nieuws

Pensioenrevolutie begint pas

Archief

De pensioenwereld staat volop in de schijnwerpers. Het middelloonsysteem en de verplichte winkelnering zijn hot items. De fundamenten onder de financieel machtige pensioenuitvoerders trillen. Maar de revolutie onder de pensioenuitvoerders begint pas, is de mening van Paul van Leeuwen en Roland Bushoff van adviesbureau Twijnstra Gudde. Naar aanleiding van een onderzoek naar de huidige ideeën bij de uitvoerders geven zij hun mening over de toekomstige ontwikkelingen in pensioenland.

Al ver voor Prinsjesdag werden de kabinetsplannen over de pensioenen duidelijk. De Haagse politiek voorziet, bovenop de aow-basis, een afgetopt collectief pensioen. Van eindloon naar middelloon en een fiscale begrenzing tot een salaris van f 76.000. Daarbovenop kan vrijwillig een fiscaal gunstig individueel pensioen worden gespaard via lijfrenteverzekeringen en koopsommen.
Aan de verplichte deelneming aan collectieve pensioenregelingen wordt (nog) niet getornd. Van Leeuwen kan dat besluit wel billijken. “Er is nog te veel weerstand. De acceptatiegraad is te laag. Afschaffing van de verplichte winkelnering is op dit moment een te extreme ingreep, die voor veel onrust zou zorgen. En ik denk ook dat het kabinet de pensioenfondsen – die natuurlijk nauwelijks het begrip concurrentie kennen – de tijd wil gunnen om zich klaar te maken voor de strijd.”
Maar dat de verplichte winkelnering op termijn wordt afgeschaft, is Van Leeuwen wel duidelijk. “En niet alleen mij. De pensioenwereld denkt er ook zo over.” Dat bleek uit het onderzoek ‘Strategische trends in de pensioenwereld’ dat Twijnstra Gudde deze zomer hield onder 140 (grote) levensverzekeraars en pensioenfondsen (respons 54).
Liefst 84% van de respondenten verwacht dat de verplichte deelneming aan collectieve pensioenregelingen wordt afgeschaft. Ook de meerderheid van de bedrijfspensioenfondsen gelooft hierin. Zelfs 48% verwacht dat de pensioenvrijheid zóver doorschiet, dat de werknemer in de toekomst zelf zijn pensioenregeling en -uitvoerder kan kiezen. De markt voor individuele pensioenen zal daarbij ook geopend worden voor pensioenfondsen.
Meer voor minder geld
De respondenten – waarvan een aantal via zogeheten ronde-tafelconferenties nader werd uitgehoord – voorzien dat de klant steeds hogere eisen gaat stellen aan de pensioenuitvoerders. Meer maatwerk (individueel en flexibel), meer informatie over het pensioen en meer invloed op de beleggingen (unit-linkedproducten). Die wensen van werkgevers en werknemers krijgen de uitvoerders op tafel, tezamen met de eis voor een lagere pensioenpremie.
Meer waar voor minder geld dus, wat de uitvoerders veel problemen gaat opleveren. Van Leeuwen: “Er is veel spanning tussen het streven naar kostenbesparing en een lagere premie enerzijds, en de steeds individueler en flexibeler wordende producten anderzijds.”
“De kostenreductie moet komen uit automatisering en optimalisatie van de bedrijfsprocessen, via bijvoorbeeld het Business Process Redesign (BPR). Daarnaast, of beter daardoor, zal het personeelsbestand in de backoffice fors teruglopen. De pensioenfondsen verwachten zelfs bij groei van het fonds, een terugloop in het aantal backoffice-medewerkers.”
Strategie
De strategie van de pensioenuitvoerders richt zich niet alleen op meer maatwerk. Zeer serieus wordt gekeken naar mogelijkheden voor nieuwe producten op het gebied van zorgverzekeringen, employee benefits en personal benefits. Van Leeuwen verwacht ook een groei van pensioen in natura. “Alhoewel men dit nog niet op korte termijn ziet gebeuren. Maar volgens mij is deze ontwikkeling, net als in de VS, niet te stoppen. Je moet daarbij denken aan praktische voorzieningen als woonruimte, zorgvoorzieningen, preventie, gemeenschappelijke voorzieningen voor senioren (zgn. sun-cities).”
“Daarnaast zal het aantal diensten worden uitgebreid”, vult Bushoff aan. “Met name adviesdiensten op het gebied van beleggingen, financial planning, employee en personal benefits-statements, enzovoort. Voorts zal de pensioenuitvoering in drie componenten worden verdeeld: administratie, verzekeringen en beleggingen. Pensioenuitvoerders gaan dit als aparte diensten zien en aanbieden.”
“Ik voorzie een verdere schaalvergroting, waarbij de kleine en middelgrote pensioenuitvoerders met name de componenten administratie en beleggingen door anderen laten uitvoeren. Meer PVF-constructies dus. En ook meer samenwerkingsverbanden tussen pensioenfondsen, (zorg)verzekeraars en banken. Voor pensioenfondsen zijn verzekeringsmaatschappijen als partner erg interessant, in verband met de inrichting van de frontoffice. Daar kunnen de fondsen nog veel van verzekeraars leren. En voor de directe benadering van de klant zouden direct-writers geschikt kunnen zijn.”
Personeel
Waar beide adviseurs voor waarschuwen is de geringe aandacht voor de personele kant van veranderingen. Bushoff: “Uit het onderzoek blijkt dat de prioriteit van de organisaties niet ligt bij het personeel. Terwijl juist van die medewerkers enorm veel wordt gevraagd: flexibiliteit, verdere automatisering, klantgerichter werken, ander werk, andere werktijden, noem maar op.”
“Bij de recente reorganisaties bij verzekeraars is dat aspect nogal eens over het hoofd gezien. De pensioenfondsen, die wat die drastische veranderingen betreft een paar jaar op de verzekeraars achter liggen, moeten niet in dezelfde valkuil stappen. Zo’n BPR-project is de harde kant van een reorganisatie. Maar voor een geslaagde reorganisatie heb je participatie en commitment van het personeel nodig.”
“Juist voor die gedrags- en cultuurveranderingen bij het personeel zal veel aandacht moeten zijn. Beleidsbepalers denken vaak dat snelle veranderingen niet zijn door te voeren als het personeel daarin veel participeert. Het tegendeel is waar. In de praktijk blijkt dat een hoge participatiegraad in de regel gelijk staat aan snelle veranderingen.” Behoeften Werkgever Werknemer 1996 2000 1996 2000 Lage premie 85% 90% 70% 80% Beïnvloeding 35% 65% 20% 55% beleggingsmix Maatwerkproducten 45% 85% 45% 90% Voorlichting en 50% 80% 55% 80% communicatie
Percentage respondenten dat genoemde behoefte als zeer belangrijk acht in de beleving van de klant.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.