nieuws

Opgefokt Oranje-sfeertje bij Nationale-Nederlanden

Archief

door Bert Both

Nationale-Nederlanden is begin deze maand begonnen met een EK-campagne. Alle middelen worden ingezet: advertenties in kranten, de voetbalbladen, op freecards, trams en billboards en natuurlijk een televisiecommercial. Rode draad in de campagne is een opengetrokken blouse met daaronder een oranje t-shirt met de tekst ‘Welkom in het hol van de leeuw’. Volgens Bert Both creëert NN een raar sfeertje.
‘Wij Nederlanders’ zijn maar een raar volkje, volgens een commercial. Beetje achterbaks. Normaal zijn in heel Nederland ’s avonds de gordijnen open en zijn de huiskamers etalages van burgerlijke smaak en wansmaak, met de televisie als heilig centrum. Maar als Oranje in het geding is, dan verandert het Hollands poldermodel in een heus griezeldrama van Fellini. Oranje weet blijkbaar donkere en duistere driften uit de klei naar boven te trekken. Ons gemoedelijk kikkerlandje van ‘Aan de Amsterdamse grachten’ blijkt te kunnen veranderen in een natie van hossende primitievelingen. Zelfs politieagenten zijn niet te vertrouwen, maar dat wisten u en ik natuurlijk al lang. Buitenlandse toeristen, daar doen we aardig tegen, maar achter hun rug trekken we een lange neus (dit is nog de gematigde variant). Als Oranje in het geding komt, wordt het Oranje boven, Oranje onder, Oranje buiten, Oranje binnen. Veel Nederlanders hebben een oranje ziel. Volgens die commercial dus.
Het bedrijfsleven onderstreept de Nederlandse handelsgeest door zich onbeschaamd aan deze oranjegekte te verrijken. Wee je gebeente de middenstander die zonder vergunning een speler van het Nederlands elftal gebruikt in zijn communicatie, dat kan hem op fikse boetes komen te staan.
Uiteraard is onze ‘nationale verzekeringsmaatschappij’ nu ook door de Oranje-koorts aangestoken. Zij roert zich zelfs in het nationaal debat over de functie van het andere Oranje, ons koningshuis, met de slogan ‘Wat er ook gebeurt, Nationale Nederlanden staat achter Oranje”! Zo’n kreet op het moment dat de positie van de koningin im Frage ist, dat is very good timing. Of is het toeval?
Oude heks
De commercial van Nationale-Nederlanden gaat als volgt: in een rondvaartboot zingen Noorse of Deense vikingen (!) op de melodie van ‘Waar we heengaan, Jelle zal we zien’; een reisleidster denkt er duidelijk het hare van. Dan komt een Lelijke Eend in beeld rijden, geverfd in de Nederlandse of Franse driekleur. Het blijken geen Nederlandse supporters te zijn, maar Fransen die de weg vragen. Twee agenten wensen ze in lagere-schoolboeken-Frans een goed verblijf in ons landje toe. Voor het bordje ‘Zimmer Frei’ stopt een oerdegelijke Duitse auto met een aantal Duitse supporters. ‘Zoeper’, zegt een Duister in wit trainingsjack, het uitzicht en het huis schijnen hem te bevallen. Twee ouwetjes zitten ietwat senielig te kijken achter het raam. ‘Welkom in Holland’, zegt opa. ‘Welkom in het hol van de leeuw’, zegt oma plotsklaps dreigend als een oude heks.
De toonzetting klapt om, ‘Carmina-Burana-achtige’ muziek klinkt op de achtergrond, de Apocalyps kan beginnen. De huiskamer blijkt omgetoverd te zijn tot een oranje hel. De oudjes trekken met een ferm gebaar hun kleding opzij, het oranje shirt van het Nederlands elftal met daarop de tekst ‘Welkom in het hol van de leeuw’ verschijnt in beeld. Het enige wat ontbreekt zijn de hoektanden van de vampiers.
Het filmpje wordt teruggedraaid, de twee agenten en de twee begeleiders tonen ook hun ware aard en ‘ontbloten’ op de rondvaartboot hun oranje lijf. Als apotheose staat een hele rij supporters in de regenjasstand van de exhibitionist op een Amsterdamse brug. ‘Wat er ook gebeurt, wij staan achter Oranje’, verschijnt in beeld in het grachtenwater.
Voetbal als religie
Onder de bekende en rustgevende jingle van Nationale-Nederlanden opent het omaatje ten slotte de deur voor de Duitse supporters. ‘Willkommen in Holland’, zegt ze onderdanig. Wij kennen onze Roald Dahl-klassiekers en weten dat deze supporters een vreselijk lot staat te wachten. Zij eindigen ongetwijfeld als oranje tuinkabouters in de achtertuin van opa en oma. Leuk toch?
Nee, niet leuk. Deze commercial is niet grappig. In het beste geval en heel misschien hoogstens ‘melig’. Er wordt een raar sfeertje gecreëerd. Nationale-Nederlanden laat op zogenaamd ironische wijze de verkeerde kant van onze Nederlandse gastvrijheid zien, de verkeerde kant ook van het Oranje heldendom, die waarvoor menigeen nu juist met angst en beven het EK tegemoet zien. Volgens Nationale-Nederlanden blijkt elke Nederlander min of mee een hooligan te zijn, van het onschuldige soort weliswaar, maar toch. Voetbal wordt niet gerelativeerd (een voorwaarde voor goede humor), maar voorgesteld als een in het geheim beleden religie.
Schoonheid van het spel
Bij deze verering gaat het niet meer om het voetbal, maar om heldenmoed en vaderlandsliefde. Opofferingsgezindheid. Wat gebeurt er echter als er in het hol van de leeuw inderdaad rellen uitbreken, gewonden vallen? Wat als het Oranje-sfeertje niet leuk wordt beleden? Wat als Oranje niet eens de groepswedstrijden doorkomt? De geschiedenis leert ons dat de Oranje-gekte zeer snel verdwenen kan zijn. Maar daar gaat Nationale-Nederlanden even niet vanuit, zij staat op de bres voor koningin en vaderland.
De schoonheid van het spel speelt allang geen rol meer. Het gaat om het Ons Gevoel, waarbij de verzekeringsmaatschappij hoopt dat het Oranje-gevoel overslaat op de onderneming zelf. Volgens Nationale-Nederlanden zou de commercial een vriendelijke ondertoon hebben: ‘Jullie zijn van harte welkom maar pas op want de Oranje-leeuwen zijn er klaar voor om jullie sportief te verslaan!’ Maar wat is er leuk aan het sfeertje dat wordt opgeroepen? Worden alle Nederlanders infantiel als het om het Nederlands Elftal gaat? Ik dacht het niet. Ja, in Den Haag is al een flat oranje gekleurd en er zullen ongetwijfeld hele buurten omgetoverd worden tot Oranjedorp, maar moet een gerenommeerd bedrijf ook zo doorslaan in die Oranje-gekte? Edgar Davids op het gebouw van Nationale-Nederlanden in Rotterdam, dat getuigt van stijl. Waarom is dat beeld niet uitgewerkt in de commercial? Synergie? Nooit van gehoord!
Nationale-Nederlanden is door de knieën gegaan voor een maf idee van een reclameman, die een leuk spotje (de eerste, de tweede is beduidend minder) bedacht heeft voor de Gouden Gids. Nationale-Nederlanden zet met dit kleffe spotje van stiekeme Nederlanders zichzelf te kijk. Het voortdurend herhaald gebaar van een potloodventer in regenjas gaat op den duur behoorlijk irriteren. Het is Nationale-Nederlanden onwaardig. En er is geen ontkomen aan, het wordt groots aangepakt in dagbladen, tijdschriften, freecards, op abri’s, billboards trams, bussen en verzin het maar. Deze lelijk verpakte boodschap wordt er ingewreven en ingepeperd. En dat wekenlang.

Reageer op dit artikel