nieuws

Europese Commissie wil verbod op premieverschillen man/vrouw

Archief

De Europese Commissie heeft vorige week een voorstel gepresenteerd voor een nieuwe richtlijn die onder meer verschillen in verzekeringspremies voor mannen en vrouwen verbiedt. Het Verbond van Verzekeraars hekelt het voorstel: premies worden hoger, de onderlinge concurrentie wordt beperkt en die met maatschappijen van buiten de EU wordt zelfs verslechterd.

“Wij zijn van mening dat het hanteren van verschillende sterftetabellen voor mannen en vrouwen niet discriminerend is”, aldus Verbond-woordvoerder Hennie Zoontjes. “De essentie is dat je onderscheid kunt maken om de premies betaalbaar te houden. Als dit niet meer kan, dan hebben zowel mannen als vrouwen daar nadeel van.” Het Verbond vreest verder een zwakkere concurrentiepositie van EU-verzekeraars: “Als niet-Europese verzekeraars wel premies kunnen differentiëren op basis van geslacht, dan wordt de concurrentie moeilijker.”
Het Verbond sluit zich verder aan bij het Europese verbond van verzekeraars, de CEA. “Het is een overhaast besluit, zonder dat de verzekeringsindustrie is geconsulteerd”, zo typeert CEA-voorzitter Daniel Schanté het voorstel, dat door de Europese Commissie juist wordt betiteld als ‘baanbrekend’. Volgens de CEA echter zal de richtlijn tot het averechtse effect van stijgende premies leiden. “Premies voor motorrijtuigen-, ongevallen- en overlijdensrisicoverzekeringen zullen duurder worden voor vrouwen (ondanks hun lagere ongevalskosten en hogere levensverwachting) en die voor ziektekosten- en pensioenverzekeringen duurder voor mannen (ondanks hun lagere levensverwachting en lagere ziektekostenclaims).”
De CEA waarschuwt voor schadelijke gevolgen van de plannen voor consumenten én voor de verzekeringsindustrie. “Risicogerelateerde berekening van premies is de noodzakelijke voorwaarde voor particuliere verzekeringen. Het bevordert innovatie en concurrentie en vergroot de keuzemogelijkheden voor klanten.”
Gemakzucht
EU-commissaris Anna Diamantopoulou is geenszins geïmponeerd door het felle verweer van de verzekeraars. Ze beschuldigt hen zelfs van gemakzucht. “Er zijn diverse onderzoeken die uitwijzen dat het geslacht niet de bepalende factor is voor de levensverwachting. Andere factoren blijken veel relevanter, zoals huwelijkse staat, sociaal-economische factoren, werkloosheid, regio en rook- en eetgewoonten. Als deze factoren worden meegeteld, blijkt het verschil in levensverwachting voor mannen en vrouwen tussen de nul en twee jaar te liggen. Een overweldigende meerderheid (86%) van de mannen en vrouwen sterft rond dezelfde leeftijd. Dit leidt tot de conclusie dat verschillen in levensverwachting niet puur biologisch zijn. Verzekeraars lijken het geslacht van een individu als volmacht te gebruiken voor andere levensstijlfactoren omdat dit gemakkelijk is, ondanks dat dit geen goede indicator zou kunnen zijn voor een individueel risico.”
Volgens de EU-commissaris is gelijkheid tussen seksen een fundamenteel basisprincipe van de Europese Unie – vastgelegd in artikel 13 van het Europese Verdrag – en moeten commerciële marktpartijen met dat fundamentele recht rekening houden. “Natuurlijk is de commissie zich bewust van de zorgen van de verzekeringsindustrie. Om die reden krijgen de betrokken ondernemingen tijd om hun producten aan te passen aan de nieuwe richtlijn. In het voorstel zijn overgangsperioden tot zes jaar opgenomen, opdat de verzekeraars de tijd krijgen hun voorwaarden aan te passen en nieuwe actuariële tabellen op te stellen.”
Voorbeelden
De richtlijn schrijft voor dat ieder land een orgaan opricht waar burgers een klacht kunnen indienen als zij denken te zijn gediscrimineerd op basis van geslacht. In menig EU-land bestaat zo’n instituut al en die hebben voorbeelden genoeg opgeleverd van klachten tegen discriminerende goederen en diensten. Verzekeringsgerelateerde voorbeelden zijn: weigering tot het verstrekken van een hypotheek aan een zwangere vrouw, weigering tot het geven van een lening aan parttime-werkenden (veelal vrouwen) én de weigering tot het honoreren van claims wegens inkomstenverlies bij vrouwen die 60 jaar of ouder zijn, terwijl mannen hiertegen tot hun 65e verzekerd zijn.
Uitzonderingen
Het verbod op geslachtsdiscriminatie moet voor alle goederen en diensten in de EU gelden. Maar de richtlijn zal plaats bieden aan uitzonderingen. Momenteel gelden als voorbeelden: goederen of diensten die speciaal voor mannen of vrouwen zijn bedoeld (zoals een speciaal uur voor vrouwen in zwembaden) en goederen en diensten die speciale kwaliteiten vragen om ze te leveren (zoals vrouwen- en herenkapsalons).
Een uitzondering voor verzekeringen ligt niet voor de hand. Zo staat nu in de toelichting op het voorstel: “De richtlijn is expliciet bedoeld om een einde te maken aan verschillen in premies en voorwaarden in de verzekeringssector. De commissie is van mening dat het berekenen van risicopremies op basis van geslacht discriminatie is.”
Er zijn twee trends die de Europese Commissie tot haast manen. Ten eerste betreden meer en meer vrouwen de arbeidsmarkt en komen zij dus steeds vaker in aanraking met pensioen-, arbeidsongeschiktheids- en ziektekostenverzekeringen. En ten tweede trekken overheden zich meer en meer terug uit de publieke voorzieningen voor deze risico’s. “Werkende vrouwen hebben geen andere optie dan een markt betreden die discriminerende praktijken gebruikt om tarieven en voorwaarden vast te stellen.”
Nederland
Voorzover bij het Verbond van Verzekeraars bekend worden in ons land op dit moment alleen nog premies voor levens- en pensioenverzekeringen gebaseerd op het onderscheid tussen man en vrouw. Echter, Allianz Nederland kent voor autoverzekeringen nog altijd een speciaal tarief voor vrouwen. Allianz-rechtsvoorganger Zwolsche Algemeene lanceerde de ‘vrouwentreden’ in 1984 en heeft die ondanks een verbod in de Wet Gelijke Behandeling (1994) altijd gehandhaafd.
De intrede van unisekstarieven vindt mondjesmaat zijn aanvang. Begin dit jaar waren De Goudse en Winterthur de eerste maatschappijen die unisekstarieven invoerden voor pensioenverzekeringen.
Afgelopen voorjaar zei staatssecretaris Mark Rutte (Sociale Zaken) nog in de Tweede Kamer dat het kabinet geen landelijke invoering ambieerde van sekseneutrale tarieven of sterftetafels bij aanvullende pensioenverzekeringen. “In veel landen bestaan weliswaar wettelijke regels voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen in collectieve pensioenregelingen, maar de tijd is internationaal gezien nog niet rijp voor unisekstarieven”, zo stelde Rutte, op basis van een rapport dat uitwees dat er in de Europese Unie en in andere relevante landen daarbuiten geen gebruik wordt gemaakt van sekseneutrale tarieven of sterftetafels. Verder vond Rutte sekseneutrale tarieven geen toegevoegde waarde bieden ten opzichte van bestaande voorschriften voor gelijke behandeling. “Gezien deze overwegingen verdient het de voorkeur om het huidige voorschrift van gelijke uitkeringen voor mannen en vrouwen te handhaven.”
In november van het jaar 2001 vroegen de PvdA-kamerleden Staf Depla en Jet Bussemaker nog aan het kabinet om een einde te maken aan het verschil tussen mannen en vrouwen met betrekking tot de premies voor levensverzekeringen. “Het sekseverschil als uitgangspunt voor de premiestelling is achterhaald”, zo stelden zij en stuurden daarmee aan op het schrappen van de uitzonderingsbepaling in de Wet Gelijke Behandeling.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.