nieuws

Schadebeperkingsplicht leidt vaak tot onredelijke schuldverdeling

Archief

Rechters en advocaten weten niet goed hoe ze moeten omgaan met de wettelijke plicht tot schadebeperking. “Vaak doen ze maar wat, waardoor de benadeelde ten onrechte een te groot deel van de kosten voor de kiezen krijgt.” Dit concludeert juriste Anne Keirse in haar proefschrift waarop zij deze week is gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen.

In het proefschrift ‘Schadebeperkingsplicht. Over eigen schuld aan de omvang van de schade’ benadrukt Keirse dat elke burger de wettelijke plicht heeft ervoor te zorgen geen (onnodige) schade te lijden. Zo kijkt iedereen uit bij het oversteken, wordt er in de auto een gordel gedragen en gaat de deur op slot als het huis wordt verlaten. Daarnaast hebben burgers de plicht om in geval van schade deze zo veel mogelijk te beperken. Als iemand wordt aangereden, niet naar de dokter gaat en later toch chronische hoofdpijn krijgt, is dat deels zijn eigen schuld. De rechter oordeelt in zo’n situatie vaak dat de benadeelde alle (medische) kosten zelf moet betalen. Keirse vindt dat onrechtvaardig. “De benadeelde is door de dader in de positie gebracht dat hij schade kon lijden en de kosten voor de extra schade zouden daarom moeten worden verdeeld tussen benadeelde en dader.”
Inkomensschade
Ook bij inkomensschade kunnen hierover problemen ontstaan, weet de juriste uit de jurisprudentie. “Stel je bent taxichauffeur en je auto wordt door een vandaal zo ernstig toegetakeld dat je hem drie dagen niet kunt gebruiken. Zonder auto zit jij dus zonder inkomsten. Besluit je dan om een auto te huren, dan zijn die kosten voor rekening van de dader. Doe je dat niet, dan moet je zelf opdraaien voor de schade die je lijdt doordat je geen inkomsten hebt. Je schade is groter omdat je geen maatregelen hebt genomen om inkomensschade te voorkomen. Ik vind dat de vandaal zou moeten meebetalen, omdat hij de situatie van de taxichauffeur heeft veroorzaakt.”
In de praktijk wordt de schadebeperkingsplicht zelden op deze manier toegepast. “Het leerstuk van de “eigen schuld” heeft een slechte reputatie: men doet vaak maar wat. De grens tussen de aansprakelijkheid van benadeelde en die van de dader is niet duidelijk afgebakend. Op zich klopt het wetsartikel wel, maar het is zo onduidelijk opgeschreven dat de praktijk er niet mee uit de voeten kan. Dat valt dus vaak nadelig uit voor individuele slachtoffers”, aldus Keirse. Zij heeft een stappenplan ontwikkeld voor de situatie waarin iemand door een ander onrechtmatige schade is toegebracht.
Te soepel
Toch vindt Keirse niet dat de dader voor alle kosten moet opdraaien. “Wat je vaak ziet bij extra inkomensschade als gevolg van letsel, is dat de praktijk juist weer te soepel omgaat met benadeelden. Stel iemand lijdt extra inkomensschade, omdat hij – als gevolg van een ongeval – hersenletsel heeft opgelopen en daardoor niet meer kan functioneren als directeur van een bedrijf. Als deze benadeelde nog wel kan werken aan de lopende band, zou hij op die manier zijn inkomensschade kunnen beperken. Toch zie je in de praktijk niet vaak dat een benadeelde een deel van de schade zelf moet betalen. Meestal vinden we het lastig tegen een benadeelde, die geestelijk of lichamelijk letsel lijdt, te zeggen dat hij de schade mede aan zichzelf heeft te wijten, omdat hij zich niet voldoende inspant voor zijn herstel. Ik vind dat je daar in de praktijk juist strenger mee om zou moeten gaan.”
Het proefschrift van Keirse verschijnt binnenkort in boekvorm (ISBN 90-13-01025-3) in de serie Recht en Praktijk (nr.127) van Kluwer. Kosten: e 52.
Juriste Anne Keirse: “Strenger omgaan met benadeelden die de schade (deels) aan zichzelf hebben te wijten”.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.