nieuws

Eenmalig schrappen van KEW-clausule is mogelijk

Archief

Tijdens de zomermaanden is de ‘Veegwet 3’ verschenen, op last van de Raad van State officieel betiteld als ‘Vervolgwijzigingen in samenhang met de Belastingherziening 2001’. Ten aanzien van de kapitaalverzekeringen en lijfrenteverzekeringen zijn weer de nodige wijzigingen opgenomen. Veel positiever is het nieuws dat de ‘spijtoptantenregeling’ toch nog is verschenen: belastingplichtigen mogen op hun gemaakte keuze voor de Kapitaalverzekering Eigen Woning eenmalig terugkomen.

Alfred Lagendijk en Helga van Bijnen
De zogenoemde ‘Veegwet 3’ die op 19 juli verscheen, herbergt een aantal relevante passages met betrekking tot lijfrenteverzekeringen. Het eerste punt betreft de 70%-overgang. Bij de invoering van de Wet IB 2001 is in de wet opgenomen, dat bij het overlijden van de partner de oudedagslijfrente mag dalen tot ten minste 70% van de oorspronkelijke termijn. Het voorstel zal tot gevolg hebben dat met terugwerkende kracht tot 1 januari 2001 de 70%-overgang ook mogelijk is bij overbruggings- en tijdelijke oudedagslijfrenten.
Tweede onderwerp is de sterftekans. In beginsel moet bij het sluiten van een lijfrentepolis sprake zijn van een noodzakelijk overlijdensrisico (1%). In de wet was al opgenomen dat dit niet voor nabestaandenlijfrenten geldt, als die toekomen aan kinderen tot de leeftijd van dertig jaar. De grootte van de overlijdenskans zou nu ook niet meer van belang zijn voor overbruggingslijfrenten. Voldoende is dat er een overlijdenskans is.
Als derde wordt iets gezegd over de aftrekbaarheid van gefinancierde premies. In de praktijk was niet geheel duidelijk of aftrek van renten die zijn betaald voor de financiering van premies voor lijfrentecontracten (gesloten vóór 1 januari 2001) nog steeds mogelijk was. Om misverstanden voor de toekomst te voorkomen, is nu voorgesteld het overgangsrecht zodanig aan te passen dat er geen twijfel over mogelijk is. Wordt de voorgestelde wijziging aangenomen, dan worden kosten en rente van geldleningen die zijn aangegaan voor premies voor lijfrenten en andere inkomensvoorzieningen niet meer in aftrek toegestaan. De wijziging zal geen terugwerkende kracht kennen.
Ten slotte nog iets over eerbiedigende werking. Op grond van het huidige overgangsrecht zou de eerbiedigende werking ten aanzien van reeds op 31 december 2000 bestaande lijfrentecontracten verloren gaan, indien er een wijziging zou plaatsvinden dan wel de overeengekomen premie zou worden verhoogd. Daar vele lijfrentecontracten aangepast moeten worden aan de nieuwe regels van de Wet IB 2001, is de bepaling aangepast en gaat eerbiedigende werking slechts verloren bij verhoging van de oorspronkelijke premie.
Kapitaalverzekeringen
In januari van dit jaar was het al aangekondigd: de tijdelijke vrijstelling voor kapitaalverzekeringen in box 3 zou toch overdraagbaar zijn. Het wetsvoorstel zorgt voor een wettelijke vastlegging hiervan. De vrijstelling van box 3 kan op gezamenlijk verzoek jaarlijks in de aangifte in zijn geheel worden overgedragen aan de fiscale partner, die tevens verzekeringnemer is op de kapitaalverzekering. Deze mogelijkheid voorkomt administratieve rompslomp. Anders zouden namelijk veel polissen moeten worden aangepast om ervoor te zorgen dat elke partner zijn of haar vrijstelling zou kunnen benutten. Alleen een verzekeringnemer of onherroepelijk begunstigde kan gebruik maken van de vrijstelling.
‘In zijn geheel’ betekent in dit kader dat degene die overdraagt geen vrijstelling meer heeft. Wat nu als de overdrager ook een verzekering heeft? Ons inziens betekent dat er toch nog vermogensrendementsheffing verschuldigd kan zijn, ondanks dat de totale waarde van alle kapitaalverzekeringen van beide fiscale partners onder de e 246.856 (e 123.428 per persoon) blijft.
Premieverhoging en KEW
Als een kapitaalverzekering wordt omgezet in een Kapitaalverzekering Eigen Woning (KEW), kan er bij de uitkering te zijner tijd sprake zijn van dubbele heffing over het tot op dat moment in box 3 opgebouwde rentebestanddeel. Om dubbele heffing te voorkomen is in artikel 3.116 lid 8 (voorheen lid 7) een bepaling opgenomen waardoor het in box 3 opgebouwde rentebestanddeel op het omzettingsmoment, wordt aangemerkt als betaalde premie voor de kapitaalverzekering. Daarmee blijft dit rentebestanddeel buiten de belastingheffing van box 1 bij het tot uitkering komen van de KEW. Omdat verzekeringen die reeds op 14 september 1999 bestonden in box 3 een vrijstelling (kunnen) genieten, kan er volgens de staatssecretaris ten aanzien van deze box 3-kapitaalverzekeringen die in de toekomst als KEW aangemerkt gaan worden, geen dubbele heffing plaatsvinden.
De voorgestelde aanpassing betreft een uitsluiting van toepassing van de regeling voor reeds op 14 september 1999 bestaande kapitaalverzekeringen. Omdat de staatssecretaris van mening is dat er in dit geval duidelijk sprake is van een omissie, wordt voorgesteld de wijziging terugwerkende kracht te verlenen. Wij vragen ons af of de staatssecretaris zich ervan bewust is, dat ook over polissen die vóór 14 september 1999 zijn afgesloten vermogensrendementsheffing verschuldigd kan zijn. Zo kan bijvoorbeeld het kapitaal verhoogd zijn, waardoor de verzekeringnemer zijn recht op de vrijstelling ten aanzien van deze polis heeft verspeeld.
Emigratie en KEW
Als een belastingplichtige met een KEW het land (tijdelijk) verlaat, wordt de polis geacht te zijn afgekocht (fictieve uitkering) net voordat hij de landsgrenzen overschrijdt. Over het rentebestanddeel dat op dat moment in de polis aanwezig is, dient direct te worden afgerekend.
Voor polissen die zijn afgesloten vóór 1 januari 2001 geldt veelal ook geen vrijstelling op moment van emigratie, omdat niet is voldaan aan het minimum aantal jaren dat premie moet zijn voldaan.
Voor polissen die ná deze datum zijn afgesloten, geldt de zogenoemde ‘verhuisregeling’. Ondanks dat niet is voldaan aan het minimum aantal ‘premiejaren’ en dat de uitkering niet wordt aangewend ter aflossing van de financiering van de eigen woning, heeft de verzekeringnemer toch recht op de vrijstelling bij de fictieve uitkering. Mocht er vervolgens toch nog sprake zijn van een belast rentebestanddeel, dan is in de invorderingswet een bepaling opgenomen dat uitstel van betaling kan worden verkregen voor een periode van twee jaar. Er wordt een conserverende aanslag opgelegd.
In het wetsvoorstel zijn ten aanzien van de conserverende aanslag twee wijzigingen opgenomen:
– De twee-jaarstermijn wordt opgerekt zolang de belastingplichtige zijn woning in Nederland als eigen woning (in de zin van de Wet IB 2001) kan blijven aanmerken. Het pand mag tijdens de buitenlandse periode niet worden verhuurd aan derden.- Bij terugkeer in Nederland kan de conserverende aanslag onder bepaalde voorwaarden verminderd worden, zodat de vrijstelling ‘herleeft’.Daarnaast is er een wijziging opgenomen die tot gevolg heeft dat de (hypotheek)renteaftrek voor de eigen woning tijdens de buitenlandse periode mogelijk blijft, zolang de woning als eigen woning wordt aangemerkt. Onder de huidige wetgeving is het namelijk zo dat de fictieve uitkering en dus ook de fictieve benutting van de vrijstelling een korting van de renteaftrek tot gevolg heeft.
‘Spijtoptantenregeling’
Wij hebben er in een eerder artikel reeds op gewezen: ‘De spijtoptantenregeling’ (zie AM 11, pag. 36). Deze is op 26 juli verschenen en geeft een belastingplichtige de mogelijkheid om op een gemaakte KEW-keuze terug te komen. Op verzoek van de verzekeringnemer kan de verzekeraar eenmalig de KEW-clausule van de kapitaalverzekering verwijderen zonder dat dit fiscale gevolgen heeft. De staatssecretaris heeft goedgekeurd dat de polis fiscaal geruisloos naar box 3 kan overgaan en geacht wordt nooit een KEW te zijn geweest. De spijtoptantenregeling geldt zowel voor polissen die vóór als ná 1 januari 2001 zijn afgesloten.
Voorwaarde is wel dat het verzoek vóór het indienen van de aangifte IB 2002 bij de verzekeraar moet zijn gedaan, met als uiterste datum 31 december 2003 en tevens dat uiterlijk op 31 december 2003 de wijziging van de polis heeft plaatsgevonden. Met name dit laatste punt kan zeer lastig zijn. Het is daarom aan te raden de verzoeken enige tijd voor het einde van 2003 in te dienen.
sectie Pensioenen en Verzekeringen van PriceWaterhouseCoopers.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.