nieuws

Kansen voor verzekeraars in Oost-Europa variëren sterk

Archief

De ontwikkeling van de verzekeringsmarkt in de landen van het voormalige Oostblok is zeer ongelijk. Als gevolg hiervan zijn de kansen voor de Nederlandse verzekeraars in Oost-Europa divers. Dit blijkt uit een onderzoek van Stijn Thiecke voor EuroCross, de alarmcentrale van Zilveren Kruis.

De onderzoekers onderscheiden een tweedeling in Oost-Europa: landen die qua economische ontwikkeling al tamelijk ver zijn en parallel daaraan een ontwikkelde verzekeringsmarkt hebben, en landen waarbij de omschakeling van planeconomie naar markteconomie veel moeizamer is voltrokken.
Tot de eerste groep behoren de zogenoemde Viségradlanden Hongarije, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië. Tot de tweede groep worden de Baltische staten, Bulgarije, Oekraïne, Roemenië en Rusland gerekend.
De verzekeringsmarkt van de eerste groep is vergelijkbaar met die van Spanje of Griekenland. De oude staatsverzekeraars hebben in de meeste Oost-Europese landen nog steeds een groot marktaandeel, gemiddeld 75%. Alleen in Hongarije is dit percentage beduidend lager.
De aantrekkelijkheid van levensverzekeringen heeft in verschillende Oost-Europese landen te lijden onder de flinke inflatie van de nationale munteenheid.
Succesvolle landen
In Tsjechië (35 verzekeraars) is de omschakeling het meest succesvol geweest. Prijzen en inflatie zijn beperkt gebleven, de werkloosheid bleef laag. De voormalige staatsverzekeraar Ceska heeft het grootste marktsegment behouden. Thiecke en De Bruijn verwachten voor Tsjechië de grootste groei in de branches motorrijtuigen, leven, pensioen en ziektekosten.
Hoewel Hongarije (veertien verzekeraars) zich al snel op de markteconomie heeft gestort, is de economische groei zeer klein. De invloed van buitenlandse maatschappijen is bijzonder groot als gevolg van de hoogte van het vereiste startkapitaal. Van de branche leven is 94% in buitenlandse handen, schade is voor bijna 100% niet-Hongaars. Nationale-Nederlanden en Aegon hebben een behoorlijk marktaandeel. AB-Aegon heeft een marktaandeel van 25% van de schadebranche en 44% van de levenbranche; Nationale-Nederlanden behaalt 25% van de omzet in de levenbranche.
Polen (36 verzekeraars) heeft een groot tekort aan financiële middelen. Als gevolg hiervan zijn drie verzekeringsmaatschappijen failliet gegaan. Vooral schadeverzekeringen blijken een riskante, want fraudegevoelige, verzekeringstak. Polen durven zich daarom niet makkelijk bij een kleinere verzekeraar in te dekken, ook niet als daar de producten beter of goedkoper zijn. Hierdoor maken de voormalige staatsverzekeraars PZU en Warta met een marktaandeel van 85% nog steeds de dienst uit. Buitenlandse maatschappijen kunnen alleen via een joint-venture de Poolse markt penetreren. Deze regeling verandert over twee jaar. Dan zijn ook zelfstandige buitenlandse verzekeraars welkom.
Slovenië (dertien verzekeraars) heeft van alle Oost-Europese landen het hoogste Bruto Nationaal Product en de hoogste verzekeringspenetratie. De maatschappijen leden in 1995 verlies als gevolg van een veranderende wetgeving die het land een meer westerse verzekeringsstructuur moet geven. Voormalig staatsverzekeraar Triglav heeft met zijn dochters Maribor, Adriatic en Tilia verreweg het grootste marktaandeel.
Slowakije (veertien verzekeraars) is de minst sterke van de Viségradlanden. Door de politieke instabiliteit en de economische achterstand ten opzichte van Tsjechië is de verzekeringsmarkt minder goed ontwikkeld. Sinds een aantal jaar is de privatisering uitgebreid, maar de buitenlandse investeerders worden door strenge regels buitengesloten. Toch weten vooral Oostenrijkse maatschappijen door het kopen van een aandeel in een Slowaakse verzekeraar in dit land voet aan de grond te krijgen. Voormalig staatsverzekeraar Slovenska blijft oppermachtig met een marktaandeel van meer dan 85% op zowel de schade- als levenmarkt.
Problematische landen
Van de Baltische staten heeft Estland (21 verzekeraars) de beste verzekeringsmogelijkheden. De privatisering van staatsbedrijven is al ver doorgevoerd, en sinds 1994 is er sprake van economische groei. De verzekeringsmarkt is na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie met de hulp van buitenlandse experts opgezet. Het staatsbedrijf Eesti Kindlustus domineert met 91% de markt, en maakt op het moment de omschakeling naar privatisering door. Buitenlandse verzekeraars mogen geen groter aandeel dan 49% in een verzekeringsmaatschappij hebben. De hoeveelheid geld in omloop is gering, waardoor risico’s van verzekeringsmaatschappijen tamelijk groot zijn, en herverzekering noodzakelijk is.
Het penetratiecijfer van Letland (25 verzekeraars) is met 0,92% laag. Het land heeft wel de hoogste omzetpremie van de Baltische staten. Letland probeert door regelgeving buitenlandse verzekeraars aan te trekken. Van de 25 verzekeraars komen er twee van buiten Letland. Het land kampt, in tegenstelling tot Estland, met grote economische problemen.
Litouwen (36 verzekeraars) is economisch sterk afhankelijk van Rusland, hoewel het land dit graag zou veranderen. Het inflatie- en criminaliteitscijfer is hoog. In het land zijn naar verhouding veel levensverzekeringen afgesloten, bijna de helft van het totaal aantal verzekeringen. Voormalig staatsverzekeraar Drauda heeft een aandeel van 91% in de verzekeringsmarkt. Litouwen heeft groeipotentieel, maar eventuele positieve ontwikkelingen zullen in de kiem worden gesmoord door het gebrek aan richting van het veranderingproces.
Het economische en politieke instabiele Rusland (2688 verzekeraars) heeft een grote hoeveelheid onbetrouwbare, ondeskundige en weinig kapitaalkrachtige verzekeraars. De grootste (betrouwbare) maatschappijen zijn de oude staatsverzekeraars Ingosstrakh en Gosstrakh, en Rossiya. Het gemis aan een gezond verzekeringsklimaat houdt buitenlandse verzekeraars buiten de deur. Een aantal maatschappijen (Allianz, AGF en AIG) heeft met een joint-venture toegang tot de Russische markt verkregen.
Net als Rusland kampt Bulgarije (zeventig verzekeraars) met grote economische en politieke problemen. De verzekeringsmarkt lijdt onder de invloed van de maffia. Een groot deel van de cascoverzekeringen wordt onder dwang bij een malafide maatschappij als VIS 2 of SIC afgesloten. Gebrek aan regelgeving en hoge belastingen werpen een drempel voor de buitenlandse maatschappijen op.
Oekraïne (zestig actieve verzekeraars) is een land met grote potentie voor de verzekeringbranche, maar kan deze favorietenrol door de late privatisering van de staatsbedrijven, de hoge inflatie en de hoge buitenlandse schuld nog niet waarmaken.
Het dictatoriale verleden van Roemenië (43 verzekeraars) heeft nog steeds een remmende invloed op de economische groei. Dochters van de ex-staatsverzekeraar Adas hebben het grootste deel van de markt in handen. De verzekeringspenetratie bedraagt slechts 0,3% voor schadeverzekeringen en 0,1% voor levensverzekeringen. Tweederde van de Roemeense verzekeraars heeft contacten of werkt samen met buitenlandse maatschappijen.
Het rapport Onderzoek naar verzekeringsmarkt in Oost-Europa kost / 250. Voor informatie: Stijn Thiecke, tel. 020-625.46.33.
Premievolume per hoofd van de bevolking (in dollars)
Land totaal niet-leven leven 1994 1992 1994 1992 1994 1992 Polen 44,4 (39,0) 31,7 (28,6) 12,7 (10,4) Slovenië 213,6 (216,2) 191,0 (200,6) 22,6 (15,6) Slowakije 49,2 (41,8) 37,2 (29,6) 12,0 (12,1) Tsjechië 75,6 (57,7) 56,3 (39,8) 19,3 (17,9) Hongarije 78,1 (71,8) 59,6 (56,7) 18,5 (15,1) Bulgarije 29,1 (15,6) 21,4 (11,6) 7,7 (4,0) Roemenië 2,9 (2,9) 2,7 (2,4) 0,2 (0,5) Estland 9,0 (3,2) 7,5 (2,4) 1,5 (0,8) Rusland 9,1 (2,6) 6,2 (2,0) 2,9 (0,6) Bron: Sigma; Eastern Europe, the insurance industry under the impact of economic transition, 1994.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.