nieuws

‘Hausse in rondpompen is gelukkig voorbij’

Archief

De hausse in het oversluiten van leningen is achter de rug. Dit constateert de organisatie van financieringsondernemingen VFN uit de CBS-cijfers over 1997. “Twee jaar lang heeft de branche last gehad van dit rondpompeffect , zegt VFN-voorzitter Bob Westphal.

De VFN waar 32 financiële instellingen en autofinanciers lid van zijn, is op z’n minst blij met met deze ontwikkeling. “Door de vele oversluitingen draaiden we in 1996 en 1995 weliswaar volop productie, maar het saldo groeide niet! Dat betekent dat je alleen maar keihard werkt, zonder resultaat.”
Dat dit ‘rondpompeffect’ sterk afneemt, valt af te leiden af uit de verminderde groei van de aflossingen. “Anders dan in 1996 hield de toename van het uitstaande saldo vorig jaar vrijwel gelijke tred met de groei van het nieuw verstrekt tegoed.” Het uitstaand consumptief krediet steeg van f 23,4 mld in 1996 naar f 25,3 mld in 1997 en het verstrekt bedrag steeg van f 15,9 mld naar f 17,6 mld. De verklaring voor de afname van oversluitingen ligt voor de hand: de consument heeft de leningen tegen een hoge rente simpelweg in de voorgaande jaren al overgesloten.
Tweede hypotheken
Ook het aantal tweede hypotheken is vorig jaar afgenomen. Volgens het CBS zijn er aanzienlijk minder kleine hypotheken – waarvan men aanneemt dat die voor consumptieve doeleinden gebruikt worden – gesloten. Dit hoeft volgens de VFN niet meteen te betekenen dat de consument zich iets aantrekt van de vermindering van de beperkte rente-aftrek op consumptief krediet (vanaf 1 januari 1998 tot f 5.000). “Die conclusie kun je niet trekken, zeker niet als je naar het totale leengedrag kijkt”, zegt Westphal.
De waarschuwig die de VFN vorig jaar deed, blijft volgens hem dan ook onverminderd van kracht. De consument moet zich realiseren dat de fiscus scherp gaat letten op de rente-aftrek bij tweede hypotheken.
Vrijheid
In totaal leenden particulieren voor de aanschaf van duurzame consumptiegoederen zoals personenauto’s video-apparatuur en vakanties, vorig jaar f 17,6 mld (16,1) bij financieringsmaatschappijen, banken en overige financiële instellingen. Dit betekent een toename van 10,9 % ten opzichte van 1996, zo blijkt uit de cijfers van het CBS. De uitstaande schuld steeg met 7.9% tot f 25,3 mld. Dit is per huishouden een gemiddeld uitstaande schuld van bijna f 3.800 (3.530).
Net als voorgaande jaren neemt de populariteit van het doorlopend krediet toe. Werd in 1996 nog 77% in deze vorm en 23% als vast krediet verstrekt , in 1997 komen deze percentages uit op respectievelijk 79,9% en 20,1%. In 1995 was de verhouding nog 75/25. Volgens het CBS een duidelijk teken dat de consument meer vrijheid wil. De geldverstrekkers spelen met hun producten volgens hey CBS steeds beter in op deze behoefte. De groep consumenten die de voorkeur geeft aan een vast krediet, is een vaste groep die “altijd al zo geld leende, met name voor de aanschaf van een auto”. De ‘nieuwe ‘ lener kiest voor een doorlopend krediet.
Opvallend is dat de zogenaamde roodstanden op betaalrekeningen vorig jaar met 25% zijn toegenomen. Eind van het jaar stonden maar liefst 2,4 mln rekeninghouders rood, gemiddeld zo’n f 3150. meldt het CBS. “Officieel betreft het hier geen consumptief krediet, maar het is wel interessant om te zien dat de consument kennelijk gemakkelijker met kredieten omgaat.”
In vergelijking met ander Europese landen echter, leent de Nederlander aanzienlijk minder. Zo heeft de Duitser gemiddeld 5.160 ECU per huishouden uitstaan, de Belg 2.364 en de Nederlander slechts 1.718 ECU. “We zijn terughoudende leners”, constateert Bob Westphal. “Tegenover elke gulden die de Nederlander leent, staat tien gulden spaargeld.”
Malafide bureaus
De VFN maakte tijdens de presentatie van de CBS-cijfers vorige week meteen van de gelegenheid gebruik om van leer te trekken tegen de malafide schuldbemiddelaars. De opkomst van bureaus die op commerciële basis schuldbemiddeling aanbieden noemt Westphal zorgelijk. “Bovendien is het in strijd met de Wet op het Consumentenkrediet. (WCK). Door de schuldbemiddeling te privatiseren via een registraie- en vergunningstelsel hoopt de overheid hierop meer grip te krijgen. Maar schuldbemiddeling dreigt daardoor een commerciële activiteit te worden ten koste van de meest kwetsbare consumenten. Zij krijgen immers een flinke rekening gepresenteerd voor de hulp, terwijl er nota bene vaak nog niet eens afgelost wordt.”
De VFN staat dan ook terughoudend tegenover de aanpak van de overheid. Een versterking van de positie van de sociale diensten en gemeentelijke kredietbanken kan volgens Westphal wel een oplossing bieden. “Kennelijk krijgt de consument nu niet het gevoel hier voldoende geholpen te worden.”
Verder pleitte de VFN wederom voor aanscherping van de regelgeving voor advertenties voor consumptief krediet. “De ECD beschikt over onvoldoende capaciteit om alle twijfelachtige advertenties na te trekken. Er wordt weliswaar regelmatig proces-verbaal opgemaakt, maar vervolgens gebeurt er niets. Kennelijk heeft dit geen prioriteit bij het Openbaar Ministerie. Dan rest ons niets anders dan er bij de consument op te hameren om advertenties altijd zorgvuldig te lezen en vooral doordacht te lenen”, aldus Westphal.
VFN-voorzitter Bob Westphal: “Commerciële schuldbemiddeling is in strijd met de wet”. PLT = Marktaandelen consumptief krediet 1997 1996 Banken 47% 41,3% Financieringsmaatschappijen 43,7% 49,4% Gemeentelijke kredietbanken 3,4% 3,7% Postorderbedrijven 3% 3,2% Kaartmaatschappijen 2,8% 2,4%
Verstrekt krediet Uitstaande bedragen 1996 1997 1996 1997 Gemeentelijke kredietbanken 526 532 857 871 vaste geldleningen 411 389 692 650 doorlopend geldkrediet 115 143 165 221 Banken 6.361 7.687 9.687 11.898 vaste geldleningen 1.174 1.232 1.986 2.199 doorlopend geldkrediet 5.187 6.456 7.701 9.700 Financieringsmaatschappijen 6.159 6.095 11.582 11.069 vaste geldleningen 1.266 1.051 2.870 2.531 vast goederenkrediet 912 879 1.649 1.720 doorlopend geldkrediet 3.982 4.165 7.062 6.717 w.v. dochters van banken 4.171 4.044 8.090 7.008 vaste geldleningen 825 631 1.906 1.556 vast goederenkrediet 261 386 504 456 doorlopend geldkrediet 3.085 3.027 5.680 4.996 overige financieringsmaatschappijen 1.988 2.051 3.492 4.061 vaste geldleningen 441 420 964 975 vast goederenkrediet 651 493 1.145 1.264 doorlopend geldkrediet 897 1.138 1.382 1.721 Postorderbedrijven 747 814 747 761 Creditcardmaatschappijen 2.130 2.526 571 702 Totaal consumptief krediet 15.923 17.654 23.444 25.301 kredieten met vaste looptijd 3.762 3.551 7.198 7.101 doorlopende kredietfaciliteiten 12.161 14.103 16.246 18.200 (in f mln gld)

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.