nieuws

Aanpak verzekeringsfraude komt op gang

Archief

“Verzekeringsfraude staat eindelijk op de politieke agenda”, zegt Lex Westerman, senior adviseur Criminaliteitsbeheersing bij het Verbond van Verzekeraars. Niet alleen heeft een verzekeraar binnenkort ogen en oren bij de politie, maar de kans is ook groot dat er namens diezelfde verzekeraar een acceptgiro van Justitie op de mat ploft met een flinke ‘fraudeboete’. De aangekondigde publiek-private samenwerking begint dit voorjaar op stoom te komen.

Voormalig commissaris van politie Lex Westerman, senior adviseur Criminaliteitsbeheersing bij het Verbond van Verzekeraars, pleit in het kader van fraudebestrijding al jaren voor intensieve samenwerking met het Openbaar Ministerie en de politie. Hij is blij dat de gewenste publiek-private samenwerking nu vruchten begint af te werpen en dat verzekeringsfraude inmiddels ook op de politieke agenda staat. “Deze week heeft de Tweede Kamer het plan van aanpak besproken dat hoort bij het Verbeterprogramma Financieel-Economische Criminaliteit en daar maakt ook de bestrijding van verzekeringsfraude deel van uit”, meldt Westerman. “Dat hebben we er met een goede lobby in weten te fietsen. Als het goed is, komt er nu een behoorlijk bedrag beschikbaar, waarmee onder meer het aantal fte’s bij het fraudemeldpunt van het OM in Zwolle kan worden uitgebreid. Hier worden de grote fraudezaken onderzocht waar bedragen mee gemoeid zijn van _ 10.000 of meer.”
Acceptgiro
Bij 90% van de fraudezaken gaat het echter om kleinere bedragen. En daarvoor moeten verzekeraars nog altijd aangifte doen bij de lokale politie. “Daar hebben ze doorgaans weinig kaas gegeten van verzekeringsfraude en er gebeurt in de praktijk dus vrijwel niets mee”, aldus de voormalig commissaris.
Om hier iets aan te doen, is een paar jaar geleden een proef gedaan met reisverzekeringen. Verzekeraars konden ten onrechte geclaimde zonnebrillen, camera’s, en dergelijke aanmelden bij het Bureau Justitiële Zaken van het Verbond en alle ‘harde’ zaken zijn vervolgens doorgespeeld naar het fraudemeldpunt van het OM in Zwolle. Na goedkeuring daar werd de hoogte van de boete vastgesteld op tweemaal de hoogte van het fraudebedrag en vervolgens werd door het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) een acceptgiro verstuurd, met in sommige gevallen een paar duizend euro boete.
“Zo’n 80% heeft zomaar in één keer betaald, zonder blikken of blozen. Iedereen was dus erg enthousiast over deze manier van werken”, aldus Westerman.
Lik op stuk
Naar aanleiding van dit succes is het Verbond met het OM in onderhandeling gegaan om deze procedure structureel en voor alle verzekeringen in te voeren, zegt Westerman. “We zijn nu bezig met een implementatieplan en dat moet vóór juni klaar zijn.”
Bij het Verbond ziet men overigens zelf niets terug van de geïnde ‘fraudeboetes’, want die verdwijnen straks gewoon in de staatskas. Maar de verzekeraars zijn vooral gecharmeerd van de lik-op-stukwerking die ervan uitgaat. “Het is net als met snelheidsovertredingen, daar stoot iedereen wel een keer zijn neus aan. En als er dan voor het oplichten van je verzekeraar opeens een boete van _ 3.000 op de mat valt, gegarandeerd dat je dan eens een ander verhaal vertelt op een verjaardagsfeestje. En dat is precies waar we op uit zijn. Want fraude is een misdrijf waar je niet zomaar meer mee wegkomt.”
Informatie-uitwisseling
Maar het Verbond heeft meer ijzers in het vuur bij justitie. Zo biedt de nieuwe Wet Politiegegevens, die begin dit jaar van kracht is geworden, eveneens mogelijkheden voor de aanpak van verzekeringsfraude, aldus Westerman: “Als wij met de politie willen samenwerken, moeten we over en weer informatie kunnen uitwisselen. In de nieuwe wet is een artikel opgenomen dat informatieverstrekking door de politie aan derden onder bepaalde voorwaarden mogelijk maakt. Om te kijken hoe dat in de praktijk werkt, starten we op 1 april met een proef. Dan gaat het specifiek om informatie over branden in de provincie Limburg. Daar zijn naast de politie in de regio’s Limburg-Noord en Limburg-Zuid en het Verbond ook het Nivre, het ministerie van Binnenlandse Zaken en het Nederlands Politie-Instituut bij betrokken.”
Als verzekeraars vragen hebben over bepaalde branden, bijvoorbeeld als bekend is dat er een technisch onderzoek is gedaan door de politie, dan melden ze dat bij de infodesk van het Centrum Bestrijding Verzekeringsfraude (CBV) van het Verbond. “Wij spelen de vragen dan rechtstreeks door naar de speciaal voor dit doel ingerichte infodesk in de betrokken politieregio, die ermee aan de slag gaat. De informatie die dat oplevert, wordt ook weer via de infodesks naar ons gestuurd. In principe kan de verzekeraar alle informatie die hij nodig heeft via deze route krijgen van de politie”, zegt Westerman.
Alle branches
De proef in Limburg, die een doorlooptijd heeft van twee jaar, heeft als doel deze processen te stroomlijnen. “Maar zodra we weten hoe zaken lopen en wat we wel en niet moeten doen, wordt dat direct toegepast”, aldus Westerman, die benadrukt dat de gegevensuitwisseling in de toekomst wat de verzekeraars betreft niet beperkt zal blijven tot Limburgse brandzaken. “Maar, voor alle duidelijkheid, artikel 4 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens zegt dat dit allemaal alleen kan als er sprake is van een zwaarwegend algemeen belang. Dat is natuurlijk bij branden wat makkelijker aan te tonen dan bij het verlies van een zonnebril”, grapt hij. “We gaan nu eerst ervaring opdoen. Het uiteindelijke doel is uiteraard landelijke invoering voor alle branches. Zonodig moet dat, wat ons betreft, bij wet worden geregeld.”
Deltaplan
Westerman is er trots op dat de verzekeraars met een sterke lobby deze vormen van publiek-private samenwerking tot stand hebben gebracht. “Dat komt ook omdat we in onze bedrijfstak al veel zelf gedaan hebben aan de bestrijding van fraude en dat is de overheid ook opgevallen. Want je kunt wel aangifte gaan doen van allerlei soorten van criminaliteit, maar als je er in eigen huis niets aan hebt gedaan, kom je tegenwoordig onder op de stapel te liggen.”
Westerman doelt op het Deltaplan Aanpak Fraude bij Schadeverzekeringen dat het Verbond nu ruim twee jaar geleden lanceerde. Een aantal doelstellingen van dit plan bleek echter wat te ambitieus. Zo geeft 50% van alle verzekeraars nog steeds geen fraudemeldingen door aan het inmiddels acht man sterke CBV en ook de voorspelde vertienvoudiging van de pakkans in twee jaar tijd zal waarschijnlijk niet kunnen worden gehaald, aldus Westerman. “Dat is bijna overal afhankelijk van de geautomatiseerde systemen. Die moeten zo worden ingericht dat zaken waar een fraudeluchtje aanzit uit de gangbare werkprocessen worden gehaald en aan nader onderzoek onderworpen. Dat vraagt in veel gevallen om forse investeringen in de automatisering van een verzekeringsmaatschappij. En dat is nu eenmaal niet het gemakkelijkste traject.”
Onderzoek
Om te kunnen meten wat nu precies de resultaten zijn van het Deltaplan, zal eind dit jaar opnieuw een onderzoek van start gaan naar de stand van zaken rond fraude met schadeverzekeringen. Om goed te kunnen vergelijken zal daarbij dezelfde methodiek worden toegepast als bij het onderzoek van 2005.
Het lopende onderzoek naar fraude bij levensverzekeringen, dat in februari 2006 van start is gegaan, zal naar verwachting deze maand worden afgerond. Maar Westerman denkt pas in mei iets over de resultaten te kunnen zeggen: “Het is een weerbarstig onderzoek. Dat heeft te maken met het feit dat er weinig geautomatiseerd is. Je moet letterlijk de archieven in om informatie te verzamelen en bij wijze van spreken blaadje voor blaadje door de dossiers heen. Dat is dus een heel ander onderzoek dan bij schadeverzekeringen, waar heel anders geregistreerd wordt. Maar ik kan wel verklappen dat de knelpunten die we tegenkomen in het kader van fraudepreventie aardig in de lijn liggen van wat we bij schade zijn tegengekomen. En ook dat we in de verticale lijn het onderwerp fraude niet of nauwelijks op de agenda hebben gezien. Dus alle adviezen en acties die in het Deltaplan voor schadeverzekeringen staan zou je bij wijze van spreken straks ook zo bij levensverzekeringen kunnen neerleggen.”
mee wegkomt.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.