nieuws

Nieuwe fiscale antwoorden over pensioen

Archief

Onlangs heeft de Belastingdienst nieuwe vragen en antwoorden gepubliceerd over uiteenlopende pensioenkwesties. De antwoorden zijn van direct belang voor de uitvoeringspraktijk. In veel gevallen werken ze verruimend. In de bloemlezing hieronder is er speciale aandacht voor de overgangsregeling voor 55-plussers, die commercieel aantrekkelijk kan zijn voor de verzekeringsbranche.

Door Alfred Lagendijk
Wanneer in een pensioenregeling de pensioendatum wordt uitgesteld tot 65 jaar, ontstaan er premievrije aanspraken op prepensioen en/of tijdelijk ouderdomspensioen. De Belastingdienst keurt goed dat bovenmatige (excedent) aanspraken op nabestaanden- en wezenpensioen – ontstaan bij de overgang naar de Wet fiscale behandeling van pensioenen – worden aangepast aan een algemene loon- of prijsindex. Dit is ook het geval voor de op 1 januari 2006 in een bovenmatig ouderdomspensioen (VPL-excedent) omgezette aanspraken op prepensioen, ouderdomspensioen en overbruggingspensioen. Dat betekent dat alle excedent-pensioenen waardevast kunnen worden gehouden.
Staffels
De mogelijkheid bestaat om in een pensioenregeling een pensioendatum onder de 65 jaar op te nemen. De opbouw van ouderdomspensioen wordt dan vanzelfsprekend lager. De Belastingdienst heeft hiervoor aangepaste opbouwpercentages voor eindloon- en middelloonsystemen op zijn website geplaatst.
Voor beschikbare premieregelingen geldt dat alleen de staffels op 65 jaar gehanteerd kunnen worden. Voor weduwen- en wezenpensioen kunnen wel de maximale percentages worden gebruikt. Bij een gewoon nabestaandenpensioen gelden onderstaande percentages. Bij een verlaagd nabestaandenpensioen gelden nog iets hogere percentages dan de onderstaande. Pensioenleeftijd Maximaal opbouwpercentage Maximaal opbouwpercentage volgens ouderdomspensioen ouderdomspensioen pensioenregeling in een eindloonstelsel in een middelloonstelsel 65 2 2,25 64 1,85 2,08 63 1,71 1,93 62 1,59 1,79 61 1,48 1,67 60 1,38 1,55
Inkoop
In het besluit ‘Inhaal en inkoop van pensioen door middel van beschikbare premies’ (van 11 december 2002, nr. CPP 2002/1448M) wordt ingegaan op de mogelijkheden van pensioeninkoop. Daarmee kan de in enig jaar niet-gebruikte fiscale ruimte voor de opbouw van pensioen later worden ingehaald. Volgens het besluit is inhaal van pensioen mogelijk voor de diensttijd die bij de huidige werkgever is doorgebracht.
De vraag die gesteld is, is of inhaal van pensioen ook mogelijk is als een werknemer werkzaam is geweest bij meerdere werkgevers die zijn aangesloten bij hetzelfde bedrijfstakpensioenfonds? Het antwoord is ja. Tussentijdse wisseling van werkgever heeft in die situatie geen invloed op de diensttijd. Mij lijkt dat dit ook van toepassing is voor een overstap in concernverband en alle andere situaties, waarbij sprake is van interne waardeoverdracht, die zodanig wordt uitgevoerd dat er geen sprake is van pensioenbreuk.
Nabestaandenpensioen
Een veelgestelde vraag is of een nabestaande na het overlijden van de werknemer de aanspraak op (bijzonder) nabestaandenpensioen kan omzetten in een eigen aanspraak op ouderdomspensioen? Het antwoord van de Belastingdienst luidt ontkennend. De Wet op de loonbelasting biedt die mogelijkheid niet.
Er is voor de nabestaande geen sprake van loon en/of pensioengevende diensttijd, die voor de opbouw van een ouderdomspensioen in aanmerking kan worden genomen. Bovendien moet het nabestaandenpensioen ingaan onmiddellijk na het overlijden van de werknemer dan wel direct na beëindiging van een ANW-uitkering. Als de aanspraak op nabestaandenpensioen omgezet zou kunnen worden in een eigen aanspraak op ouderdomspensioen, dan zou dit niet-toelaatbare mogelijkheden voor uitstel van de ingangsdatum van het nabestaandenpensioen bieden.
Opmerking: het is uiteraard wel mogelijk om bij echtscheiding het nabestaandenpensioen om te zetten in een eigen recht op ouderdomspensioen.
Overgangsrecht 55-plus
Dan zijn er ook nog enkele antwoorden gegeven op vragen die betrekking hebben op het overgangsrecht voor 55-plussers. Ten eerste zijn VUT-regelingen vaak vastgelegd in CAO’s. Zij hebben vaak een looptijd van één of twee jaar. Dan rijst de vraag of bij verlenging van een CAO met een gewijzigde VUT-regeling nog wel sprake is van een bestaande aanspraak waarop het overgangsrecht voor 55-plussers van toepassing is. De Belastingdienst zegt hierover dat als na 31 december 2004 een VUT-regeling wordt overeengekomen die een op 31 december 2004 bestaande regeling opvolgt – hetgeen meestal plaatsvindt bij het afsluiten van een nieuwe CAO -ook de nieuwe regeling wordt beschouwd als een op 31 december 2004 bestaande regeling.
Dan is er nog meer ruimhartigheid ten aanzien van de 55-plussers in het leven geroepen. Voor het overgangsrecht voor het ouderdomspensioen en het overbruggingspensioen geldt, in afwijking van het overgangsrecht voor VUT en prepensioen, níet dat sprake moet zijn van een op 31 december 2004 bestaande regeling. Dit betekent dat aan werknemers die vóór 1 januari 2005 de leeftijd van 55 jaar hebben bereikt ook na 1 januari 2005 alsnog een (nieuw) ouderdomspensioen ingaande voor 65 jaar en/of een overbruggingspensioen kan worden toegekend.
Een schot voor open doel om alsnog deze groep vervroegd te laten uitstromen. Geen VUT-regelingen, geen prepensioen, geen stamrechten, maar pensioenverbetering!
Levensloop
Tot slot zijn er nog enkele vragen over levensloop gepubliceerd. Wetenswaardig is dat bij afkoop van de levensloopregeling bij beëindiging van de dienstbetrekking afkoop op de dag van de beëindiging van de dienstbetrekking moet plaatsvinden. Ten behoeve van de uitvoeringspraktijk wordt echter toegestaan dat deze mogelijkheid kan worden toegepast tot zes maanden nadat de dienstbetrekking is beëindigd.
En dan is er nog een wat cryptische omschrijving opgenomen bij de vraag wie de inhoudingsplichtige is voor de loonbelasting, ingeval het levenslooptegoed wordt opgenomen. Bij opname tijdens dienstbetrekking zal dit de werkgever zijn. Als er geen dienstbetrekking meer is, zal dit de uitvoerende bank of verzekeraar zijn.
Services van PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.