nieuws

De comeback van het verbod op pensioenshoppen

Archief

door Heleen van Boven

Ruim twee jaar geleden ontstond er rond pensioenverzekeringen de nodige commotie, nadat een wijziging in de Pensioen- en Spaarfondsenwet (PSW) onbedoeld (?) had geleid tot een praktisch verbod op pensioenshoppen. Na Kamervragen en tal van protestgeluiden werd het verbod opgeheven. Een nieuwe aanpassing van de Regelen PSW zorgt echter voor de comeback van het shopverbod, aldus Heleen van Boven.
Tot 1 januari 2000 was shoppen met een expirerende kapitaalverzekering met pensioenclausule mogelijk. Hiervan werd in de verzekeringspraktijk in ruime mate gebruik gemaakt. De inhoud van artikel 32a PSW respectievelijk artikel 16 en 20 van de Regelen PSW werden toen echter aangepast, ter voorkoming van een pensioenbreuk bij wisseling van dienstbetrekking maar ook ter voorkoming van de pensioenvlucht naar het buitenland. Waardeoverdracht tussen Nederlandse pensioenuitvoerders onderling werd geblokkeerd, waardoor shoppen met een pensioenkapitaal niet meer tot de mogelijkheden behoorde.
Dat shopverbod had voor de werknemer ongunstige gevolgen: hij kon niet langer ingaan op de meest aantrekkelijke offerte maar moest genoegen nemen met wat zijn bestaande uitvoerder bood. Deze situatie werd ongewenst geacht en derhalve heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief van 26 april 2000 aan de Tweede Kamer aangegeven dat de PSW en de Regelen PSW aangepast zouden worden. Op 1 januari 2001 was het shopverbod helemaal achterhaald, door de invoering van de Wet Inkomstenbelasting 2001. Op grond van deze wet kan bij emigratie een conserverende aanslag worden opgelegd, waardoor de Nederlandse belastingclaim gewaarborgd is.
Aanvulling PSW
In de Aanpassingswet Wet Inkomstenbelasting 2001 is een nieuw derde lid toegevoegd aan PSW-artikel 32a. In de Regelen PSW – van belang voor pensioenuitvoerende verzekeraars – luidt deze aanvulling als volgt:
In de verzekeringsovereenkomst kunnen in afwijking van het eerste lid, onderdeel a, bedingen worden opgenomen op grond waarvan aanspraken op pensioen met instemming van de rechthebbende mogen worden afgekocht, indien die afkoop ertoe strekt het de rechthebbende mogelijk te maken om op de datum waarop het pensioen ingaat onder aanwending van de afkoopsom bij een andere instelling pensioen te verwerven, mits daarbij wordt voldaan aan het eerste lid, onderdeel b, c, e en f. Ingeval deze andere instelling een pensioenfonds is, zijn de wet en de daarop berustende bepalingen van overeenkomstige toepassing op dat pensioen. Indien deze andere instelling een verzekeraar is als bedoeld in het eerste lid, onderdeel c, zijn artikel 2, vierde lid, en de daarop berustende bepalingen van overeenkomstige toepassing op dat pensioen.
Regels vervallen
Pensioenshoppen is vanaf 1 januari 2001 derhalve weer mogelijk … indien en voorzover dit gebeurt op de pensioendatum! Met de invoering van de wijziging van de Regelen PSW inzake het wettelijk recht op uitruil van nabestaandenpensioen en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen wordt artikel 16 van de Regelen PSW echter wederom gewijzigd.
Wat wordt er dan nu gewijzigd? Lid 1 wordt gewijzigd, maar de strekking daarvan blijft hetzelfde. Afkoop van pensioenaanspraken is mogelijk indien en voorzover de rechthebbende ermee instemt en de afkoop ertoe strekt de rechthebbende aanspraken op pensioen te laten verwerven in een pensioentoezegging van een andere werkgever. Ook de voorwaarde van rechtstreekse overdracht blijft uiteraard gehandhaafd.
Vervolgens echter vervallen het bestaande tweede en derde lid, terwijl in het derde lid per 1 januari 2001 juist was opgenomen dat shoppen mogelijk was op de pensioendatum, zonder dat er een relatie met de (ex)werkgever werd gelegd. Dit betekent niets meer en niets minder dan dat het shopverbod – voor pensioenen die rechtstreeks bij een verzekeraar zijn ondergebracht – weer in volle glorie is hersteld.
Beleid
Hopelijk wordt dit zwalkende beleid van de wetgever door de Tweede Kamer aan de orde gesteld bij een wekelijks vragenuurtje. Of is er soms sprake van een welbewust beleid? Komen de wetschrijvers hiermee tegemoet aan de angst van verzekeraars dat artikel 2b (uitruil ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen) voor mensen reden is om te gaan shoppen, op zoek naar verzekeraars met hogere ruilvoeten? We houden het voorlopig maar bij een onbedoelde omissie.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.