nieuws

Belastingrechter erkent combinatie lijfrente- koopsom en kapitaalverzekering

Archief

tegen premie

De constructie van een direct ingaande lijfrenteverzekering tegen koopsom waarbij de lijfrentetermijnen gebruikt worden als premies voor een kapitaalverzekering, mag de fiscus niet behandelen als een kapitaalverzekering tegen koopsom.
Dat is een uitspraak van 8 maart van de belastingkamer van het gerechtshof in Arnhem in een proefproces dat Prudential namens een klant in 1993 had aangespannen tegen de belastinginspecteur.
In verband met lopende verzekeringen in de bewuste combinatie hebben veel levensverzekeraars en tussenpersonen met spanning gewacht op de uitspraak. Prudential, met assistentie van Coopers & Lybrand in de persoon van dr J. Brouwer, houdt er echter rekening mee dat de belastinginspecteur, gesteund door het ministerie van financiën, in cassatie zal gaan bij de Hoge Raad. In dat geval zal het eindoordeel nog 1 à 2 jaar op zich laten wachten, aldus Prudential.
Zonder verbindingsclausule
De betrokken lijfrenteverzekering en kapitaalverzekering waren in samenhang met elkaar gesloten, maar zonder verbindingsclausule. Het waren dus twee onafhankelijk van elkaar gesloten overeenkomsten.
Toch merkte de inspecteur de twee contracten aan als één kapitaalverzekering tegen koopsom. Daardoor werd over de waarde vermogensbelasting geheven, overeenkomstig een instructie (‘resolutie’) van de minister van financiën uit 1992.
Het Hof achtte het beroep tegen de kwalificatie ‘wetsontduiking’ en tegen de fiscale interpretatie van de constructie gegrond. De uitspraak van de belastinginspecteur en de belastingaanslag worden vernietigd.
De lijfrente- en de kapitaalverzekering werden gesloten in 1989.
Lijfrentecontract
Met een koopsom van f 59.249,50 werd een direct ingaande lijfrente gekocht ten bedrage van 11 rentetermijnen van f 8.150,50 over de periode 1990 – 2000. Prudential mocht de lijfrentetermijnen direct gebruiken als premies voor de kapitaalverzekering. Verzekerde heeft de koopsom voor de lijfrenteverzekering niet als aftrekpost in mindering gebracht op zijn belastbaar inkomen omdat uit anderen hoofde de maximale aftrek al was bereikt. Hij heeft in zijn belastingaangifte de waarde van zijn lijfrente gesteld op f 61.727.
Kapitaalverzekering
Voor de kapitaalverzekering werd één hoge premie van f 40.750,50 betaald en 11 vervolgpremies van f 8.150,50 (= f 89.655,50). Het verzekerd bedrag bedroeg f 190.243, uit te keren bij in-leven-zijn in 2001 of bij eerder overlijden.
De inspecteur bepaalde de waarde van de kapitaalverzekering in de aanslag vermogensbelasting op f 105.000. Volgens hem was de belastingvrijstelling (artikel 8 tweede lid onder e van de Wet op de Vermogensbelasting) niet van toepassing op de kapitaalverzekering, omdat het volgens hem een kapitaalverzekering tegen koopsom was. Hij bepaalde de koopsom op f 100.000. De inspecteur bracht de waarde van de lijfrente (f 61.727) in mindering op de waarde van de kapitaalverzekering (f 105.000). Er werd dus f 43.273 bij het belastbaar vermogen geteld.
In de genoemde resolutie van 15 oktober 1992 stelt de minister van financiën dat de bewuste combinatie de financiële voordelen van een gemengde verzekering tegen koopsom biedt (de beschikbare koopsom rendeert immers vanaf het eerste moment) en het fiscale nadeel van de gemengde verzekering tegen koopsom ontloopt. De bewuste nadelen zijn dat de kapitaaluitkering onder de heffing valt van de inkomstenbelasting (ze voldoet niet aan voorgeschreven aantal jaarlijkse premiebetalingen) en van de vermogensbelasting.
Hogere uitkering
Prudential stelde dat de kapitaalverzekering niet onder de belasting valt omdat er geen sprake is van een kapitaalverzekering tegen koopsom. Indien alleen één polis tegen koopsom was afgesloten, had een hogere uitkering kunnen worden bedongen. De twee polissen zijn zonder verbindingsclausule afgeslote dus op condities welke ook zouden hebben gegolden, indien de overeenkomsten niet in samenhang waren gesloten.
Volgens de inspecteur moeten de twee overeenkomsten onder saldering van de geldstromen in samenhang worden bezien. Hij betwijfelt of bij een zuivere verzekering tegen koopsom een beduidend hogere uitkering had kunnen worden bedongen.
Op verzoek van het Hof becijferde Prudential dat één adaequate kapitaalverzekering tegen koopsom, in plaats van de combinatie, een verzekerd bedrag had opgeleverd van f 206.113.
Overwegingen Hof
Het Hof overwoog bij zijn uitspraak
– dat er sprake is van twee overeenkomsten;
– dat de totale beschikbare koopsom f 100.000 bedroeg en dat de lijfrenteuitkeringen (praktisch) gelijk waren aan de premies;
– dat het verzekerd bedrag hoger zou zijn geweest als er één kapitaalverzekering tegen koopsom was gesloten (namelijk f 206.113 in plaats van f 190.243; een verschil van f 15.870).
Kortom: er is in dit geval noch voor de inkomstenbelasting noch voor de vermogensbelasting sprake van een kapitaalverzekering tegen koopsom.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.