Bij de vuurwerkramp in Enschede is schade veroorzaakt aan een bedrijf, dat op geringe afstand van het vuurwerkopslagbedrijf lag, waar brand was uitgebroken. Verzekeraars hebben de schade aan het bedrijf uitgekeerd, waarna zij voor het uitgekeerde bedrag verhaal zoeken op de Staat. Zij stellen dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld jegens hun verzekerde, in wiens rechten zij zijn gesubrogeerd. In hoger beroep stellen verzekeraars dat de kennis die de Staat na de vuurwerkramp in Culemborg in 1991 had verkregen, de Staat verplichtte om effectieve maatregelen te treffen tegen de dreiging van een massa-explosie in de omgeving van woningen en bedrijven en tot het wegnemen van ieder restrisico. Volgens verzekeraars kon geen andere maatregel doeltreffend zijn dan een verbod van vuurwerkbedrijven in een bebouwde omgeving.

Het hof oordeelde dat de Staat in geen enkel opzicht zijn plicht om veiligheidsmaatregelen te nemen ter vermijding van de hem bekende gevaren heeft geschonden. De situatie bij het vuurwerkopslagbedrijf in Enschede was niet vergelijkbaar met de situatie bij de vuurwerkfabriek in Culemborg, onder meer omdat een vuurwerkfabriek iets anders is dan enkel een opslagplaats voor vuurwerk en omdat in Culemborg vuurwerk van de hoogste gevarenklasse 1.1 aanwezig mocht zijn, terwijl in Enschede slechts vuurwerk uit de lichtere gevarenklassen 1.3 en 1.4 mocht worden opgeslagen.

De Hoge Raad neemt de door het hof aanvaarde maatstaf voor de beoordeling van de aansprakelijkheid van de Staat tot uitgangspunt: bepalend is of het risico dat de Staat kende of behoorde te kennen, gelet op zowel de ernst van de mogelijke effecten als de kans dat deze effecten zouden optreden, zodanig was dat daaruit voor de Staat de rechtsplicht voortvloeide om daartegen maatregelen te nemen. De ontkennende beantwoording van deze vraag door het hof laat de Hoge Raad in stand. (MK)

De uitwerking van actuele verzekeringsjurisprudentie in de rubriek AM Recht wordt verzorgd door mr. C. Banis, mr. M. Keijzer-de Korver, mr. P.C. Knijp en mr. M.H. de Ruiter en  mr. J.T. Suijdendorp van advocatenkantoor Stadermann Luiten in Rotterdam.

Voor meer actuele uitspraken: zie AM  14, pag. 32.