nieuws

Is keuring discriminatie?

Archief

“Verzekeraar vertrouwt de klant niet meer”, kopte een landelijk dagblad boven een artikel dat de zorgen van levensverzekeraars weergaf over het hoge aantal overlijdensgevallen kort na het afsluiten van een levensverzekering. Die kop suggereert dat verzekeraars dat vroeger wél deden. De slogan luidt immers ‘verzekering is een kwestie van vertrouwen’.

door Ton Gerritsen
Wie de regels en de gang van zaken in de bedrijfstak nader bekijkt, kan echter tot de conclusie komen dat het om een nogal eenzijdig vertrouwen gaat: dat van de verzekerde in zijn verzekeraar. Van vertrouwen bij voorbaat, in omgekeerde richting, is nauwelijks of geen sprake.
Bescherming voorop
Sinds 1 januari is het stellen van gezondheidsvragen en het vragen van keuringen bij aanstellingen en aanvragen voor levens- en arbeidsongeschiktheidsverzekering ingevolge de Wet Medische Keuringen (WMK) nog slechts onder zeer bepaalde voorwaarden mogelijk. Vrijwel zonder opzien te baren is het desbetreffende wetsontwerp de Kamers gepasseerd. Bescherming van onze privacy stond daarbij kennelijk voorop, maar en passant moest ook een uiterst negatief effect van de nieuwe ziekteverzuimregeling worden gladgestreken; een effect dat anders mensen met een ‘vlekje’ voortaan op de arbeidsmarkt volledig kansloos zou maken. En laten we eerlijk zijn, alleen nog bij het woord tweedeling schrikt ons paarse kabinet nog even wakker.
Deprimerende ervaring
Maar ook levensverzekeraars kregen (onverhoeds?) te maken met een geheel nieuw verschijnsel, want in één klap werd hun dierbare risicoselectiesysteem vrijwel volledig onderuit gehaald. Dat selectiesysteem is eigenlijk, zo lang als het bestaat, sinds mensenheugenis dus, nooit onderwerp van discussie geweest. Iedereen zag immers de noodzaak en de redelijkheid in van de muur die verzekeraars om zich heen gebouwd hadden teneinde ongewenste risico’s buiten de deur te houden en die door wet en jurisprudentie door dik en dun ondersteund werd. Kijk maar naar de assurantieparagraaf in het aloude Wetboek van Koophandel: alle artikelen zijn er op gericht de verzekeraar te beschermen tegen verzekerden met frauduleuze plannetjes terwijl het omgekeerde blijkbaar onbestaanbaar geacht werd. En reken maar dat die bescherming keihard werd toegepast. Tot in absoluut ridicule schadezaken werd en wordt het verzwijgingsartikel uit de kast gehaald.
Dit leidt bij het geringste spoor van verzwijging tot nietig verklaring van de verzekering en of de verzekerde nu evident te goeder trouw is of een doortrapte oplichter; hij kan schadevergoeding op zijn buik schrijven en is vaak ook nog zijn premies kwijt. Daar helpt dan verder geen rechtbank, noch de Raad van Toezicht iets aan. Het lezen van de vele jurisprudentie over dit onderwerp is dan ook een deprimerende ervaring voor degenen die vinden dat het assurantievak een van de meest respectabele bedrijfstakken zou moeten zijn.
Natuurlijk, het ‘tillen van de verzekering’ is, direct na belastingontduiking de meest populaire sport bij het meer draagkrachtige deel van onze bevolking. De fiscus sluit het net echter steeds verder, maar verzekeraars moeten risico’s willen blijven lopen en niet alleen de allersimpelste, want anders zou geen mens zich nog verzekeren.
Schreeuwen
Maar terug naar de WMK. Die is nog maar nauwelijks van kracht of verzekeraars slaan alarm en komen met berichten over omvangrijke fraudes, zonder daarvoor overigens met voorbeelden en bewijzen te komen. Alsof niet meer en niet minder dan het voortbestaan van het levensverzekeringsbedrijf plotseling op het spel staat. Nou leerden wij thuis al dat je niet moest schreeuwen voordat je geslagen werd, want anders werd je niet serieus genomen. Het is dus zaak niet alleen de noodkreten, maar ook de tegenmaatregelen waarop verzekeraars zich aan het beraden zijn, uiterst kritisch te beoordelen.
Daarbij kunnen we ons allereerst de vraag stellen of die aloude risicoselectie op basis van medische vragen en/of keuringen nou wel zo wetenschappelijk gefundeerd en -dus- vanzelfsprekend was. Immers, de gemiddelde leeftijd wordt al jarenlang geleidelijk hoger, het sterfterisico van mannen en vrouwen van iedere leeftijdscategorie staat met wiskundige zekerheid vast en daar zijn de gevallen van wiegedood, jeugdkanker, hartinfarcten, aids, zwaarlijvigheid en andere veel voorkomende doodsoorzaken zonder meer bij inbegrepen. Dat betekent dus dat wie zijn premies netjes baseert op enigszins overjarige sterftetafels en daarnaast nog gezondheidsvragen stelt, dubbel selecteert en als dát geen discriminatie is! Dat zou goed verdedigbaar zijn als het om enkele aanvragen per jaar ging, maar bij de massale toeloop van nieuwe posten die verzekeraars ieder jaar boeken, is het hanteren van gemiddelden al lang geen waagstuk meer. De nog resterende onzekere factor is dan de ontwikkeling van de rentevoet, maar die onzekerheid hebben verzekeraars al sinds jaar en dag geëlimineerd. Met het risico geheel aan de kant van de verzekerde.
Bovendien, wanneer het gaat om het afsluiten van een lijfrente door iemand van 65 jaar of ouder, speelt gezondheid plotseling geen enkele rol meer, waardoor iemand die nog hoogstens twee jaar te leven heeft, het met dezelfde schamele rente-opbrengst moet doen als een kerngezonde oude rekel die gemakkelijk de 90 kan halen.
Halfzachte uitspraken
Het zou verzekeraars sieren wanneer zij hun noodkreten eerst eens een paar jaar voor zich hielden om dan, zo nodig, met deugdelijke cijfers en bewijzen te komen waaruit zonneklaar moet blijken dat het niet om loos alarm ging. Halfzachte uitspraken van de kant van het Verbond, verwijzend naar ‘geheime’ rapporten snijden in eigen vingers in plaats van hout.
Intussen zouden zij wel min of meer in stilte kunnen bouwen aan herstel van hun gesloopte muur van wantrouwen. Dat kan heel simpel door een wachttijd in te stellen voor verzekering van het overlijdensrisico, met uitzondering van overlijden door een ongeval. Afhankelijk van de aanvangsleeftijd zou die gesteld kunnen worden op ten minste twee jaar, uitlopend tot een jaar of vijf. De verzekerde die dit niet wil kan er altijd voor kiezen om een medische vragenlijst in te vullen dan wel een keuring te ondergaan.
Aan fraudeurs heeft onze bedrijfstak immers geen enkele behoefte en die hebben zoveel geduld niet. Maar evenmin heeft onze bedrijfstak behoefte aan verzekeraars die geen risico’s willen lopen. Daar komen we dus nog op terug.
werkzaam in het verzekeringsbedrijf.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.