nieuws

Nieuwe voorwaarden goederenvervoer van invloed op aansprakelijkheid

Archief

De Stichting Vervoeradres (SVA) introduceerde onlangs nieuwe voorwaarden voor het vervoer van goederen naar de eindbestemming, ‘Physical Distribution’ genaamd. De voorwaarden vallen op door hun objectiviteit – vergeleken met de reeds bestaande voorwaarden – maar maken de schadevergoedingsregels er niet eenvoudiger op.

door Ton Gerritsen
Het beroepsgoederenvervoer is een bedrijfstak die weliswaar zeer aanlokkelijke premiebedragen betaalt, maar waar de gemiddelde provinciale verzekeringsadviseur beter zijn vingers niet aan kan branden, ook al kijken veel ondernemers in die branche het liefst alleen naar lage wagenparkpremies.
En hoewel ook de wagenparkverzekering van een transportbedrijf al een zekere deskundigheid van de adviseur vergt, is het adviseren van een goede polis voor zijn contractuele aansprakelijkheid bepaald geen fluitje van een cent. Zoals een succesvolle transportondernemer in het Limburgse ontdekte toen hij in zak en as zat over een remboursement van bijna 20 mille dat door zijn chauffeur vergeten was te innen alvorens de goederen af te leveren. Een bezoek aan de opdrachtgever hielp hem niet; hem werd medegedeeld dat hij dat geld uit eigen zak zou moeten vergoeden en ook een bezoek aan het losadres was zinloos, want daar werd hij uitgelachen. Vrolijk werd hij pas weer toen bleek dat hij een aansprakelijkheidsverzekering had die dat risico mede, en zelfs volledig dekte. Dat lang niet alle in omloop zijnde polissen dat ook doen, óf maar tot een klein bedrag, is in dit kader wel van belang om te weten.
Goederenstroom
De contractuele aansprakelijkheid, of in dit geval vervoerdersaansprakelijkheid en de verzekerbaarheid daarvan kwam kortgeleden ter sprake tijdens een door de Stichting Vervoeradres georganiseerde voorlichtingsbijeenkomst. Daar werden de nieuwe, door de SVA samengestelde ‘Voorwaarden voor Physical Distribution’ ten doop gehouden (physical distribution, verder PD genoemd, is de beheersing van goederenstromen die producenten of handelsbedrijven verlaten op weg naar hun eindbestemming. Daar komt dus met uitsluiting van wegvervoer, onder andere ontvangst, opslag, voorraadbeheersing, order-picking en aflevering aan de vervoerder aan te pas).
Vervoerdersaansprakelijkheid is een vorm van contractuele aansprakelijkheid en die is altijd ongelimiteerd; tenzij… Tenzij die aansprakelijkheid bij overeenkomst of bij wet beperkt is. Wettelijk is de aansprakelijkheid van de wegvervoerder beperkt door de AVC voor binnenlands vervoer en de CMR voor grensoverschrijdend vervoer.
Voor alle andere activiteiten waarmee een vervoerder zich bezighoudt (en dat zijn er soms heel wat), bestaat contractvrijheid en dús een grote behoefte aan regeling. Want, zoals hierboven al aangegeven: geen regeling betekent 100% aansprakelijkheid als er met de goederen iets mis gaat.
Gezegd mag worden dat in de ‘Voorwaarden voor Physical Distribution’ van de SVA allereerst een grote objectiviteit nagestreefd is, maar dat daarin gelijktijdig de mogelijkheid geschapen is om variatie te brengen in de hoogte van de schadevergoeding, die doorgaans per kilogram wordt gemaximeerd.
Overigens, naast de SVA hebben nog drie andere organisaties op vervoersterrein in de afgelopen jaren soortgelijke voorwaarden opgesteld, alle geschreven vanuit de belangenwereld van de samensteller, dus niet al te objectief.
Voor de adviseur die een verantwoord advies over de verzekering van contractuele aansprakelijkheid aan een vervoerder/physical distributor wil uitbrengen, wordt het dus zaak nauwgezet te controleren (en bij te houden) welke contracten zijn klant precies heeft afgesloten met zijn opdrachtgevers voor PD. Dat kan variëren, want de meeste PD-ondernemers werken voor verschillende opdrachtgevers.
Pas als hij dat in kaart gebracht heeft, kan hij daar een passende en vooral sluitende, verzekering bij zoeken. Goede polissen met een minimum aan uitsluitingen liggen echter niet voor het oprapen. Dat komt onder meer doordat, toen in de vroege jaren zestig de vervoerdersaansprakelijkheidspolis ontwikkeld moest worden, verzekeraars, in plaats van gewoon die vervoerdersaansprakelijkheid te dekken, niets beters wisten te verzinnen dan de gewone all-risks goederenverzekering terug te brengen tot een aansprakelijkheidsdekking, beperkt tot de onder de all-riskspolis gedekte risico’s. En dat díe dekking allesbehalve ‘all-risks’ is, weet iedereen die een paar hoofdstukken transport heeft gedaan. Die min of meer manke polissen worden nog steeds aangeboden, want overschrijven is geen kunst.
Gemiste kans
Toch is door de redacteuren van de nieuwe SVA-voorwaarden naar mijn mening een serieuze kans gemist om een ingewikkelde schadevergoedingsregel te versimpelen. Prof. mr. K. Haak, één van de inleiders op de SVA voorlichtingsbijeenkomst, meent dat in veel gevallen sprake zal zijn van dubbele verzekering en dus: dubbele premie. Dat is maar al te waar en zo kun je zien waar traditioneel denken in nieuwe situaties toe kan leiden. Want de belanghebbende bij de goederen kan, als hij zijn risico’s verstandig beheert, natuurlijk niet volstaan met op schadevergoeding door de PD-ondernemer te rekenen. Die kan zich immers voor veel schade-oorzaken vrijtekenen en zelfs al moet hij schade vergoeden, dan is dat zelden voor 100%. Zo’n belanghebbende verzekert zijn belangen dus zelf. Dat kan hij doen door het afsluiten van een polis tegen brand en aanverwante risico’s, maar tevens blijken dergelijke goederen ook wel onder een transportpolis gedekt te zijn. In ieder geval door verzekeraars die na een gedekte calamiteit gaan kijken of ze verhaal kunnen vinden bij de PD-ondernemer. Inderdaad, dubbele verzekering en dubbele premiekosten dus en die drukken op het product.
Dat zou op zeer simpele en voor ieder aanvaardbare wijze opgelost kunnen worden door de hele aansprakelijkheid van de PD-ondernemer af te schaffen en te vervangen door een voldoende uitgebreide declaratiepolis ter dekking van de risico’s die de goederen tijdens PD lopen. Wie nu mocht vrezen dat een soortgelijke regeling een vrijbrief zou zijn voor de PD-ondernemer om er maar een potje van te maken, bedenke dat de verzekeraar individuele overeenkomsten sluit die ook individueel te corrigeren zijn, zowel in premie als in voorwaarden. Dat dwingt partijen om hun wederzijdse zorgverplichting ten aanzien van de goederen zo nauwgezet mogelijk na te komen. Anders wordt de dienstverlening onherroepelijk te duur. Het kwaad straft dan zichzelf.
Ton Gerritsen is freelance redacteur. Hij was voorheen geruime tijd werkzaam in het verzekeringsbedrijf.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.