelingsOndersteunende Rapport verkleint, door middel van zoveel mogelijk feitelijke onderbouwing, het conflict. En waar het conflict nog wel bestaat, maken het verkregen zicht op de complexiteit van de situatie en het zicht op de impact van de discussiepunten op de berekende schade het voor partijen makkelijker om tot een harmonieuze afwikkeling te komen.
Het NRL-OOR-rappport maakt het in het geval van Michael voor de rechter mogelijk te oordelen, doordat het de complexe situatie helder in beeld brengt. In principe kan er na de conclusiewisseling direct een eindvonnis worden gewezen. Het is zelfs mogelijk dat partijen met dit voorlopige rapport op tafel, elkaar vóór de zitting vinden en de gerechtelijke procedure voorkomen. Als door de rechter ingeschakelde deskundige streeft het NRL naar maximale neutraliteit, zoals ook de lijdelijke rechter dat doet. Maar, zoals een rechter nog onlangs op een congres te kennen gaf: soms kan de lijdelijke opstelling van de rechter leiden tot veel tijdverlies en hoge kosten. Een actieve rol, bijvoorbeeld in de vorm van arbitrage of vroegtijdige deskundigenrapportage, kan dan toch wenselijk zijn.
Van oordeel naar voordeel
Het gevolg van het gebruik van het deskundigenrapport is, dat de procedure vlotter kan worden gevoerd. In procedures op andere rechtsterreinen wordt op deze wijze de fase van eisen en antwoorden in dupliek en repliek overgeslagen. Dit leidt al gauw tot een tijdwinst van anderhalf tot twee jaar. Het deskundigenrapport zal vooral zijn dienst bewijzen indien door specifieke omstandigheden, zoals in het geval van Michael, de gebruikelijke procedure minder volstaat.
Uit de zaak van Michael zal moeten blijken of deze tijdwinst ook bij personenschade is te realiseren. Iedereen is het erover eens dat meer snelheid voor slachtoffers zal resulteren in een betere verwerking van hun leed. Voordeel van meer snelheid voor verzekeraars is beperking van de afwikkelingskosten van de schade. *) De naam van het slachtoffer is fictief.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.