nieuws

SRK legt zich neer bij regel ‘advocaten in loondienst’

Archief

Dertig juristen van SRK Rechtsbijstand laten zich inschrijven als advocaat. De mogelijkheid bestaat al jaren, maar rechtsbijstandverzekeraars maakten hiervan geen gebruik, omdat de voorwaarden hun niet bevallen. Nu SRK het hoofd in de schoot legt, herbezinnen ook DAS en Arag zich op advocaten in loondienst.

Sinds 1997 is een verordening van kracht die juristen bij rechtsbijstandverzekeraars (en bij andere werkgevers) het recht geeft om zich als advocaat te laten beëdigen en zich als zodanig in te laten schrijven bij de Orde van Advocaten. De verordening is de vrucht van een jarenlange strijd die (juristen van) rechtsbijstandverzekeraars/uitvoerders voerden voor de afschaffing van het procesmonopolie van advocaten. Dit monopolie houdt in dat rechtszoekenden zich bij bepaalde rechtszaken uitsluitend mogen laten bijstaan door advocaten. De verzekeraars wilden van dat monopolie af, omdat hun advocatenkosten zeer hoog en zeer onvoorspelbaar zijn.
Als mogelijkheid om het monopolie te doorbreken koos de toenmalige minister van Justitie er voor om niet de verplichte procesvertegenwoordiging af te schaffen, maar om juristen in loondienst de gelegenheid te geven zich als advocaat in te schrijven. De Orde van Advocaten kreeg de opdracht de spelregels vast te leggen in ‘de verordening op de advocaat in loondienst’. “Eén van de spelregels is dat verzekerden van rechtsbijstandverzekeraars de vrije advocatenkeuze krijgen, zodra hun zaak bij een advocaat ligt”, zegt mr. Annemieke ter Beek van SRK. “Op het moment dat een van onze advocaten in loondienst een zaak behandelt, moeten wij volgens de verordening de verzekerde meedelen dat hij ook gebruik kan maken van een externe advocaat. Indien de meeste verzekerden daarvoor zouden kiezen, zouden wij dus duurder uit zijn dan met de huidige werkwijze.” Momenteel heeft de verzekerde namelijk (volgens de polisvoorwaarden) ook een vrije advocatenkeuze, maar uitsluitend indien de rechtsbijstandverzekeraar heeft vastgesteld dat advocatenhulp nodig is.
Bindende werking
SRK, de rechtsbijstanduitvoerder voor achttien multibrancheverzekeraars die onder eigen label rechtsbijstandpolissen voeren, zegt dat het bij de inschrijving voorlopig om een proef gaat van twee jaar. “We handhaven onze bezwaren tegen de verordening, maar omdat het er niet naar uitziet dat de verordening op afzienbare termijn wordt aangepast, zijn we met deze proef gestart”, zegt Ter Beek. “Ten eerste willen we kijken of het op deze manier toch mogelijk is de kosten in de hand te houden en ten tweede denken we op deze krappe arbeidsmarkt onze juristen ‘vast te kunnen houden’. Wij gaan er namelijk van uit dat de advocatenstatus een bindende werking heeft op onze juristen.”
Keuze verzekerden
“We zijn natuurlijk heel benieuwd in welke mate verzekerden gaan kiezen voor onze eigen advocaten en voor externe advocaten. Als dat laatste veelvuldig het geval zal zijn, zullen de kosten te hoog worden en zullen onze advocaten zich weer uitschrijven.”
SRK laat op dit moment een marktonderzoek verrichten naar de keuze die rechtsbijstandverzekerden denken te gaan maken. “Volgens de eerste reacties lijkt het er op, dat veel verzekerden er voor voelen te kiezen voor een advocaat van de rechtsbijstanduitvoerder in plaats voor een externe advocaat.”
“Doordat slechts dertig van de meer dan tweehonderd SRK-juristen worden ingeschreven, kunnen we de kosten beter beperken”, zegt Ter Beek. “Als ze zich allemaal hadden ingeschreven zou dat immers betekend hebben dat bij elke zaak de verzekerde de mogelijkheid zou moeten worden geboden om naar een externe advocaat te gaan.”
Het ligt voor de hand dat SRK eerst gaat bekijken of voor de aangemelde zaak geen advocaat nodig zal zijn. Op die manier kan immers het aantal zaken beperkt worden waarbij de verzekerde moet worden meegedeeld dat hij naar een externe advocaat kan. “Nee, zo werkt dat niet”, zegt Ter Beek. “De juristen hebben een specialisme en onze advocaten zullen die zaken te behandelen krijgen die bij hun specialisme past. Ook als dat betekent dat een verzekerde een advocaat mag kiezen, terwijl dat eigenlijk niet nodig is.”
Als SRK op grond van de proef besluit door te gaan met advocaten in loondienst, kan dat tot gevolg hebben dat de polisvoorwaarden worden aangepast. Ter Beek: “Het zal dan misschien nodig zijn om een maximumbedrag in te voeren voor advocatenhulp.”
Arag en DAS
Arag en DAS staan niet afwijzend tegenover het initiatief van SRK. “Het heeft veel voordelen”, zegt Hans Bartels, directiesecretaris van Arag. “Het is beter voor de verzekerde. Die hoeft bij zaken waarbij geen advocaat nodig is, zoals bij arbeidszaken, niet van belangenbehartiger te veranderen als hij in hoger beroep gaat, waarbij wel een advocaat nodig is. Het kan ook tot efficiëncy-voordelen leiden.”
Arag werkt met een netwerk van advocaten waar contracten mee zijn gesloten, maar sluit niet uit dat in de toekomst tevens advocaten in loondienst worden aangesteld. “We hebben ons jarenlang tegen de verordening gekeerd en gesprekken gevoerd met de Orde van Advocaten, maar het heeft niet geholpen.”
Een bijkomende omstandigheid is volgens Bartels dat “nieuw ingeschreven advocaten een ‘patroon’ nodig hebben. Zo iemand moet zelf minstens zeven jaar als advocaat gewerkt hebben”. SRK zegt dat dit bij hen geen probleem oplevert. “We hebben een aantal oud-advocaten in dienst die nu weer worden ingeschreven. Er zijn voldoende patroons voor alle advocaten.”
DAS zegt ook te denken aan advocaten in loondienst “ondanks dat de spelregels van de Orde van Advocaten een obstakel zijn en blijven”. Directeur Jan Moerland: “Het heeft er zelfs op geleken dat de Orde zich, ondanks de regels, feitelijk zou verzetten tegen de inschrijving bij de balie. Nu blijkt dat rechtsbijstandjuristen worden toegelaten, zullen wij onze vroegere plannen voor advocaten in loondienst zeker activeren. Ook bij ons zal het eerst om een experiment gaan.”
Acht SRK-juristen zijn al beëdigd en als advocaat ingeschreven bij de Orde van Advcocaten. De overige tweeëntwintig worden eind deze maand ingeschreven. V.l.n.r. op de foto: Babeth van der Plas, Leendert de Jong, Fred Meijer, Ruud Kuiper, SRK_directeur Sybold ten Have, Helge Solstad, Reinboud Schoemaker, Alexander Spoormaker en Hugo de Jager.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.