nieuws

Solidariteit in het verzekeringsbedrijf?

Archief

Verzekeraars houden zich te veel bezig met het veroveren van marktaandelen en verliezen de basisgedachte van het verzekeringsbedrijf uit het oog. Solidariteit, dat is volgens NBvA-voorzitter Alexander van Voorst de grondslag van de bedrijfstak. Maar heeft verzekeren ook maar iets met solidariteit te maken?

door Ton Gerritsen
Menigeen in onze bedrijfstak en daarbuiten slaat de schrik weleens om het hart als hij zich realiseert hoezeer en in welk tempo het begrip ‘marktwerking’ tot in alle geledingen van onze maatschappij is doorgedrongen. Tot op zekere hoogte lijken alleen de kerken daarvoor gespaard gebleven, maar naar te vrezen valt zijn we niet meer zo ver verwijderd van het moment waarop dominee en pastoor en niet te vergeten de rabbi en de imam met de namen van sponsors op hun toga hun beminde gelovigen gaan toespreken. We zijn met z’n allen rijker dan ooit, maar zonder sponsor kan blijkbaar geen klaverjasclub meer bestaan.
Wie het waagt bij deze – zelfs niet door gezond verstand te remmen – ontwikkeling een waarschuwend vingertje op te steken, is al gauw de risee. Het is dan ook opvallend dat Alexander van Voorst Vader, als voorzitter van de NBvA dat in zijn nieuwjaarstoespraak wel gedaan heeft. Hoewel, opvallend, ik heb weinig reacties gelezen, maar ik lees ook niet alles.
Basisgedachte
De gedachte die van Voorst Vader ontvouwt, is dat verzekeraars zó heftig in de weer zijn met verovering en behoud van marktaandelen dat zij de basisgedachte van het verzekeringsbedrijf daarbij volledig uit het oog verliezen. Die basisgedachte zou volgens hem solidariteit zijn.
Oei, daar zegt hij zo wat en dat schreeuwt om beantwoording van de vraag hoe anderen daarover denken. Een korte duik in het AM archief leert mij dan dat in de loop der tijd velen het begrip solidariteit aanhalen, zonder echter duidelijk aan te geven wat zij daar precies mee bedoelen. Bovendien wordt het opvallend vaak gebruikt in samenhang met uitingen van zorg over de wijze waarop verzekeraars de afschaffing van de ziektewet en de privatisering van de ziekteverzuim- en WAO-verzekeringen hebben opgevangen.
Uitgehongerde hyena’s
Om op de preek van Van Voorst Vader terug te komen: het eerste deel van zijn hartenkreet is maar al te juist. Verzekeraars vielen als uitgehongerde hyena’s aan op een smakelijk stukje van een dooie springbok en bij mijn weten is hier te lande nog nooit zo schaamteloos om marktaandeel gevochten. Dat leverde dan ook de meest krankzinnige premieverschillen op.
Nu likken ze hun wonden en zijn druk bezig de geleden verliezen af te wentelen op de verzekerde. Ja, op wie anders? Maar gebruik daarbij dan liever geen door de politiek gewenste valse argumenten. Den Haag wilde immers coûte que coûte van de ziektewet af en had geen boodschap aan waarschuwingen van deskundigen. Nu dat allemaal een beetje fout gaat lopen, is snijden in uitkeringen het enige bespreekbare redmiddel.
Wazig idealisme
Waarom vindt van Voorst Vader dit gedoe nu een aanslag op de solidariteit, dat volgens hem (en anderen) blijkbaar de basis vormt van de verzekeringsgedachte.
En inderdaad, wie een paar eeuwen diep in de verzekeringsgeschiedenis duikt, vindt vast wel een paar situaties waarop het begrip van toepassing zou kunnen zijn, maar dan nog alleen uit welbegrepen eigenbelang. En je moet wel een doorgewinterde romanticus zijn om op overwegingen zoals die in onze tijd spelen, nog het etiket solidariteit te plakken.
Solidariteit heeft absoluut niets met verzekering te maken en is zelfs in het verzekeringsbedrijf volkomen onvindbaar. Niet in de verhouding tussen verzekeraars onderling, niet tussen verzekerden onderling en al evenmin in de verhouding verzekeraars/verzekerden. In al deze situaties voert zakelijk individualisme de boventoon en, wat mij betreft, ik hoor en zie dat liever dan wazig idealisme.
Onderlingen
Maar, zo zal mij tegengeworpen worden, de onderlingen dan? De onderlingen bestaan bij de gratie van het feit dat zij om welke reden dan ook, waaronder beperkte groepsbelangen, goedkoper kunnen werken dan NV’_. Anders gezegd, zodra zij niet meer premie- en voorwaardenconcurrerend kunnen werken is hun lot bezegeld. Ouderen onder ons zullen zich nog het rampzalige verloop herinneren van de Onderlinge Oorlogsschadeverzekering, die vele verzekerden moest dwingen tot betaling van voor die tijd gigantische navorderingen, nadat ons land, in tegenstelling tot de verwachtingen, wel degelijk onder forse oorlogsschade kwam te lijden.
En bloc was men vergeten dat er voor het risico nauwelijks premies betaald waren. Later, toen het om uiteenlopende redenen weer opportuun leek om bepaalde, niet al te gemakkelijk onder te brengen risico’s op onderlinge basis te verzekeren, kwam daarvoor de UA (uitgesloten aansprakelijkheid) in zwang; een soort verdunde onderlinge verzekeringsvorm waarbij de verzekerde in ieder geval niet met zijn hele hebben en houden moest instaan voor verliezen van de verzekeraar.
Maar solidariteit? Welnee, zo lang en zodra de reguliere markt het goedkoper kon, was het met de belangstelling gedaan. Ik heb, werkend voor een dergelijke maatschappij, zelfs meegemaakt dat een scherp concurrerende offerte door een vrij grote ondernemer niet werd geaccepteerd, omdat hij inmiddels vernomen had dat zijn buurman ook bij ons verzekerd was en dat hij dus zou moeten meebetalen aan diens schadeverloop. Kennelijk een onverdraaglijke gedachte. Het is de vraag of solidariteit überhaupt niet in strijd is met de menselijke natuur en waar nodig alleen door overheidsmaatregelen kan worden afgedwongen zoals de MOOZ-bijdrage. Maar dan is heffing een beter woord dan bijdrage. Het zou overigens best eens kunnen dat de overheid, vooral in de ziekteverzuim- en WAO-sector nog wel meer van dit soort potjes voor onze bedrijfstak op het vuur heeft staan.
geweest in de bedrijfstak.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.