nieuws

AFM ziet veel fouten bij aanbieders aandelenlease

Archief

De meeste aanbieders van aandelenlease hebben onderdelen van de zorgplicht voor klanten niet of onvoldoende nageleefd. Dat zegt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) na een onderzoek over de periode 1999-2002.

Minister Gerrit Zalm van Financiën heeft het rapport aan de Tweede Kamer aangeboden. Veel klagende houders van aandelenlease-overeenkomsten zien in het rapport een flinke steun in de rug van hun schadeclaim tegen aanbieders als Dexia Bank (Legio Lease) en Aegon (Spaarbeleg). De AFM benadrukt echter dat “individuele geschillen tussen consumenten en financiële instellingen door rechters – en de klachtencommissie DSI – elk op hun eigen specifieke kenmerken worden beoordeeld”. Ook Zalm tempert al te veel enthousiasme. “Mogelijke overtreding van publiekrechtelijke normen leidt niet automatisch tot civielrechtelijke schadeplichtigheid”, aldus de minister.
De AFM zegt “gelet op de ernst van de geconstateerde overtredingen” bij aanbieders handhavingsmiddelen te hebben ingezet. Vanwege een geheimhoudingsplicht meldt de toezichthouder niet tegen welke aanbieders er maatregelen zijn genomen, noch of er boetes zijn uitgedeeld dan wel dat er zelfs stille bewindvoerders zijn aangesteld.
Direct nadeel
Volgens de AFM hebben vooral nieuwe en onervaren beleggers zich in de jaren negentig van de vorige eeuw gestort in aandelenlease-avonturen. Op het hoogtepunt van de markt – in 2000 – zouden 700.000 contracten goed zijn geweest voor e 6,5 miljard contractwaarde. Dat de klant veelal onervaren was met beleggen, is tot de aanbieders van de producten niet altijd doorgedrongen, zo concludeert de toezichthouder. “Bij het aangaan van de contractuele relatie is door één of meer aanbieders onvoldoende invulling gegeven aan het opmaken van een klantprofiel”, zo luidt het formeel.
Een ander verwijt betreft de reclame- en verkooppraktijken. “Diverse reclame-uitingen zijn minder transparant en op bepaalde onderdelen zelfs misleidend”, zo stelt de AFM. Verder hebben diverse callcenters grenzen overschreden door klanten telefonisch te bewegen een aandelenleaseproduct te kopen, zonder dat zij hiervoor uitdrukkelijk schriftelijk toestemming hebben gegeven. Verder zijn rechten en plichten van contractanten her en der onvoldoende vastgelegd.
Het meest pijnlijk is de constatering dat (één of meer) aanbieders aandelen tegen nadelige koersen voor de klant hebben verkocht. In deze gevallen wijkt de prijs waartegen aandelen zijn gekocht of verkocht ongunstig af van de daadwerkelijke beurskoers(en) van die dag. “Deze doorbreking van de regel best-execution leidt tot een direct financieel nadeel voor de aandelenleaseklant”, zo concludeert de toezichthouder.
Ten slotte vertoonde de door de AFM onderzochte administraties de nodige gebreken. Eén van de mogelijke gevolgen daarvan is dat “niet is gewaarborgd dat orders uit hoofde van het aandelenleaseproduct tijdig en tegen de juiste koers zijn uitgevoerd”.
Geen rendement
Eind 2001 had de toezichthouder, toen nog Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) geheten, al onderzoek gedaan naar het rendement van aandelenleaseproducten. Conclusie was toen dat beleggen met geleend geld veelal geen (of zelfs een negatief) rendement oplevert. De opbrengst van het leaseproduct weegt vaak niet op tegen de over de lening te betalen rente en administratiekosten. Ook toen zei de toezichthouder dat reclame-uitingen vaak onvoldoende duidelijk maken dat consumenten bij aandelenlease beleggen met geleend geld.
Spelers op de markt voor aandelenlease zijn onder meer: Bank Labouchere (onder meer via Legio-Lease en SpaarSelect), Aegon, Fortis (via Groeivermogen), Delta Lloyd (via Ohra), SNS Reaal (via Aefin), Robeco, Levob, ABN Amro (via Interbank), Nationale-Nederlanden en Koers-Kompas (onder meer van uitvinder Piet Bloemink).

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.