nieuws

Advies ‘Commissie Donner’ kan enorme gevolgen hebben voor verzekeringsmarkt

Archief

Advies ‘Commissie Donner’ kan enorme gevolgen hebben voor verzekeringsmarkt

In oktober komt de SER met een advies over de voorstellen van de ‘Commissie Donner’ omtrent de WAO. Die voorstellen zullen voor particuliere verzekeraars ingrijpende gevolgen hebben. Een deel van de – nog niet zo lang geleden – geprivatiseerde sociale verzekeringsmarkt zal verloren gaan. Maar als het goed is, komen daar nieuwe verzekeringen voor terug.
Het kabinet heeft haast met de WAO. Haast om de WAO-instroom om te buigen en een andere weg in te slaan. Het WAO-stelsel zal, als de voorstellen van de Commissie Donner worden gevolgd, volledig op z’n kop worden gezet. Alleen volledig en duurzaam arbeidsongeschikten hebben dan nog recht op een WAO-uitkering. In haar rapport pleit de Adviescommissie Arbeidsongeschiktheid, zoals de Commissie Donner officieel heet, voor herstel van het WAO-uitkeringsniveau voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten naar (op termijn weer) 70% van het laatst verdiende loon. Daarmee zou de situatie van voor 1993 worden hersteld. Het systeem van de WAO-vervolguitkering zal worden afgeschaft en de WAO-gatverzekering komt te vervallen. Daarvoor moet een overgangsregime worden ontwikkeld.
Eerst moet er sprake zijn van een belangrijke volumereductie, omdat de uitkeringslasten van het totale systeem niet mogen toenemen. Het verval van de WAO-gatverzekering betekent een verlies van vele honderden miljoenen guldens verzekeringspremie voor de particuliere markt.
Pemba
Donner stelt ook voor om de Pemba-regeling af te schaffen. In de adviesaanvraag aan de SER zet het kabinet daar overigens vraagtekens bij, vooral omdat Pemba nog niet de tijd heeft gehad om zijn effectiviteit te bewijzen. ‘Donner’ is niet duidelijk over het dragen van eigen risico (door de werkgever) voor de eerste vijf WAO-jaren, maar als de Pemba-regeling wordt afgeschaft kan worden aangenomen, dat dit ook geldt voor de mogelijkheid van het eigen risico dragen. Afschaffing van de Pemba-regeling betekent voor de verzekeringsmarkt het verval van de vele tienduizenden gesloten zogenaamde WAO-premiedempingsverzekeringen en de op veel bescheidener schaal tot stand gekomen verzekeringen voor WAO-eigen-risicodragers.
De zelfstandige
Voor de zelfstandige ondernemer gaat er ook het een en ander veranderen. De wachttijd voor de WAZ zal veelal naar twee jaar gebracht worden, en ook hier geldt dat er alleen recht zal zijn op een uitkering, indien er sprake is van volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid.
Voor verzekeraars betekent dit dat de bestaande individuele aov-producten voor de zelfstandige ondernemer/DGA aangepast zullen moeten gaan worden aan deze nieuwe situatie. De zekerheid op een WAZ-uitkering wordt ineens een stuk minder dan in de huidige situatie. Om de door Donner getrokken rekensom voor het werknemersbestand door te trekken naar het segment van de zelfstandige ondernemer: die kans vermindert met 50% tot 75%. Voor particuliere verzekeraars, die over het algemeen een ander arbeidsongeschiktheidscriterium hanteren dan dat van de WAO/WAZ, zou dit bijvoorbeeld kunnen betekenen, dat geadviseerd gaat worden om de verzekerde bedragen voor de rubrieken A en B maar gelijk te trekken en geen rekening meer te houden met de mogelijkheid van een WAZ-uitkering. Ingrijpende aanpassing van de rubriek B-extra of rubriek C (de aanvulling op het huidige WAZ-hiaat) is ook een mogelijkheid.
Beroepsziekten
Naast verlies van een stuk markt liggen er straks ook kansen voor de particuliere markt. Zo stelt ‘Donner’ voor, dat er voor partieel arbeidsongeschikte werknemers een – voor de werkgever wettelijk verplichte – verzekering moet komen voor inkomensderving veroorzaakt door het verlies van arbeidscapaciteit als gevolg van arbeidsongevallen of beroepsziekten. Die uitkering mag niet uit de WAO komen – want die is alleen voor volledige arbeidsongeschiktheid – hetgeen betekent dat hiervoor een particuliere verzekering ontwikkeld moet worden.
‘Donner’ geeft aan, dat het voldoende zou zijn,indien de wet bepaalt dat de werkgever bij arbeidsongeval of beroepsziekte de aangegeven uitkering dient te waarborgen en zich daarvoor moet verzekeren. De uitwerking ontbreekt echter en het kader is vaag: “bij de invulling van het te dekken risico moet aansluiting worden gezocht bij de gangbare praktijk in andere landen”.
Hier liggen dus mogelijkheden voor particuliere verzekeraars om een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor beroepsziekten en arbeidsongevallen te ontwikkelen.
Andere aanvullingen
Er komen wellicht ook mogelijkheden voor aanvullende verzekeringen voor partieel arbeidsongeschikten, die niet arbeidsongeschikt zijn geraakt door een beroepsziekte of bedrijfsongeval, maar door een andere oorzaak. Dan zal het gaan om verzekeringen waar geen verzekeringsplicht aan ten grondslag ligt en die te vergelijken zijn met de huidige Excedent- verzekeringen.
Verzuim/reïntegratie
In de voorstellen wordt de loondoorbetalingsplicht van de werkgever verlengd naar maximaal twee jaar (en eventueel nog langer als de werkgever zijn verplichtingen niet nakomt). Dat betekent dat de uitkeringsperiode van de verzuimverzekering opgerekt kan worden en dat dit product in premie en voorwaarden aangepast zal moeten worden. Het betekent ook, dat de reïntegratie-inspanningen van de verzekeraar aan belang zullen winnen. Zeker de kleinere werkgever in het mkb zal voor de reïntegratieactiviteiten afhankelijk zijn van de inspanningen van derden. Dat kan een reïntegratiebedrijf zijn, maar dat kan ook een door de verzekeraar georganiseerde eigen of uitbestede inspanning zijn. Denk hierbij aan wachtlijstbemiddeling, arbeidskundige interventie, inschakeling eerste- lijns psychologische hulp of mediation bij arbeidsconflicten.
Veel onzeker
De voorstellen van ‘Donner’ vergen niet alleen nog veel studie, maar vooral ook nog veel uitwerking. ‘Donner’ schetst het kader van de nieuwe WAO en laat daardoor nog veel vragen onbeantwoord. Het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen) gaat straks bepalen of een werknemer al dan niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is. Maar wie stelt vervolgens voor de partieel arbeidsongeschikten de mate en duur van arbeidsongeschiktheid vast? Het lijkt logisch dat dit door de particuliere verzekeraar gaat gebeuren. Maar wat als die vindt dat er wel degelijk sprake is van volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid? Wordt een verzekerde dan van het ene naar het andere loket geschoven? En wie of wat bepaalt of er sprake is van een beroepsziekte? Gaat de wetgever daar de minimale voorwaarden voor vast leggen of wordt dat aan de particuliere markt overgelaten? Wordt daar straks gebruik gemaakt van de Europese lijst voor beroepsziekten? En als er een algemene verplichte regeling voor de verzekering van beroepsziekten komt, vervalt dan logischerwijs de op dat moment geen zin meer hebbende werkgeversaansprakelijkheid uit het Burgerlijk Wetboek?
En wat gebeurt er, als de voorstellen worden doorgevoerd, met de werknemers die dan in het eerste verzuimjaar zitten? Oude of nieuwe WAO, wel of geen WAO-gat?
Zo zijn er nog vele vraagstukken te beantwoorden. De voorstellen liggen nu voor advies bij de SER en daarna zou het wetgevingstraject op gang moeten komen. Er wachten ons nog spannende tijden.
Frank Romijn Directeur Inkomensverzekeringen De Amersfoortse.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.