nieuws

Swalef’s eigen wijze van zien

Archief

Meer dan dertig fusies en overnames in ruim tien jaar deed een groep lokale, regionale en landelijke werkende coöperatieve verzekeraars samensmelten tot het financiële megaconcern Achmea. Met bijna dertig verkooplabels heeft deze bankverzekeringscoöperatie zich diep in onze samenleving geworteld. Ondanks haar grote omvang opereert Achmea vrij geruisloos in de branche.

door Wim Abrahamse
Zelden vestigt de op een na grootste bankverzekeraar van ons land de aandacht op zich, niet in het minst als gevolg van de terughoudende opstelling van haar bestuursvoorzitter Gijs Swalef. “Ik sta nu eenmaal niet graag in de picture. Ik doet dit werk graag zonder al die succesverhalen te moeten houden. Niet dat een goed verhaal verkeerd is, maar er wordt tegenwoordig te veel op de man of vrouw gespeeld, alsof die in hun eentje voor succes zorgen. Dat is ook gevaarlijk, want doet zo’n topper het verkeerd, dan doet in de ogen van de samenleving de groep het verkeerd.”
Swalef beschouwt zichzelf als een topman tegen wil en dank. Hij noemt het een voorrecht om als “simpele verzekeringsfiguur” te zijn doorgestoten tot het topmanagement van een allfinance-concern als Achmea. “Het klinkt hoogdravend, maar ik ben nog elke dag blij dat ik deze functie mag uitoefenen. Het verbaast me telkens dat er mensen om me heen zijn die bereid zijn om mij te steunen. Dat dwingt mij tegelijkertijd tot een loyaliteit om zo lang mogelijk met mensen door te gaan. Ik laat geen sporen na van beschadigde mensen. In een topfunctie moet je bovenal mens blijven en oog blijven houden voor de kleine dingen.”
Onaangenaam verrast
Alle negatieve publiciteit over het aangekondigde vertrek van Otto Middelkoop, hoofddirectievoorzitter van AVCB en plaatsvervangend lid van de raad van bestuur van Achmea heeft Swalef dan ook onaangenaam verrast. “Ik heb vele jaren nauw met hem mogen samenwerken en ik denk hem héél goed te kennen. Als hij persoonlijke redenen opgeeft voor zijn vertrek, dan zijn dat persoonlijke redenen. Het is jammer dat hij weggaat, maar hij gaat niet vanwege ruzie. We hebben bijna elfduizend mensen in dienst; blijkbaar kunnen we niet voorkomen dat mensen denken hét te weten, maar ze weten het dus niet! Zelf was Otto nog het meest ontriefd. In het Achmea Journaal op onze bedrijfstelevisie heeft hij dan ook over alle berichtgeving zijn grote verbazing uitgesproken.”
De breuk met Middelkoop zou het gevolg zijn van onder meer het herstructureringsproject Terra Nova (‘nieuw land’). Dit veelbesproken reorganisatieproces dat zou leiden tot een uiteenscheuren van Centraal Beheer, heeft de instemming van Middelkoop, één van de architecten, aldus Swalef. “Het is onzin dat Centraal Beheer uit elkaar zou vallen. Het merk is de laatste jaren juist veel belangrijker geworden.”
Enigszins geprikkeld, doceert Swalef vervolgens: “Ik denk dat men er anders naar moet kijken, meer met een ‘helikopterkijk’. Als coöperatieve groep ontkomt ook Achmea niet aan een financiële en juridische herstructurering. Tot voor kort was onze blik naar buiten gericht: we moesten voldoende schaalgrootte zien te bereiken om met succes te kunnen concurreren in deze internationale markt. Ik heb hier vaak genoeg voor de mensen gestaan en gezegd: ‘Jongens, ik weet wel dat we veel meer kunnen uitnutten, maar we zijn financieel zeer solvabel en maken behoorlijke winst, dus gaan we eerst verder met het vormgeven van onze strategie, zowel nationaal als internationaal. En dat hebben we gedaan. Als we eerder waren begonnen met reorganiseren, hadden we waarschijnlijk een paar fusiepartners gemist.”
‘Meer stuur’
Terra Nova is de voortzetting van het project Spirit dat een jaar of drie geleden werd geboren op de zogeheten groepsconferenties, bijeenkomsten voor alle directieleden binnen Achmea. Spirit had tot doel de synergiemogelijkheden van alle bedrijfsonderdelen uit te nutten. Terra Nova moet de ‘sterke merken’ van de Achmea-vloot commercieel zo goed mogelijk in de markt positioneren en de back-officeactiviteiten van de bedrijfsonderdelen zo veel mogelijk integreren. “Tot voor kort hebben we dit alles veelal overgelaten aan de bedrijven zelf, maar daar geven we nu meer ‘stuur’ aan. Het is een evolutionaire wijze van zien.”
Praktisch betekent dit, aldus Swalef (“het verhaal kan op een half A-viertje”) dat de groepsbedrijven niet langer zelf het wiel hoeven uit te vinden, maar gebruik gaan maken van de commerciële mogelijkheden van zusterorganisaties. Als voorbeeld verwijst hij naar Centraal Beheer, die aanvankelijk zelfstandig een zorgverzekering wilde ontwikkelen. “In het kader van Terra Nova hebben wij toen gezegd dat Centraal Beheer zulke producten, al of niet onder eigen label, beter bij Zilveren Kruis kan weghalen. Omgekeerd biedt Zilveren Kruis allfinance-producten aan van andere bedrijfsonderdelen. Zo zullen álle bedrijven meer bezig moeten zijn met de klant en tevens hun medewerkers zo efficiënt mogelijk laten werken.”
Merknamen
Voor de groepsstructuur heeft Terra Nova tot gevolg dat de concerns AVCB, ZKGL, Staal en PVF plaats gaan maken voor negen business-units met een grote mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Dit betekent niet dat de vlootfilosofie overboord wordt gezet, zegt Swalef. “De vloot wordt alleen opnieuw geordend. We herbouwen de vloot door enkele schepen samen te voegen. Dat vraagt een grote inspanning. Overigens is dit niet nieuw. Eerder zijn al merken verdwenen, waaronder Enzico, Vezeno, OVVM en OLM.”
Een van de volgende merknamen die van de markt zou kunnen verdwijnen, is Avéro of FairGo. Beide bedrijven, die worden samengevoegd in de nieuwe business-unit Intermediair, hebben de opdracht “nadrukkelijker met elkaar en met zichzelf bezig te zijn”. Swalef: “Het synergiestreven kan leiden tot samenvoeging van hun backoffice-activiteiten onder handhaving van de commerciële labels. Het zou ook kunnen zijn, dat beide bedrijven in elkaar worden geschoven. Dit jaar valt de beslissing. Nee niet meer voor de zomer. Zo’n brandende haast is er ook niet. We hebben geen hijgerige beurs in ons nek. Bovendien ga je met zulke operaties niet te lichtvaardig om; je praat tenslotte over duizend mensen.”
Groeiscenario
In eigen land ligt Achmea qua groeiscenario op koers, hoewel niet was gerekend op het niet-doorgaan van de fusie met Rabo-Interpolis, waardoor de toegang tot een groot bankkanaal werd geblokkeerd. Voor de derde keer op rij liepen de onderhandelingen stuk. Driemaal is scheepsrecht, zegt Swalef. “Rabo-Interpolis is nu definitief een gesloten boek.”
Doelstelling nummer één lijkt nu de groei van het intermediairbedrijf van Achmea, dat best wat volume kan gebruiken. Met 14% van de groepsomzet is de inbreng van de huidige intermediairbedrijven relatief klein. Naast autonome groei ligt acquisitie van een middelgrote verzekeraar voor de hand. “Als ik naar de groep kijk, zou ik het liefste de premiestroom via het intermediaire kanaal verdubbelen. En dat zal niet meevallen, want er zijn niet veel maatschappijen meer over.” De voorkeur van Swalef gaat uit naar overname van een levenbedrijf, mede omdat de business-unit Intermediair zich moet focussen op de verkoop van leven- en beleggingsproducten.
Captives
Met een van de grootste intermediairbedrijven in ons land, Kamerbeek Groep in Amersfoort, heeft Achmea een strategische samenwerking op het gebied van schadeverzekeringen, volmachten en onroerend-goed, vertelt Swalef. “De samenwerking is hartelijk, maar daarmee houdt het dan op. Wij hebben geen belang in Kamerbeek. Hoe de relatie is geregeld in termen van financiën, is aan Kamerbeek zelf. Ik doe daarover geen uitspraken.”
Geruchten dat Avéro een keten van assurantiekantoren wil opbouwen, spreekt Swalef tegen. “Hoe interessant ook, noch een keten van captives, noch een franchise-organisatie van financiële planners past bij ons. Tenzij er in de toekomst andere geesten vaardig worden binnen onze groep, denken we nu dat vak niet te beheersen. Leiding geven aan zelfstandige kantoren is een totaal andere tak van sport. Mochten er plannen bestaan, en ik hou directieleden niet tegen om zulke ideeën te ontwikkelen, dan komen ze een keer bij de raad van bestuur op tafel voor het verkrijgen van de benodigde investeringen. En dan zal onze boodschap zijn; nou, laten we dit toch maar niet doen.”
In dit licht past het recentelijke besluit van Achmea om het meerderheidsbelang van Avéro in de Financiële Raadgevers Asssociatie op kortst mogelijke termijn af te stoten, vertelt Swalef. “De FRA is ons min of meer per ongeluk in de schoot gevallen. Wij hadden hun zaken gefinancierd tegen onderpand van aandelen. Toen de FRA niet aan zijn financiële verplichtingen kon voldoen, moesten wij wel bijspringen om onze belangen veilig te stellen. We zijn nu bezig ons aandeel in het bedrijf te verkopen. Wanneer? Zo spoedig mogelijk. In elk geval nog dit jaar, want wij beheersen dat vak niet, roep ik dan maar weer.”
Thuismarkt
Op Europees niveau speelt Achmea een bescheiden rol. De groep heeft de Benelux tot thuismarkt. In België (onder meer CB Direct) en meer recentelijk in Luxemburg (Colbert Life) is Achmea vertegenwoordigd, maar substantiële productie, laat staan winst, leveren deze activiteiten (nog) niet op. Opvallend is dat waar Achmea nadrukkelijk kiest voor de Benelux, de ASR-groep een omgekeerde beweging maakt. “Dat komt door onze wijze van zien” verklaart Swalef opnieuw. “Eureko heeft een paar partners, waaronder Achmea, die behoefte hebben aan een grote thuismarkt. Voor hen is het makkelijker in een thuismarkt te opereren van pak en beet 25 tot 30 miljoen mensen dan één van 16 miljoen. Natuurlijk is België een moeilijke markt, maar er liggen grote mogelijkheden in de toekomst. Vooral de levenmarkt biedt volop kansen als je ziet wat er per hoofd van de bevolking is verzekerd. Ook het zorgterrein is in beweging als gevolg van de privatiseringstendenzen. Daar wil Achmea bij zijn. Dankzij onze coöperatieve doelstellingen kunnen we ons meer tijd gunnen om in België voldoende rendement te maken.”
Eureko
Buiten de Benelux worden de activiteiten gerund door de paneuropese alliantie Eureko, waarin zeven banken en verzekeraars nauw samenwerken. De zeven hebben verder een financiële alliantie: iedere maatschappij neemt deel in elkaars kapitaal. Uitstappen uit deze hechte alliantie is niet voorgekomen, maar zal een hele toer zijn, zegt Swalef. “Ontvlechting is geen geringe zaak, niet voor de uitstappende partner en niet voor de gehele organisatie. Feitelijk ga je een contract voor het leven aan. Formeel wordt het contract om de vijf jaar verlengd, vorig jaar is dat opnieuw gebeurd.”
De strategische samenwerking omvat onder meer: beheer van elkaars buitenlandse dochters en uitwinning van synergiemogelijkheden op het gebied van mensen, producten en informatisering. Vooral in dat laatste gaat de samenwerking heel ver, vertelt Swalef. “Bij elke partner mogen wij binnenlopen en diep in de keuken kijken. Onderschat de effecten daarvan niet. Hoe belangrijk Eureko is, moet je onze Portugese partner vragen. Die is nu uitgegroeid tot de grootste bankverzekeraar in Portugal met beursnoteringen in Bonn, Frankfurt, Londen en New York.”
Op termijn streeft Eureko zelf naar een beursgang, mede met het oog op uitbreidingsplannen voor de paneuropese alliantie. Voor sommige Eureko-partners is een beursgang van belang voor de waardering van hun onderneming, voor Achmea is dit minder relevant omdat het aandeel Eureko al vrijwel is afgeschreven. Swalef: “Los daarvan, wat zou Achmea met die extra zak geld moeten doen. De financiële capaciteit van de groep is groot genoeg om ons te kunnen redden bij acquisities in de Benelux. Daarbuiten doen we alle aankopen in Eureko-verband.”
Van dat laatste is de jaren niets gekomen. De overname van de Franse staatsverzekeraar GAN sprong af; voor acquisitie van de Britse schadeverzekeraar Guardian Royal Exchange zou Eureko geen belangstelling hebben gehad. ,We hebben er wel naar gekeken, maar nooit een bod daarop uitgebracht. Nu kijken we rustig rond in Europa, en dat doen er meer. Op termijn zie ik Eureko uitgroeien tot een soort Achmea, maar dan op Europese schaal.”
Gijs Swalef: “In een topfunctie moet je bovenal mens blijven en oog blijven houden voor de kleine dingen.”
Gijsbert Johannes Swalef (59) is bijna 43 jaar actief in de bedrijfstak. Na veertien jaar diverse functies te hebben gehad, was hij in 1970 mede-initiatiefnemer tot de oprichting van de Nederlandse vestiging van Equity & Law (Axa). Van deze maatschappij was hij algemeen directeur van 1977 tot 1989. Daarna stapte hij over naar Centraal Beheer, waar hij de functie van bestuursvoorzitter kreeg. Door fusies met Avéro, Staal Bankiers en Zilveren Kruis ontstond Achmea, waarvan Swalef de eerste bestuursvoorzitter werd. Hij is ook mede-oprichter van de Europese alliantie Eureko.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.